ប្រធានបទ

BRICS

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុម BRICS ក្នុងពិធីថតរូបជាក្រុមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីក្រុងចូហានណេសបឺក ឆ្នាំ២០២៣ ប្រភព: Wikipedia

BRICS គឺជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលមួយដែលប្រមូលផ្តុំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើនចំនួន ១១ ប្រទេស។ សមាជិករបស់ខ្លួនរួមមាន ប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី អ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ តាមវិគីភីឌា ពាក្យ BRIC ត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងដោយលោក Jim O'Neill អ្នកសេដ្ឋកិច្ចជនជាតិអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ២០០១ ដោយសំដៅលើក្រុមប្រទេសដែលមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។ ក្រុមនេះបានវិវត្តពីវេទិកាមិនផ្លូវការទៅជាអង្គការផ្លូវការ ដោយកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទីមួយបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៩។ អង្គការនេះមានគោលបំណងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម កាត់បន្ថយឥទ្ធិពលរបស់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុលោកខាងលិច និងផ្តល់សំឡេងដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីស្នាក់ការកណ្តាលធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី (NDB) នៅទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន ប្រភព: Wikipedia

សមាជិករបស់ BRICS សាយភាយនៅលើទ្វីបចំនួន ៤ គឺអាមេរិកខាងត្បូង (ប្រេស៊ីល) អាហ្វ្រិក (អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី) អាស៊ី (ចិន ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី អ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម) និងអឺរ៉ុប/អាស៊ី (រុស្ស៊ី)។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសទាំងនេះមានផ្ទៃដីសរុបដ៏ធំធេង និងមានប្រជាជនជាង ៤០% នៃប្រជាជនពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យក្រុមនេះជាទីផ្សារដ៏ធំនិងកម្លាំងពលកម្មដ៏សំខាន់។ លើសពីនេះ តំបន់ភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រ និងធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប (ប្រេង ឧស្ម័ន រ៉ែ) ជាគុណសម្បត្តិបន្ថែម។ ស្ថាប័នស្នូលមួយរបស់ BRICS គឺធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី (NDB) ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើត NDB និង CRA នៅកិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS លើកទី៦ ឆ្នាំ២០១៤ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គំនិតដើមនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះមានប្រភពចេញពីលោក Yevgeny Primakov អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨ ដែលលោកបានតស៊ូមតិឱ្យមានពិភពពហុប៉ូឡា។ មុនការបង្កើត BRIC មានក្រុមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមិនផ្លូវការដូចជា RIC (រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន) និង IBSA (ឥណ្ឌា ប្រេស៊ីល អាហ្វ្រិកខាងត្បូង) ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ។ ក្រុម BRIC បានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០០៩ ដោយមានសមាជិក ៤ ប្រទេស ហើយនៅឆ្នាំ ២០១០ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងបានចូលរួម ទើបបានជាឈ្មោះ BRICS។ ជំហានសំខាន់មួយទៀតគឺការបង្កើត NDB និងកិច្ចព្រមព្រៀង CRA នៅឆ្នាំ ២០១៤ ដើម្បីជាជម្រើសសម្រាប់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ និងធនាគារពិភពលោក។ ការពង្រីកធំបំផុតបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៣ នៅពេលដែលប្រទេសថ្មីចំនួន ៥ ត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលជាសមាជិក ហើយឥណ្ឌូនេស៊ីក៏បានចូលនៅពេលក្រោយ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនសមាជិកកើនដល់ ១១ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រាហ្វប្រៀបធៀបចំណែក GDP នាមករណ៍រវាង BRICS និង G7 ពីឆ្នាំ ១៩៩០ ដល់ ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

BRICS ដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ដូចបង្ហាញក្នុងក្រាហ្វ ចំណែក GDP នាមករណ៍របស់ក្រុមនេះបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះហាក់ដូចជាប្រកួតប្រជែងជាមួយ G7។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមនេះបានជំរុញឱ្យមានការជួញដូរដោយប្រើរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុក ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក។ NDB បានផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពលស្អាត និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅទូទាំងសមាជិក។ ខាងផ្នែកវប្បធម៌ BRICS ក៏ជាវេទិកាសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរកីឡា សិល្បៈ និងការសិក្សា ដូចជាព្រឹត្តិការណ៍ BRICS Games និងមហោស្រពភាពយន្ត ដែលពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS លើកទី១៨ នៅទីក្រុងញូដេលី ឆ្នាំ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

BRICS បន្តពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនតាមរយៈកិច្ចប្រជុំកំពូល និងគោលនយោបាយថ្មីៗ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១៨ ដែលធ្វើឡើងនៅញូដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា នៅឆ្នាំ ២០២៦ បានផ្តោតលើប្រធានបទសំខាន់ៗដូចជា ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារ ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការជំរុញពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse អង្គការនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ ព្រោះប្រទេសកម្ពុជា ទោះមិនមែនជាសមាជិកក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជិតស្និទ្ធជាមួយសមាជិក BRICS ធំៗ ដូចជា ចិន និងឥណ្ឌា។ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលទទួលមូលនិធិពី NDB អាចប៉ះពាល់ដល់តំបន់អាស៊ាន ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការជួញដូរជាមួយរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកក៏អាចមានឥទ្ធិពលលើប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុក្នុងតំបន់ដែរ។ ការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ BRICS ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរសណ្តាប់ធ្នាប់សកល ដែលប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

កិច្ចពិភាក្សា BRICS បញ្ចប់ដោយគ្មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម បន្ទាប់ពីការបែកបាក់គ្នាលើសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់
នយោបាយ

កិច្ចពិភាក្សា BRICS បញ្ចប់ដោយគ្មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម បន្ទាប់ពីការបែកបាក់គ្នាលើសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់

កិច្ចពិភាក្សារបស់ក្រុម BRICS បានបញ្ចប់ដោយគ្មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ខណៈការបែកបាក់គ្នាលើសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់កាន់តែស៊ីជម្រៅ ដោយអ៊ីរ៉ង់ជំរុញឱ្យថ្កោលទោសអំពើរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ និងឥណ្ឌាលើកឡើងពីទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងចំណោមសមាជិក។

១៦ ឧសភា ២០២៦