ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ខេមប្រីដ អាណាលីទីកា (Cambridge Analytica) គឺជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកនយោបាយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ SCL Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនស៊ើបការណ៍ឯកជន និងពិពណ៌នាខ្លួនឯងថាជា "global election management agency"។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះធ្លាប់មានឈ្មោះថា SCL USA មុនពេលក្លាយជាឈ្មោះដែលគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក។

ក្រុមហ៊ុននេះបានលេចឈ្មោះដ៏ល្បីល្បាញតាមរយៈរឿងអាស្រូវទិន្នន័យ Facebook–Cambridge Analytica។ យោងតាមវិគីភីឌា រឿងអាស្រូវនេះបានបង្កឱ្យមានការពិភាក្សាជាសកលអំពីរបៀបដែលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើបណ្តាញសង្គមអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងយុទ្ធនាការនយោបាយ និងអំពីដែនកំណត់នៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនយោបាយតាមអនឡាញ។ ដោយសារហេតុនេះ ឈ្មោះខេមប្រីដ អាណាលីទីកា ត្រូវបានគេយោងជាញឹកញាប់ក្នុងការពិភាក្សាអំពីឯកជនភាពទិន្នន័យ និងការបោះឆ្នោតនៅជុំវិញពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខេមប្រីដ អាណាលីទីកា មានដើមកំណើតនៅចក្រភពអង់គ្លេស ហើយមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡុងដ៍។ ក្រុមហ៊ុននេះជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ SCL Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនស៊ើបការណ៍ឯកជន និងពិពណ៌នាខ្លួនឯងថាជា "global election management agency" ដូចដែលវិគីភីឌាបានកត់ត្រា។

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអតីតអ្នកប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់របស់ SCL ចំនួនបីរូប គឺ លោក Nigel Oakes, លោក Alexander Nix និង លោក Alexander Oakes។ លោក Alexander Nix បានកាន់តំណែងជានាយកប្រតិបត្តិ (CEO) របស់ក្រុមហ៊ុន។

ក្នុងចំណោមបុគ្គលសំខាន់ៗ លោក Christopher Wylie ជាជនជាតិកាណាដា និងជាអតីតនាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាអ្នកលាតត្រដាងព័ត៌មានសម្ងាត់នៃរឿងអាស្រូវនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ខេមប្រីដ អាណាលីទីកា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ SCL Group ដោយមានការដឹកនាំពីអតីតអ្នកប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់របស់ SCL គឺ លោក Nigel Oakes, លោក Alexander Nix និង លោក Alexander Oakes។ ក្រុមហ៊ុននេះធ្លាប់មានឈ្មោះថា SCL USA មុនពេលក្លាយជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សានយោបាយដែលគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយលោក Alexander Nix បានកាន់តំណែងជានាយកប្រតិបត្តិ។

ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំដំបូង ក្រុមហ៊ុនបានផ្តោតលើការវិភាគទិន្នន័យអ្នកបោះឆ្នោត និងការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីជួយយុទ្ធនាការនយោបាយកំណត់ក្រុមអ្នកបោះឆ្នោតគោលដៅ។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការជាមួយយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងយុទ្ធនាការប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៦ ដែលបានធ្វើឱ្យឈ្មោះក្រុមហ៊ុនកាន់តែល្បីល្បាញ។

រឿងអាស្រូវបានផ្ទុះឡើងនៅខែមីនា ២០១៨ នៅពេលកាសែត The Guardian និង The New York Times បានចុះផ្សាយ ដោយផ្អែកលើការលាតត្រដាងរបស់លោក Christopher Wylie ថាទិន្នន័យអ្នកប្រើ Facebook រាប់លានគណនីត្រូវបានប្រមូល និងប្រើប្រាស់ដោយក្រុមហ៊ុន។ យោងតាមវិគីភីឌា Facebook បានផ្អាកក្រុមហ៊ុនពីវេទិការបស់ខ្លួន ហើយអាជ្ញាធរនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើករណីនេះ។ ក្រោយការចាក់ផ្សាយវីដេអូស៊ើបអង្កេតរបស់ Channel 4 News លោក Alexander Nix ត្រូវបានផ្អាកពីតួនាទីនាយកប្រតិបត្តិ។ នៅខែឧសភា ២០១៨ ក្រុមហ៊ុនបានប្រកាសបិទដំណើរការ និងចាប់ផ្តើមនីតិវិធីក្ស័យធន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា រឿងអាស្រូវខេមប្រីដ អាណាលីទីកា បានជំរុញឱ្យមានការពិភាក្សាអំពីឯកជនភាពទិន្នន័យ ការគ្រប់គ្រងវេទិកាឌីជីថល និងតម្លាភាពនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនយោបាយ។ ទោះបីក្រុមហ៊ុនបានបិទដំណើរការនៅឆ្នាំ២០១៨ ក៏ដោយ ករណីនេះនៅតែត្រូវបានគេយោងជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ នៅពេលពិភាក្សាអំពីរបៀបដែលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនអាចប្រើក្នុងការបោះឆ្នោត។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ករណីនេះជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញថា ទិន្នន័យពីបណ្តាញសង្គមអាចរត់ចេញពីការគ្រប់គ្រងរបស់អ្នកប្រើ ហើយអាចជះឥទ្ធិពលដល់ដំណើរការនយោបាយ។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីសិទ្ធិលើទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងការត្រួតពិនិត្យវេទិកាបណ្តាញសង្គម នៅតែជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកប្រើអនឡាញគ្រប់រូប។ ឈ្មោះ Cambridge Analytica ក៏នៅតែបង្ហាញខ្លួនជាញឹកញាប់ក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានអំពីបច្ចេកវិទ្យា ការបោះឆ្នោត និងការការពារទិន្នន័យ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។