ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការស៊ីសំណូកគឺជាការស្នើសុំ ការទូទាត់ ឬការទទួលយកនូវអំណោយផ្ទាល់ខ្លួនដែលពុករលួយ ដើម្បីដូរយកសកម្មភាពផ្លូវការ។ គោលបំណងនៃសំណូកគឺដើម្បីជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកទទួល ដែលមានកាតព្វកិច្ចផ្លូវការ ឲ្យធ្វើសកម្មភាពផ្ទុយពីកាតព្វកិច្ច និងគោលការណ៍នៃភាពស្មោះត្រង់ និងយុត្តិធម៌។ ទម្រង់នៃសំណូកអាចមានច្រើនបែប ចាប់ពីប្រាក់កាស អំណោយ ការកម្សាន្ត រហូតដល់ការសន្យាផ្ដល់តំណែង។ ជាទូទៅ ការស៊ីសំណូកត្រូវបានចាត់ទុកជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនៅក្នុងប្រទេសស្ទើរទាំងអស់ ហើយជាឫសគល់នៃអំពើពុករលួយជាច្រើន។ អំពើនេះមិនត្រឹមតែបំផ្លាញរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់វិស័យឯកជន និងជីវភាពប្រជាជនផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការស៊ីសំណូកកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមិនប្រកាន់ព្រំដែនភូមិសាស្ត្រឡើយ។ វាជ្រៀតចូលគ្រប់ស្រទាប់សង្គម ចាប់ពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រហូតដល់បុគ្គលិកថ្នាក់ក្រោម។ នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ប្រជាជនសាមញ្ញច្រើនតែជួបប្រទះនឹងការស្នើសុំសំណូកសម្រាប់សេវាសាធារណៈមូលដ្ឋាន ដូចជាការចេញឯកសារ ការថែទាំសុខភាព ឬការអនុញ្ញាតអាជីវកម្ម។ យុទ្ធនាការក្នុងរូបភាពនេះបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាននៅជីប៉ាតា ប្រទេសសំប៊ី ក្នុងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងកាត់បន្ថយការស៊ីសំណូក។ ការសិក្សាជាច្រើនបានរកឃើញថា ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់មានអត្រាអំពើពុករលួយខ្ពស់ មានទំនុកចិត្តទាបចំពោះស្ថាប័នរដ្ឋ ហើយសេដ្ឋកិច្ចក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការស៊ីសំណូកគឺជាបាតុភូតចំណាស់មួយ ដែលត្រូវបានចងក្រងជាឯកសារតាំងពីសម័យបុរាណ។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប ការខិតខំប្រឹងប្រែងដាក់បញ្ចូលការប្រឆាំងសំណូកទៅក្នុងច្បាប់កំពូលបានចាប់ផ្ដើមដំបូងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិកឆ្នាំ ១៧៨៧ ដែលជាឯកសារគ្រឹះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ បានកំណត់ថា ប្រធានាធិបតី អនុប្រធានាធិបតី និងមន្ត្រីសាធារណៈទាំងអស់ អាចត្រូវបានដកចេញពីតំណែងតាមរយៈការកាត់ទោសដោយព្រឹទ្ធសភា ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទក្បត់ជាតិ ការស៊ីសំណូក ឬឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរណាមួយ (មាត្រា ២ កថាខណ្ឌទី៤)។ ការដាក់បញ្ចូលពាក្យ "សំណូក" នេះ បញ្ជាក់ពីការយល់ឃើញរបស់ស្ថាបនិកថា អំពើពុករលួយគឺជាការគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ដល់អធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រជាជន។ ក្រោយមក ប្រទេសជាច្រើនបានដាក់ចេញច្បាប់ប្រឆាំងការស៊ីសំណូក ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ សហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុម័តច្បាប់ស្ដីពីការប្រតិបត្តិពាណិជ្ជកម្មពុករលួយបរទេស (FCPA) ដែលហាមឃាត់ការបង់សំណូកទៅមន្ត្រីបរទេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការស៊ីសំណូកបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ច។ វាបង្កើនថ្លៃដើមអាជីវកម្ម បង្អាក់ការវិនិយោគ និងបំផ្លាញបរិយាកាសប្រកួតប្រជែងសេរី។ ករណីរបស់សមាជិកសភា William J. Jefferson ដែល FBI បានរកឃើញប្រាក់យ៉ាងច្រើនក្នុងទូរក្លាសេនៅឆ្នាំ ២០០៥ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព) ជាឧទាហរណ៍ដ៏រន្ធត់មួយអំពីរបៀបដែលសំណូកអាចជ្រាបចូលដល់ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់។ ថ្វីបើសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រព័ន្ធច្បាប់រឹងមាំក្ដី ការស៊ីសំណូកនៅតែកើតមាន ហើយបំផ្លាញទំនុកចិត្តសាធារណៈ។

ចំពោះផ្នែកវប្បធម៌ ការស៊ីសំណូកតែងតែមានភាពស្មុគស្មាញ។ នៅក្នុងសង្គមខ្លះ ការផ្ដល់អំណោយជាទំនៀមទម្លាប់ដែលអាចទទួលយកបាន ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាមានគោលដៅជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តផ្លូវការ នោះវាក្លាយជាសំណូក។ ការបែងចែកឲ្យច្បាស់រវាងអំណោយសុទ្ធសាធ និងសំណូក គឺជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំនៅក្នុងជំនួញអន្តរជាតិ និងការទូត។ ដោយហេតុនេះ ក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិជាច្រើនបានដាក់ចេញគោលការណ៍ហាមឃាត់ការផ្ដល់សំណូកជាសាកល ដើម្បីជៀសវាងការប្រឈមច្បាប់ និងការខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន សហគមន៍អន្តរជាតិបានបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការស៊ីសំណូក។ ឧបករណ៍សំខាន់មួយគឺ កិច្ចព្រមព្រៀងអង្គការសហប្រជាជាតិប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (UNCAC) ដែលបានចូលជាធរមាននៅឆ្នាំ ២០០៥ និងត្រូវបានផ្ដល់សច្ចាប័នដោយរដ្ឋភាគច្រើននៅលើពិភពលោក។ UNCAC ផ្ដល់ក្របខណ្ឌដ៏ទូលំទូលាយសម្រាប់ការទប់ស្កាត់ ការស៊ើបអង្កេត និងការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះអំពើពុករលួយ រួមទាំងការស៊ីសំណូក។ បាតុកម្មនៅវ៉ាស៊ីនតោន ឌី.ស៊ី. ដែលមានផ្ទាំងសរសេរ «Caution: Bribe Coming Through» ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកើនឡើងនៃចលនាសង្គមស៊ីវិលដែលទាមទារឲ្យមានតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការស៊ីសំណូកនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យសាធារណៈ។ រដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅមានកម្រិត។ ការយល់ដឹងអំពីខ្នាតអន្តរជាតិ និងយន្តការសកលដូច UNCAC អាចជួយជំរុញការពិភាក្សាសាធារណៈ និងកំណែទម្រង់ឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ការតាមដាននិន្នាការពិភពលោកលើរឿងនេះ គឺជាគន្លឹះសម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ក្នុងការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងរវាងអំពើពុករលួយ និងការអភិវឌ្ឍ។