ប្រធានបទ

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យន្តហោះ Boeing 737-8 MAX របស់ក្រុមហ៊ុន Southwest Airlines ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាប (Low-cost carrier - LCC) គឺជាប្រភេទក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដែលផ្តោតសំខាន់លើការកាត់បន្ថយចំណាយប្រតិបត្តិការឱ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត ដើម្បីផ្តល់សំបុត្រយន្តហោះក្នុងតម្លៃថោកជាងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ប្រពៃណី។ យោងតាមវិគីភីឌា អាកាសចរណ៍ប្រភេទនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថវិកា (budget airline) ឬក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បញ្ចុះតម្លៃ (discount carrier)។ គំរូអាជីវកម្មនេះលះបង់នូវភាពប្រណីតបែបប្រពៃណីមួយចំនួន ដូចជាអាហារឥតគិតថ្លៃ និងកន្លែងអង្គុយធំទូលាយ ដើម្បីផ្តោតលើការផ្តល់តម្លៃសំបុត្រទាប។

ដើម្បីប៉ះប៉ូវចំណូលដែលបាត់បង់ពីតម្លៃសំបុត្រទាប ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះតែងគិតថ្លៃបន្ថែមសម្រាប់សេវាកម្មដែលធម្មតារួមបញ្ចូលក្នុងសំបុត្រពេញសេវាកម្ម ដូចជាការដាក់ឥវ៉ាន់ក្នុងបន្ទប់ផ្ទុកទំនិញ ការជ្រើសរើសកៅអី និងសូម្បីតែការយកឥវ៉ាន់ឡើងលើយន្តហោះ។ ម៉ូដែលនេះបានផ្លាស់ប្តូរឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ដោយធ្វើឱ្យការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះកាន់តែមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់មហាជន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យន្តហោះ Boeing 737-900ER របស់ក្រុមហ៊ុន Lion Air ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបធំមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបបានរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយនៅគ្រប់តំបន់សំខាន់ៗនៃពិភពលោក ជាពិសេសនៅអឺរ៉ុប អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក អាមេរិកខាងជើង និងអាមេរិកខាងត្បូង។ នៅអឺរ៉ុប ក្រុមហ៊ុនដូចជា Ryanair, Wizz Air, easyJet និង Vueling ដឹកនាំទីផ្សារ ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកមាន Southwest Airlines ជាអ្នកដឹកនាំ។ នៅអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ក្រុមហ៊ុន AirAsia (ម៉ាឡេស៊ី), IndiGo (ឥណ្ឌា), Cebu Pacific (ហ្វីលីពីន) និង VietJet Air (វៀតណាម) បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការធ្វើបដិវត្តន៍ការធ្វើដំណើរក្នុងតំបន់។

អ្នកដំណើរគោលដៅរបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះច្រើនជាបុគ្គលដែលឱ្យតម្លៃទៅលើតម្លៃសំបុត្រថោកជាងគុណភាពសេវាកម្ម ដូចជានិស្សិត ពលករចំណាកស្រុក និងក្រុមគ្រួសារដែលធ្វើដំណើរកម្សាន្ត។ ភាគច្រើន អាកាសចរណ៍តម្លៃទាបជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ព្រលានយន្តហោះបន្ទាប់បន្សំ (Secondary airports) ដែលមានថ្លៃឈ្នួលទាប និងជៀសវាងព្រលានធំៗក្នុងទីក្រុងស្នូល ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យន្តហោះ DC-10 របស់ក្រុមហ៊ុន Laker Airways Skytrain នៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ដែលជាអ្នកបង្កើតគំរូអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបឆ្លងអាត្លង់ទិក ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា គំនិតនៃក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបបានកកើតឡើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ ក្រុមហ៊ុន Southwest Airlines បានបង្កើតម៉ូដែលហោះហើរចំណុចទៅចំណុច (point-to-point) ដោយគ្មានសេវាកម្មបន្ថែម និងប្រើយន្តហោះតែមួយប្រភេទគឺ Boeing 737 ដែលជួយសន្សំសំចៃថ្លៃថែទាំ និងបណ្តុះបណ្តាល។ ជោគជ័យរបស់ Southwest បានជំរុញឱ្យមានក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗដើរតាម។

នៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ក្រុមហ៊ុន Laker Airways របស់ចក្រភពអង់គ្លេសបានចាប់ផ្តើមសេវាកម្ម Skytrain ដែលជាសេវាឆ្លងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកតម្លៃទាបដំបូងគេ ដោយមិនចាំបាច់កក់ទុកជាមុន និងគ្មានការបម្រើអាហារ។ ទោះបីជាក្រុមហ៊ុនបានក្ស័យធននៅឆ្នាំ ១៩៨២ ក្តី ក៏វាបានបង្ហាញថាមានតម្រូវការខ្លាំងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតម្លៃទាបឆ្លងទ្វីប។

