ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ការប្រយុទ្ធគោ (Bull wrestling) គឺជាកីឡាឈាមមួយប្រភេទដែលមនុស្សរៀបចំឡើង ដោយឲ្យគោឈ្មោល ឬគោញីចំនួន ២ ក្បាលប្រយុទ្ធគ្នា ដោយមិនមានបំណងឲ្យស្លាប់។ កីឡានេះមានវត្តមាននៅតាមតំបន់មួយចំនួននៃពិភពលោក ហើយមានឈ្មោះហៅខុសៗគ្នាទៅតាមប្រទេសនីមួយៗ ដែលជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេរៀបចំឡើងក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណី ឬព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងស្រុក។

ការប្រយុទ្ធគោបែបនេះមានលក្ខណៈខុសពីការប្រយុទ្ធគោបែបអេស្ប៉ាញ (Bullfighting) ដែលមនុស្សចូលរួមប្រឆាំងនឹងគោដោយផ្ទាល់ ហើយជារឿយៗបញ្ចប់ដោយការសម្លាប់គោ។ ផ្ទុយមកវិញ ការប្រកួតគោទល់គោត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានគ្រោះថ្នាក់តិចជាងសម្រាប់សត្វ ហើយគោភាគច្រើនរស់រានមានជីវិតបន្ទាប់ពីការប្រកួត។ អ្នកគាំទ្រកីឡានេះចាត់ទុកថាវាជាកេរមរតកវប្បធម៌ ខណៈដែលអ្នករិះគន់យល់ថាជាទង្វើឃោឃៅចំពោះសត្វ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រយុទ្ធគោមានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ជាច្រើននៃពិភពលោក ដោយប្រទេសនីមួយៗមានទម្រង់និងឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ជាពិសេសនៅកោះអូគីណាវ៉ា កីឡានេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «តូហ្គីយូ» (Tōgyū) ហើយគេជឿថាមានដើមកំណើតពីប្រពៃណីកសិកម្មបុរាណ។ នៅក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា ការប្រកួតគោជាល្បែងប្រជាប្រិយមួយដែលគេរៀបចំឡើងនៅតាមទីជនបទ ហើយទាក់ទាញអ្នកចូលរួម និងអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើន។

នៅតំបន់បាល់កង់ ប្រទេសបូស្ន៊ី និងហឺហ្សេហ្គោវីណា គេមានកីឡាប្រពៃណីមួយហៅថា «កូរីដា» (Korida) ដែលជាការប្រយុទ្ធគោឈ្មោល ហើយត្រូវបានរៀបចំឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងពិធីបុណ្យក្នុងតំបន់។ តាមរូបភាពនៅលើវីគីភីឌា គេក៏ឃើញមានការប្រកួតគោនៅប្រទេសបង់ក្លាដេស នេប៉ាល់ (នៅតំបន់តារូកា) និងប្រទេសអូម៉ង់ ដែលសុទ្ធតែជាប្រទេសមានប្រពៃណីកសិកម្មយូរលង់។ ប្រជាជនដែលចូលរួមក្នុងការប្រកួតនេះ ច្រើនតែជាកសិករ ឬអ្នកចិញ្ចឹមគោ ហើយការប្រកួតត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការកម្សាន្តសំខាន់សម្រាប់សហគមន៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រយុទ្ធគោមានប្រវត្តិយូរអង្វែង ដែលគេអាចតាមដានទៅដល់សម័យបុរាណ នៅពេលដែលសហគមន៍កសិកម្មចាប់ផ្ដើមចិញ្ចឹមគោសម្រាប់ធ្វើស្រែ និងដឹកជញ្ជូន។ យោងតាមវីគីភីឌា កីឡានេះមានលក្ខណៈជាការប្រកួតប្រជែងដោយពុំមានបំណងសម្លាប់ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រពៃណីមួយដ៏មានឫសគល់ជ្រៅនៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើន។ វាត្រូវបានគេជឿថា កីឡានេះអាចចាប់ផ្ដើមឡើងពីការប្រកួតក្រៅផ្លូវការរវាងអ្នកចិញ្ចឹមគោ ដើម្បីសាកល្បងកម្លាំងនិងភាពក្លាហានរបស់ហ្វូងគោ មុននឹងវិវត្តទៅជាព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈដែលមានច្បាប់កំណត់។

