ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ព្រះរាជវាំងបាក់ឃីងហាំ (Buckingham Palace) គឺជាព្រះរាជដំណាក់ផ្លូវការ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរបស់ព្រះមហាក្សត្រនៃចក្រភពអង់គ្លេស ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស។ វាមានបន្ទប់សរុប ៧៧៥ បន្ទប់ រួមមានបន្ទប់រដ្ឋចំនួន ១៩ បន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ ៥២ បន្ទប់គេងរាជវង្ស ១៨៨ និងការិយាល័យជាច្រើនទៀត។ ព្រះរាជវាំងនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងជាផ្ទះសម្រាប់ព្រះអង្គ Duke of Buckingham ក្នុងឆ្នាំ ១៧០៣ មុននឹងត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រ George III ទិញនៅឆ្នាំ ១៧៦១ ដើម្បីធ្វើជាព្រះរាជដំណាក់ឯកជន។

ព្រះរាជវាំងនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ព្រះមហាក្សត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាចំណុចស្នូលសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ ពិធីរដ្ឋ និងការប្រារព្ធពិធីសំខាន់ៗរបស់ប្រជាជនអង់គ្លេសផងដែរ។ នៅពេលព្រះមហាក្សត្រស្ថិតនៅក្នុងព្រះរាជវាំង ទង់ព្រះរាជនិមិត្ត (Royal Standard) ត្រូវបានបង្ហូតនៅខាងលើដំបូល ចំណែកពេលព្រះអង្គមិនគង់នៅ គឺបង្ហូតទង់ Union Jack ជំនួសវិញ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ភ្ញៀវទេសចររាប់សែននាក់បានទៅទស្សនាសាលរដ្ឋ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់នៃរាជាធិបតេយ្យអង់គ្លេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះរាជវាំងបាក់ឃីងហាំមានទីតាំងស្ថិតនៅសង្កាត់ City of Westminster នៃទីក្រុងឡុងដ៍ ដោយបែរមុខទៅកាន់ផ្លូវ The Mall និងនៅចំពីមុខវិមាន Victoria Memorial។ តាម Wikipedia តំបន់ជុំវិញរួមមានសួន St. James's Park នៅខាងកើត និងសួន Green Park នៅខាងជើង។ ផ្ទៃដីសរុបរបស់ព្រះរាជវាំងរួមទាំងសួនច្បារខាងក្រោយមានទំហំ ៣៩ អា (acre) ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាតំបន់បៃតងដ៏ធំមួយនៅចំកណ្ដាលទីក្រុងដ៏សម្បូរមនុស្ស។ ស្ថាបត្យកម្មនៃអគារនេះត្រូវបានរចនាឡើងដោយស្ថាបត្យករល្បីៗដូចជា John Nash និង Edward Blore ដោយប្រើរចនាបថបែប neoclassical ដែលផ្តល់ឱ្យវានូវរូបរាងដ៏ស្រស់ស្អាតនិងអស្ចារ្យ។

ចំពោះ «ប្រជាជន» វិញ ព្រះរាជវាំងនេះគឺជាកន្លែងស្នាក់នៅផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រចក្រភពអង់គ្លេស ដែលបច្ចុប្បន្នគឺព្រះអង្គ Charles III។ ក្រៅពីព្រះញាតិវង្សដែលប្រើអគារមួយផ្នែកជាព្រះដំណាក់ មានបុគ្គលិក និងមន្រ្តីរាជការជាច្រើនរយនាក់ដែលធ្វើការនៅទីនេះ រួមទាំងក្រុមឆ្មាំព្រះអង្គ (Household Division) ដែលមានភារកិច្ចការពារ និងបំពេញពិធីការផងដែរ។ តាម Wikipedia ព្រះរាជវាំងក៏ជាទីតាំងនៃការិយាល័យព្រះរាជានុសិទ្ធិ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលសម្រាប់ព្រះរាជកិច្ចជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ដើមឡើយព្រះរាជវាំងបាក់ឃីងហាំគឺជាផ្ទះដ៏ធំមួយដែលមានឈ្មោះថា Buckingham House ដែលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៧០៣ សម្រាប់ព្រះអង្គ Duke of Buckingham ។ ក្រោយមក ព្រះមហាក្សត្រ George III បានទិញផ្ទះនេះក្នុងឆ្នាំ ១៧៦១ ដើម្បីធ្វើជាព្រះរាជដំណាក់ឯកជនសម្រាប់ព្រះនាង Charlotte ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថា The Queen's House។

ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំបំផុតបានកើតឡើងនៅពេលព្រះមហាក្សត្រ George IV បានបញ្ជាឱ្យស្ថាបត្យករ John Nash ពង្រីកផ្ទះនេះឱ្យទៅជាព្រះរាជវាំងតាមបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។ ការសាងសង់បានប្រើថវិកាលើសដើមយ៉ាងច្រើន ហេតុនេះ Nash ត្រូវបានដកចេញពីគម្រោង ហើយការងារត្រូវបានបន្តដោយ Edward Blore។ នៅពេលព្រះនាង Victoria ឡើងសោយរាជ្យក្នុងឆ្នាំ ១៨៣៧ ព្រះអង្គបានប្រកាសឱ្យព្រះរាជវាំងនេះជាព្រះរាជដំណាក់ផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសជាលើកដំបូង។

នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៩ ស្លាបខាងកើត (east wing) ត្រូវបានសាងសង់បន្ថែម ដោយបិទជុំវិញទីធ្លាដែលធ្វើឱ្យព្រះរាជវាំងមានរូបរាងជាអក្សរ U ងាកមុខទៅទិសខាងកើត។ ផ្នែកខាងមុខនេះត្រូវបានកែលម្អឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩១៣ ដោយ Aston Webb ដើម្បីផ្តល់ជារូបរាងបច្ចុប្បន្ន រួមទាំងយ៉រដ៏ល្បីល្បាញដែលរាជវង្សានុវង្សតែងតែយាងមកគង់ក្នុងឱកាសសំខាន់ៗ។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ព្រះរាជវាំងបានរងការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីអាកាស ប៉ុន្តែត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ បច្ចុប្បន្ន មានគម្រោងជួសជុលដ៏ធំមួយឈ្មោះថា Reservicing Programme ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០១៧ និងគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៧ ដើម្បីជំនួសប្រព័ន្ធអគ្គិសនី បំពង់ទឹក និងកំដៅដែលហួសសម័យ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះរាជវាំងបាក់ឃីងហាំដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចចក្រភពអង់គ្លេសតាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍។ តាម Wikipedia នៅរដូវក្ដៅជារៀងរាល់ឆ្នាំ (ពីខែកក្កដាដល់ខែតុលា) សាលរដ្ឋចំនួន ១៩ ត្រូវបានបើកឱ្យសាធារណជនចូលទស្សនា ដែលបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់សែននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រៅពីនេះ The Royal Mews (ក្រោលសេះ និងកន្លែងតម្កល់យានជំនិះ) និង The Queen’s Gallery ដែលដាក់តាំងស្នាដៃសិល្បៈពី Royal Collection ក៏ត្រូវបានបើកឱ្យចូលទស្សនាជាសាធារណៈផងដែរ ដែលនាំចំណូលសម្រាប់ថែទាំព្រះរាជវាំង និងសម្រាប់រាជវង្ស។

ផ្នែកវប្បធម៌ ព្រះរាជវាំងគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃពិធីការនិងទំនៀមទម្លាប់អង់គ្លេស។ ពិធីដ៏ល្បីល្បាញបំផុតដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅខាងក្រៅគឺការផ្លាស់ប្តូរឆ្មាំ (Changing of the Guard) ដែលរៀបចំឡើងស្ទើររៀងរាល់ថ្ងៃនៅពីមុខព្រះរាជវាំង។ នៅក្នុងបរិវេណ មានពិធីជប់លៀងក្នុងសួនច្បារ (Garden Party) ដែលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយមានភ្ញៀវរាប់ពាន់នាក់ចូលរួមជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ព្រះរាជវាំងក៏ជាកន្លែងសម្រាប់ការប្រទានគ្រឿងឥស្សរិយយស (Investiture) ការរៀបចំពិធីជប់លៀងថ្នាក់រដ្ឋ (State Banquet) សម្រាប់ប្រមុខរដ្ឋបរទេស និងពិធីផ្សេងៗដូចជា Trooping the Colour ជាដើម។ ស្នាដៃសិល្បៈក្នុង Royal Collection ដែលជាកម្មសិទ្ធិឯកជនរបស់ព្រះមហាក្សត្រ មានតម្លៃខាងប្រវត្តិសាស្ត្រនិងវប្បធម៌យ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវបានដាក់តាំងនៅតាមវិចិត្រសាលនានាដើម្បីជាប្រយោជន៍សាធារណៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០២០ ព្រះរាជវាំងបាក់ឃីងហាំបានបន្តធ្វើជាចំណុចស្នូលនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ចក្រភពអង់គ្លេសនិងពិភពលោក។ ពិធីបុណ្យ Platinum Jubilee របស់ព្រះមហាក្សត្រី Elizabeth II ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២២ បានធ្វើឱ្យព្រះរាជវាំងក្លាយជាចំណុចប្រមូលផ្តុំនៃការប្រារព្ធពិធី ដោយព្រះអង្គយាងមកគង់លើយ៉រដើម្បីទទួលការថ្វាយព្រះពរពីប្រជារាស្ត្រជាលើកចុងក្រោយ។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គ ព្រះរាជវាំងបានបម្រើការជាកន្លែងសម្រាប់ពិធីផ្លូវការក្នុងព្រះរាជពិធីឡើងសោយរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ Charles III ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។

គម្រោងជួសជុល Reservicing Programme ដែលមានតម្លៃជាង ៣៦០ លានផោន បានស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលសំខាន់ ដែលធ្វើឱ្យព្រឹត្តិការណ៍មួយចំនួនត្រូវផ្លាស់ទីទៅកន្លែងផ្សេង ឬកាត់បន្ថយទំហំ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ព្រះរាជវាំងនៅតែអាចធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ការទស្សនារបស់ប្រមុខរដ្ឋបរទេស និងព្រះរាជពិធីផ្សេងៗ។ សម្រាប់មិត្តអ្នកអាន KhmerPulse ព្រះរាជវាំងនេះមិនត្រឹមតែជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌និងប្រពៃណីអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាកន្លែងដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិផងដែរ ដូចជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីកម្ពុជាទៅកាន់ព្រះរាជវាំងក្នុងក្របខណ្ឌការទូតជាដើម។ ឥទ្ធិពលរបស់ព្រះរាជវាំងលើវប្បធម៌ប៉ុប និងដំណើរទេសចរណ៍ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីកន្លែងដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ជានិរន្តរ៍។