ក្រោយការលុបបំបាត់បទប្បញ្ញត្តិនៅអឺរ៉ុបក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ក្រុមហ៊ុន Ryanair និង easyJet បានយកគំរូតាម Southwest ហើយពង្រីកឥទ្ធិពលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលនាំឱ្យតម្លៃសំបុត្រយន្តហោះក្នុងទ្វីបធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ នៅអាស៊ី ក្រុមហ៊ុន AirAsia បានផ្លាស់ប្តូរពីក្រុមហ៊ុនពេញសេវាកម្មទៅជាក្រុមហ៊ុនតម្លៃទាបនៅឆ្នាំ ២០០១ ហើយបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនមានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងតំបន់។ ចាប់ពីពេលនោះមក ម៉ូដែលនេះបានរីកសាយភាយទៅគ្រប់ទ្វីប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការវាស់វែងឥវ៉ាន់ដ៏តឹងរឹងនៅក្រុមហ៊ុន Ryanair និង Wizz Air ជំរុញឱ្យអ្នកដំណើរត្រូវបង់ថ្លៃបន្ថែម ដែលជាចំណូលសំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនតម្លៃទាប ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសវិស័យទេសចរណ៍ ដោយធ្វើឱ្យការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ និងក្នុងស្រុកកាន់តែអាចចូលដំណើរការបានសម្រាប់មហាជន។ បណ្តាប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើទេសចរណ៍ ដូចជាថៃ និងវៀតណាម ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនពីជើងហោះហើរតម្លៃទាបដែលនាំភ្ញៀវចូលមកឥតឈប់ឈរ។ អ្នកដំណើរមកពីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍អាចហោះហើរទៅបំពេញការងារ ឬកម្សាន្តបានដោយងាយស្រួល ដែលពីមុនជាឯកសិទ្ធិសម្រាប់តែអ្នកមាន។

តាមទស្សនៈពាណិជ្ជកម្ម គោលការណ៍គន្លឹះគឺការសន្សំសំចៃគ្រប់ច្រក៖ ការប្រើយន្តហោះតែមួយប្រភេទ (ដូចជា Boeing 737 ឬ Airbus A320) ជួយកាត់បន្ថយថ្លៃថែទាំ និងបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិក ការលក់សំបុត្រតាមអ៊ីនធឺណិតកាត់បន្ថយកម្រៃភ្នាក់ងារ និងការកាត់ផ្តាច់សេវាឥតគិតថ្លៃ (unbundling) ដោយគិតថ្លៃបន្ថែមសម្រាប់ស្ទើរតែគ្រប់សេវាកម្ម រួមទាំងឥវ៉ាន់ ភេសជ្ជៈ និងការជ្រើសរើសកៅអី។ វិគីភីឌាបានចង្អុលបង្ហាញថា ចំណូលពីសេវាបន្ថែមទាំងនេះ ពេលខ្លះអាចធ្វើឱ្យអ្នកដំណើរចំណាយលើសពីការទិញសំបុត្រពេញសេវាកម្មក៏មាន។

ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ក៏មានផងដែរ៖ ការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះលែងជាព្រឹត្តិការណ៍ពិសេស ប៉ុន្តែក្លាយជារឿងធម្មតាដូចការឡើងរថយន្តក្រុង។ ទម្លាប់ធ្វើដំណើររយៈពេលខ្លី និងការទស្សនាទីក្រុងមិនសូវល្បីបានកើនឡើង ដែលជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃតម្លៃសំបុត្រថោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្រុមហ៊ុន Jetstar ប្រើប្រាស់យន្តហោះ Boeing 787 សម្រាប់ការហោះហើរចម្ងាយឆ្ងាយ ក្នុងទីផ្សារអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាថ្មីៗ រួមមានការកើនឡើងនៃថ្លៃឥន្ធនៈ សម្ពាធផ្នែកបរិស្ថានដោយសារការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច និងការស្តារឡើងវិញក្រោយការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩។ ទោះយ៉ាងណា តម្រូវការនៅតែខ្ពស់ ជាពិសេសនៅអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលថ្នាក់កណ្តាលកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

និន្នាការគួរកត់សំគាល់មួយគឺការរីកចម្រើននៃអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ (Long-haul low-cost carriers) ដូចជាក្រុមហ៊ុន Jetstar របស់អូស្ត្រាលី, Scoot របស់សិង្ហបុរី និង Norse Atlantic Airways ដែលកំពុងព្យាយាមដឹកនាំម៉ូដែលតម្លៃទាបទៅកាន់ជើងហោះហើរអន្តរទ្វីប ដោយប្រើយន្តហោះធំទូលាយដូចជា Boeing 787 ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបដូចជា AirAsia Cambodia, VietJet Air និងក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗទៀត បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ជម្រើសធ្វើដំណើរដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសពលករចំណាកស្រុកទៅប្រទេសវៀតណាម ថៃ និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ការរីកចម្រើននៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាកាសចរណ៍ក្នុងស្រុក ដូចជាព្រលានយន្តហោះថ្មីនៅសៀមរាប និងភ្នំពេញ ក៏អាចទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនតម្លៃទាបថ្មីៗបន្ថែមទៀត។ ប្រធានបទនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ព្រោះវាភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងជម្រើសធ្វើដំណើរ តម្លៃ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Spirit Airlines បញ្ជាក់បានសងប្រាក់ភាគច្រើនវិញ ក្រោយផ្អាកដំណើរការភ្លាមៗ
សេដ្ឋកិច្ច

Spirit Airlines បញ្ជាក់បានសងប្រាក់ភាគច្រើនវិញ ក្រោយផ្អាកដំណើរការភ្លាមៗ

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាប Spirit Airlines បានប្រកាសថា ខ្លួនបានសងប្រាក់ត្រឡប់ទៅអតិថិជនវិញស្ទើរតែទាំងអស់ បន្ទាប់ពីបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការភ្លាមៗ ដោយបន្សល់ទុកអ្នកដំណើររាប់ពាន់នាក់ឱ្យជាប់គាំង។

៤ ឧសភា ២០២៦