ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សិល្បៈនៃចក្រភពអង់គ្លេស សំដៅដល់គ្រប់ទម្រង់នៃសិល្បៈដែលមើលឃើញ (visual arts) ដែលបានផលិតក្នុង ឬមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសនេះ ចាប់តាំងពីការបង្កើតព្រះរាជាណាចក្រចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ១៧០៧។ សិល្បៈនេះរួមបញ្ចូលសិល្បៈអង់គ្លេស ស្កុតឡែន វែល និងអៀរឡង់ ហើយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈលោកខាងលិច។ ក្នុងកំឡុងសតវត្សទី១៨ ចក្រភពអង់គ្លេសបានចាប់ផ្តើមស្តារឋានៈឈានមុខក្នុងសិល្បៈអឺរ៉ុបឡើងវិញ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេសធ្លាប់មានតួនាទីដឹកនាំខាងសិល្បៈនៅយុគសម័យកណ្តាល ដោយមានភាពខ្លាំងជាពិសេសលើរូបគំនូរបញ្ឈរ និងទេសភាព។ សិល្បៈនេះបានវិវត្តឥតឈប់ឈរ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយ សង្គម និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សិល្បៈនេះគ្របដណ្តប់លើតំបន់ភូមិសាស្ត្រនៃព្រះរាជាណាចក្ររួម ដែលមានប្រទេសអង់គ្លេស ស្កុតឡែន វែល និងអៀរឡង់ខាងជើង។ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់នីមួយៗមានភាសា វប្បធម៌ និងប្រពៃណីខុសៗគ្នា ដែលបានផ្តល់កំណើតដល់រចនាបថសិល្បៈប្លែកៗ។ វិចិត្រករជាច្រើននាក់ដូចជា ថូម៉ាស ហ្គេនស្បឺរ៉ូ និងសឺ ចូស៊ូ រេយណូល សុទ្ធតែមានដើមកំណើតនៅអង់គ្លេស ចំណែកវិចិត្រករស្កុតឡែនដូចជា ដេវីដ វីលគី (David Wilkie) ក៏បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសផងដែរ។ សិល្បៈបានក្លាយជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិ ក៏ដូចជាភាពសម្បូរបែបនៃប្រពៃណីក្នុងស្រុក ដែលជាចំណុចពិសេសរបស់សិល្បៈនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ក្រោយការបង្រួបបង្រួមនយោបាយនៅឆ្នាំ១៧០៧ សិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសបានឈានចូលសម័យកាលថ្មីមួយដ៏រុងរឿង។ នៅសតវត្សទី១៨ វិចិត្រករដូចជា វីល្លៀម ហូហ្គាត បានល្បីឈ្មោះខាងការតិះដៀលសង្គមនិងនយោបាយតាមរយៈគំនូរ ឧទាហរណ៍ ស៊េរី "Marriage A-la-Mode" ដែលបានពណ៌នាពីអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបសម័យនិយម និងគំនូរ "The Gate of Calais" (ឆ្នាំ១៧៤៨) ដែលជាការតិះដៀលនយោបាយបារាំង។ ថូម៉ាស ហ្គេនស្បឺរ៉ូ បានរួមបញ្ចូលយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញនូវការគូរបញ្ឈរ និងទេសភាព ដូចជានៅក្នុងគំនូរ "Mr. and Mrs. Andrews" (ប្រហែលឆ្នាំ១៧៤៨-១៧៥០) ដែលបង្ហាញពីភាពស្និទ្ធស្នាលរវាងមនុស្សនិងធម្មជាតិ។ សឺ ចូស៊ូ រេយណូល ដែលជាអ្នកនិពន្ធទ្រឹស្តីសិល្បៈ បានបង្កើតរូបបញ្ឈរដ៏អស្ចារ្យ ដូចជា "The Age of Innocence" ដែលពេញនិយមរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ក្រៅពីនេះ ចូសេហ្វ រ៉ាយ នៃក្រុងដឺប៊ី បានគូរឈុតឆាកវិទ្យាសាស្ត្រដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីយុគនៃការត្រាស់ដឹង ដូចជា "An Experiment on a Bird in the Air Pump" (ឆ្នាំ១៧៦៨) ដែលបង្ហាញពីការស្វែងយល់ពីធម្មជាតិ។

