គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា (CPP) គឺជាគណបក្សនយោបាយដែលកាន់អំណាចនៅកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩។ តាមវិគីភីឌា គណបក្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៥១ ក្នុងនាមគណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនកម្ពុជា (KPRP) ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអស់រយៈពេលជាង៣៨ឆ្នាំ គណបក្សនេះបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការស្តារប្រទេសឡើងវិញបន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម។ នៅឆ្នាំ២០២៣ លោក ហ៊ុន សែន បានផ្ទេរតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅឱ្យកូនប្រុសរបស់លោក គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាអនុប្រធានគណបក្ស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា មូលដ្ឋានគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានភាគច្រើននៅតាមតំបន់ជនបទ ក្នុងចំណោមកសិករ មន្ត្រីរាជការ និងអតីតយុទ្ធជន។ គណបក្សនេះមានរចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងប្រទេស ដោយមានសមាជិកជាង ៥ លាននាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០)។ នៅតាមទីក្រុងធំៗ ដូចជាភ្នំពេញ គណបក្សជំទាស់មានការគាំទ្រច្រើន ប៉ុន្តែ CPP បានទទួលសម្លេងឆ្នោតភាគច្រើននៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលនានា ដោយសារការរួមផ្សំនៃក្របខណ្ឌច្បាប់និងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានដើមកំណើតតាំងពីឆ្នាំ១៩៥១ ក្រោមឈ្មោះ គណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនកម្ពុជា (KPRP)។ គណបក្សនេះបានដើរតួជាកម្លាំងប្រឆាំងនឹងរបបខ្មែរក្រហម និងបានចូលរួមបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយមានការគាំទ្រពីវៀតណាម។ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ គណបក្សបានប្តូរឈ្មោះទៅជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣។ ទោះបីជាឈ្នះសំឡេងឆ្នោតតិចជាងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច (FUNCINPEC) ក៏ដោយ CPP បានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចំរុះជាមួយគណបក្សនោះ ដោយលោក ហ៊ុន សែន ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២។

នៅឆ្នាំ១៩៩៧ លោក ហ៊ុន សែន បានធ្វើរដ្ឋប្រហារ ទម្លាក់សហនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្តេច នរោត្តម រណឫទ្ធិ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះ CPP បានគ្រប់គ្រងអំណាចដាច់ខាត។ តាមវិគីភីឌា ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ២០០៣ ២០០៨ ២០១៣ ២០១៨ និង ២០២៣ ត្រូវបានឈ្នះដោយ CPP ដោយមានភាគរយសំឡេងឆ្នោតកើនឡើងជាលំដាប់។ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគ្មានគណបក្សជំទាស់សំខាន់ បន្ទាប់ពីការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ (CNRP) ហើយនៅឆ្នាំ២០២៣ CPP បានឈ្នះគ្រប់ ១២៥ អាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមវិគីភីឌា ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កម្ពុជាបានធ្វើកំណែទម្រង់ទីផ្សារ ដែលបើកផ្លូវសម្រាប់វិនិយោគបរទេស ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរ សំណង់ និងទេសចរណ៍។ អត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមានកម្រិតខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលច្រើនឆ្នាំ បើទោះបីជាមានវិសមភាពក្នុងការចែកចាយទ្រព្យសម្បត្តិក៏ដោយ។ វិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការកសាងផ្លូវថ្នល់មានការអភិវឌ្ឍគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយទទួលបានហិរញ្ញប្បទានពីប្រទេសចិន។

ផ្នែកវប្បធម៌ គណបក្សប្រជាជនបានសង្កត់ធ្ងន់លើការរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ និងព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនាផ្លូវការ។ បុណ្យជាតិនានាដូចជា ពិធីបុណ្យអុំទូក និងការអភិរក្សប្រាសាទអង្គរវត្ត បានទទួលការលើកស្ទួយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងការបោះឆ្នោតទូទៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានឈ្នះអាសនៈទាំង ១២៥ នៅក្នុងរដ្ឋសភា ដែលជាការបញ្ជាក់ពីការគ្រប់គ្រងអំណាចទាំងស្រុង។ តាមវិគីភីឌា លោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសចុះចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយតំណែងនេះត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាអនុប្រធានគណបក្ស និងជាទីប្រឹក្សាយោធា។

ការផ្ទេរអំណាចនេះត្រូវបានគេរំពឹងថាជាការផ្លាស់ប្តូរដែលបានគ្រោងទុកជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែវាមិនបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងដូចម្តេចឡើយនូវរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចរបស់គណបក្ស។ CPP នៅតែបន្តគ្រប់គ្រងគ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយប្រឈមនឹងការរិះគន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិអំពីកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្ស និងការរួមតូចនៃលំហប្រជាធិបតេយ្យ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការស្វែងយល់ពីតួនាទីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជួយឱ្យយល់ពីការវិវត្តនៃនយោបាយកម្ពុជា និងទំនាក់ទំនងជាមួយបរទេស។