KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៣១ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៣១ សីហា ២០២៦

ប្រាយតុន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពនៃទីក្រុងប្រាយតុន ឆ្នាំ២០២៤ ប្រភព: Wikipedia

ប្រាយតុន គឺជាទីក្រុងរមណីយដ្ឋានមាត់សមុទ្រដ៏ល្បីមួយ ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រងឯកឯងនៃទីក្រុង Brighton and Hove ខេត្ត East Sussex ប្រទេសអង់គ្លេស។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ទីក្រុងនេះមានចម្ងាយ ៤៧ ម៉ាយ (៧៦ គីឡូម៉ែត្រ) ពីភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុងឡុងដ៍។ ប្រាយតុនមានភាពទាក់ទាញដោយសារប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់ ឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្រស់ស្អាត សំណង់ស្ថាបត្យកម្មល្បីៗដូចជា Royal Pavilion និង Palace Pier និងបរិយាកាសវប្បធម៌បើកចំហដ៏រស់រវើក។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ច្រាំងថ្មសក្រោមផ្លូវដើរ Undercliff Walk នៅខាងកើតប្រាយតុន ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរូបភាពនិងព័ត៌មានពី Wikipedia ឆ្នេរប្រាយតុនមានលក្ខណៈចម្រុះ ដោយនៅខាងកើតមានច្រាំងថ្មសដែលត្រូវបានការពារដោយជញ្ជាំងសមុទ្រ។ តំបន់ឆ្នេរក៏មានដីខ្សាច់និងក្រួស ដែលពេញនិយមសម្រាប់ការកម្សាន្ត។ ប្រាយតុនក៏មានបណ្តាញគមនាគមន៍ដ៏ល្អ ដោយតភ្ជាប់ទៅកាន់ទីក្រុងឡុងដ៍តាមរយៈផ្លូវរថភ្លើង Brighton Main Line និងផ្លូវថ្នល់ A23 ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាព Wikipedia ផងដែរ។ ស្ថានីយ៍រថភ្លើងប្រាយតុន (Brighton Station) គឺជាទីតាំងសំខាន់សម្រាប់ការធ្វើដំណើរ។ លើសពីនេះ ប្រព័ន្ធឡានក្រុង Brighton & Hove បម្រើសេវាកម្មក្នុងទីក្រុងនិងជាយក្រុង។ ទាក់ទងនឹងប្រជាជន ទីក្រុងនេះមានសហគមន៍ចម្រុះពូជសាសន៍ ប្រជាជនក្នុងស្រុក និស្សិតពីសាកលវិទ្យាល័យនានា និងជនបរទេសជាច្រើន ដែលរួមចំណែកដល់លក្ខណៈសកលនៃទីក្រុង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ទិដ្ឋភាពខាងមុខទីក្រុងប្រាយតុន និងផែសង្វាក់ គូរដោយ Frederick William Woledge ឆ្នាំ១៨៤០ ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia មានភស្តុតាងបុរាណវិទ្យាបង្ហាញថា តំបន់ប្រាយតុនមានការតាំងទីលំនៅតាំងពីសម័យសំរឹទ្ធិ សម័យរ៉ូម និងសម័យអង់ហ្គោ-សាក់សុន។ ការតាំងទីលំនៅបុរាណនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា "Brighthelmstone" ហើយត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងសៀវភៅ Domesday Book នៅឆ្នាំ១០៨៦។ ក្នុងយុគសម័យកណ្តាល ប្រាយតុនបានរីកចម្រើននៅពេលដែលទីប្រជុំជនចាស់ (Old Town) បានអភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែបានជួបប្រទះនឹងការលំបាកជាខ្លាំងនៅដើមសម័យទំនើប ដោយទទួលរងការវាយប្រហារពីបរទេស ព្យុះសមុទ្រ សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ និងចំនួនប្រជាជនថយចុះយ៉ាងខ្លាំង។

Wikipedia បានបន្តថា ភាពរីកចម្រើនឡើងវិញរបស់ប្រាយតុនបានចាប់ផ្ដើមនៅពេលដែលផ្លូវថ្នល់ទៅកាន់ទីក្រុងឡុងដ៍ត្រូវបានកែលម្អ ហើយទីក្រុងក្លាយជាកន្លែងឡើងនាវាសម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសបារាំង។ ម៉្យាងទៀត ទីក្រុងនេះក៏បានល្បីឈ្មោះជារមណីយដ្ឋានសុខភាព ដោយសារតែការងូតទឹកសមុទ្រត្រូវបានគេជឿថាអាចព្យាបាលជំងឺបាន។ នាសតវត្សរ៍ទី១៩ សំណង់សំខាន់ៗដូចជាព្រះរាជវាំង Royal Pavilion (រចនាដោយ Augustus Pugin ឆ្នាំ១៨២៤) និងផែសង្វាក់ (Chain Pier) ត្រូវបានសាងសង់ ដែលក្លាយជានិមិត្តរូបរបស់ទីក្រុង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្លូវ The Lanes ដែលពោរពេញទៅដោយហាងតូចៗឯករាជ្យ ជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រាយតុនភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ ដែលជំរុញដោយតំបន់ទាក់ទាញដូចជា The Lanes ដែលជាតំបន់ហាងឯករាជ្យតូចៗដ៏មានមន្តស្នេហ៍។ មជ្ឈមណ្ឌល Brighton Centre ក៏ជាទីតាំងសំខាន់សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ និងសន្និសីទ ដែលរួមចំណែកយ៉ាងធំដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ រោងមហោស្រព Theatre Royal ផ្ដល់ការសម្ដែងជាច្រើន រួមទាំងតន្ត្រីល្ខោន West End ល្ខោនអូប៉េរ៉ា និងរបាំបាឡេ ដែលទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើន។

វប្បធម៌នៅប្រាយតុនមានលក្ខណៈរីករាយនិងបើកចំហ។ ទង់ឥន្ទធនូ (rainbow flags) ដែលឃើញនៅតាមផ្លូវ St James's Street ក្នុង Kemptown បង្ហាញពីសហគមន៍ LGBT ដ៏រឹងមាំ និងព្រឹត្តិការណ៍ Brighton Pride ប្រចាំឆ្នាំដែលទាក់ទាញអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់។ លើសពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍តន្ត្រីធំៗដូចជា Big Beach Boutique II ដោយ Fatboy Slim ក្នុងឆ្នាំ២០០២ និងការដង្ហែរថយន្ដ Mini ពីឡុងដ៍មកប្រាយតុន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌សកម្មនិងសម័យនិយម។ ព្រះរាជវាំង Royal Pavilion ដែលសាងសង់ឡើងក្នុងរចនាបថឥណ្ឌូ-សារ៉ាសេន ក៏ជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏សំខាន់ និងជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ឈានមុខគេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ពហុកីឡដ្ឋាន Falmer Stadium (Amex Stadium) ជាទីលានប្រកួតរបស់ក្លឹបបាល់ទាត់ Brighton & Hove Albion ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ប្រាយតុននៅតែជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម ដោយមានការអភិវឌ្ឍសំណង់ទំនើបៗដូចជាប៉ម i360 ដែលជាកន្លែងទស្សនាទេសភាពទីក្រុងពីលើអាកាស។ សាកលវិទ្យាល័យ University of Brighton ក៏បានសាងសង់ "Waste House" ដែលជាអគារនិរន្តរភាពសាងសង់ឡើងពីវត្ថុធាតុដើមសំណល់ ដោយបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់លើបរិស្ថាន និងការអប់រំបែបទំនើប។

ផ្នែកកីឡាក៏មានសារសំខាន់ ដោយក្លឹបបាល់ទាត់ Brighton & Hove Albion ប្រកួតនៅកំពូលតារាង Premier League ដោយមានអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើនកុះករ។ ទោះយ៉ាងណាក្ដី ទីក្រុងក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាសង្គមដូចជាភាពគ្មានផ្ទះសម្បែង ដែលអាចមើលឃើញតាមរយៈរូបភាពតង់នៅ Castle Square ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រាយតុនមិនគ្រាន់តែជាគោលដៅទេសចរណ៍សក្ដិសមសម្រាប់ការទស្សនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឧទាហរណ៍នៃទីក្រុងដែលរួមបញ្ចូលប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ ការច្នៃប្រឌិត និងការគ្រប់គ្រងបញ្ហាទំនើបផ្សេងៗផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 2 briefs

Chelsea យកឈ្នះ Brighton ៤-៣ បន្តការចាប់ផ្តើមឥតខ្ចោះក្រោមការដឹកនាំរបស់ Xabi Alonso

ក្រុម Chelsea បានយកឈ្នះក្រុម Brighton ក្នុងលទ្ធផល ៤-៣ នៅកីឡដ្ឋាន Stamford Bridge កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣០ ខែសីហា ដើម្បីរក្សាការចាប់ផ្តើមឥតខ្ចោះរបស់ខ្លួនក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Xabi Alonso នេះបើតាមការរាយការណ៍របស់ BBC Sport និង Al Jazeera។

5 sources · Al Jazeera, Channel News Asia, Tuoi Tre

ក្លិប Chelsea ចុះហត្ថលេខាលើខ្សែប្រយុទ្ធ Danny Welbeck អាយុ ៣៥ ឆ្នាំ ពី Brighton

កាលពីថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រុម Chelsea បានប្រកាសជាផ្លូវការនូវការចុះហត្ថលេខាលើ Danny Welbeck ពី Brighton តាមការរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ។

4 sources · Channel News Asia, BBC Sport, BBC Sport