នៅដើមសតវត្សទី១៩ យុគសម័យរ៉ូមែនទិកបាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងធំធេង។ វីល្លៀម ប្លេក ជាកវីនិងវិចិត្រករ បានបង្កើតស្នាដៃដែលពោរពេញដោយនិមិត្តរូបអាថ៌កំបាំង ដូចជា "Nebuchadnezzar" (ក្រោយឆ្នាំ១៧៩៥)។ ចន ខុនស្តាបល បានល្បីខាងគំនូរទេសភាពប្រាកដនិយមដោយប្រើបច្ចេកទេសគូរពន្លឺ ដូចជាស្នាដៃឯក "The Hay Wain" (ឆ្នាំ១៨២១) ដែលបង្ហាញពីជីវិតជនបទរបស់អង់គ្លេស។ ជេ.អេម.ដាបុលយូ. ថឺណឺរ ដែលជាវិចិត្រករខាងបរិយាកាសនិងពន្លឺ បានបង្កើតគំនូរដូចជា "The Fighting Temeraire" (ឆ្នាំ១៨៣៩) ដែលបង្ហាញពីកប៉ាល់ចម្បាំងចាស់កំពុងត្រូវបានទាញទៅកម្ទេច និង "Rain, Steam and Speed" ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃរថភ្លើងក្នុងសម័យឧស្សាហកម្ម។

សម័យវិចតូរៀ (ពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩) បានបង្កើតចលនាសិល្បៈថ្មីៗ ដូចជាក្រុមព្រី-រ៉ាហ្វែល (Pre-Raphaelite Brotherhood) ដែលបដិសេធមិនយកតាមរចនាបថរបស់រ៉ាហ្វែល ហើយងាកទៅរកភាពលម្អិតនិងពណ៌ភ្លឺដូចសិល្បៈមុនសម័យរ៉េណេសង់។ ស្នាដៃ "Ophelia" ដោយ ចន អេវើរ៉េត មីលែស (ឆ្នាំ១៨៥១-១៨៥២) និងគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រធំៗរបស់ឡដ ឡេតុន ដូចជា "Cimabue's Madonna Carried in Procession" សុទ្ធតែជាតំណាងនៃសម័យនេះ។

រហូតដល់សតវត្សទី២០ សិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសបានបន្តរីកចម្រើនដោយមានអ្នកចម្លាក់ដ៏ល្បីដូចជា ហេនរី ម័រ ដែលជាមហាអ្នកចម្លាក់បែបអរូបីនិយម បានបង្កើតស្នាដៃសាធារណៈដូចជា "Large Reclining Figure" (ឆ្នាំ១៩៨៤) ដែលត្រូវបានដាក់តាំងនៅទីលានសាធារណៈជាច្រើនកន្លែងក្នុងពិភពលោក។ ចលនាសិល្បៈសម័យទំនើបដូចជា Stuckism ដែលកើតនៅឆ្នាំ១៩៩៩ បាននាំមកនូវការត្រឡប់ទៅរកការគូរបែបប្រពៃណី និងបានរិះគន់សិល្បៈគំនិតសុទ្ធ ដោយបានបង្កើតការជជែកវែកញែកដ៏សំខាន់នៅក្នុងពិភពសិល្បៈអង់គ្លេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចវប្បធម៌ជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ទីផ្សារសិល្បៈនៅក្រុងឡុង គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ការជួញដូរស្នាដៃសិល្បៈ ដោយមានការដេញថ្លៃអន្តរជាតិដែលទាក់ទាញអ្នកប្រមូលទ្រព្យមកពីទូទាំងពិភពលោក។ សារមន្ទីរធំៗដូចជា វិចិត្រសាលជាតិ (National Gallery) និង Tate Britain រក្សាទុកនូវស្នាដៃជាច្រើន ហើយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍រាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

វប្បធម៌សិល្បៈអង់គ្លេសក៏បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការអប់រំ ការរចនា និងស្ថាបត្យកម្មទូទាំងពិភពលោក។ វិចិត្រករដូចជា J.M.W. Turner និង John Constable ត្រូវបានបង្រៀនក្នុងកម្មវិធីសិក្សាសិល្បៈជាសកល ហើយស្នាដៃរបស់ពួកគេបានបំផុសគំនិតឱ្យមានការបង្កើតថ្មីៗជាច្រើន។ ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន សិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសនៅតែជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់នៅក្នុងពិភពសិល្បៈសហសម័យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ការស្វែងយល់ពីសិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាការបើកទ្វារទៅកាន់ប្រវត្តិសាស្ត្រវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបមួយ ដែលបានជះឥទ្ធិពលដល់សិល្បៈសកល។ បច្ចុប្បន្ន ស្នាដៃសិល្បៈអង់គ្លេសត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងសារមន្ទីរនិងពិព័រណ៍នានាជុំវិញពិភពលោក ហើយវាបានបំផុសគំនិតដល់វិចិត្រករជំនាន់ក្រោយជាច្រើន រួមទាំងនៅអាស៊ីផងដែរ។ ចលនា Stuckism និងសិល្បៈសហសម័យផ្សេងទៀតបន្តបង្កើតការជជែកដេញដោលអំពីតួនាទីសិល្បៈក្នុងសង្គម ដែលជាប្រធានបទមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សហគមន៍សិល្បៈទូទាំងសកលលោក។ ដូច្នេះ ការស្គាល់ពីសិល្បៈចក្រភពអង់គ្លេសជួយពង្រីកការយល់ដឹងផ្នែកវប្បធម៌ និងការបញ្ចេញមតិប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។