ភស្តុតាងនៃការប្រកួតគោមាននៅទូទាំងទ្វីប ដូចជារូបចម្លាក់ប្រពៃណីនៅក្នុងសារមន្ទីរសិល្បៈប្រជាប្រិយនៃប្រទេសបង់ក្លាដេស ដែលបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់វប្បធម៌យ៉ាងយូរលង់ចំពោះកីឡានេះ។ នៅតំបន់បាល់កង់ កូរីដាក៏មានអាយុកាលរាប់សតវត្សមកហើយ ដោយគេជឿថាអាចទទួលឥទ្ធិពលពីប្រពៃណីរបស់ចក្រភពអូតូម៉ង់ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ ទោះយ៉ាងណា ប្រពៃណីនេះនៅតែបន្តរស់រវើករហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រយុទ្ធគោមិនត្រឹមតែជាការកម្សាន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសារៈសំខាន់ខាងសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌សម្រាប់សហគមន៍ជាច្រើន។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតគោអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរពីតំបន់ផ្សេងៗ ដែលជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកតាមរយៈការលក់អាហារ វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត។ តាមរូបភាពនៅលើវីគីភីឌា ការប្រកួតនៅកេនយ៉ា និងនៅអូគីណាវ៉ា សុទ្ធតែមានមនុស្សមកទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ ដែលបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍របស់កីឡានេះ។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ការប្រយុទ្ធគោត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមរតកអរូបីមួយ ដែលបង្ហាញពីភាពរឹងមាំ កម្លាំង និងទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនិងសត្វក្នុងសង្គមកសិកម្ម។ ពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាច្រើនដែលមានការប្រកួតគោ ក៏រួមបញ្ចូលនូវតន្ត្រី របាំ និងម្ហូបអាហារប្រពៃណី ដែលជួយថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់សហគមន៍។ ទោះយ៉ាងណា ការព្រួយបារម្ភអំពីសុខុមាលភាពសត្វក៏បានធ្វើឲ្យសកម្មជនសិទ្ធិសត្វចាប់អារម្មណ៍ ហើយនៅកន្លែងខ្លះ កីឡានេះត្រូវបានកែសម្រួលដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដល់គោ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ការប្រយុទ្ធគោនៅតែជាកីឡាដែលមានអ្នកតាមដាននៅក្នុងសហគមន៍ជនបទជាច្រើន ហើយក៏ជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សាអំពីការអភិរក្សវប្បធម៌ និងក្រមសីលធម៌ចំពោះសត្វ។ នៅក្នុងបរិបទពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ដែលការធ្វើដំណើរកាន់តែងាយស្រួល ការប្រកួតគោបានក្លាយជាចំណុចទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរដែលចង់ស្វែងយល់ពីប្រពៃណីក្នុងស្រុក។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ ចង្វាក់ខ្មែរ ទោះបីកីឡានេះមិនមានវត្តមាននៅកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញពីរបៀបដែលសង្គមកសិកម្មទូទាំងពិភពលោកបានបង្កើតប្រពៃណីស្រដៀងគ្នានេះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងមនុស្សនិងសត្វពាហនៈ។

ព្រឹត្តិការណ៍ប្រយុទ្ធគោនាពេលថ្មីៗនេះ ជារឿយៗត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ដែលជួយទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនទូលំទូលាយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សកម្មជនសិទ្ធិសត្វកំពុងតែដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលឲ្យហាមឃាត់ ឬកាត់បន្ថយសកម្មភាពដែលគេចាត់ទុកថាជាអំពើឃោឃៅចំពោះសត្វ។ វាជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់សហគមន៍ដែលចង់រក្សាកេរមរតករបស់ខ្លួន ខណៈត្រូវសម្របខ្លួនទៅនឹងបទដ្ឋានសីលធម៌ទំនើប ហើយការជជែកនេះនឹងបន្តជាចំណុចផ្តោតក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ។