ប្រធានបទ

ប្រទេសកាមេរូន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

វិមានឯកភាព នៅទីក្រុងយ៉ាអ៊ុនដេ រដ្ឋធានីកាមេរូន ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសកាមេរូន (សាធារណរដ្ឋកាមេរូន) ស្ថិតនៅតំបន់អាហ្វ្រិកកណ្តាល។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា កាមេរូនមានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រត្រង់ចំណុចប្រសព្វរវាងអាហ្វ្រិកខាងលិច និងអាហ្វ្រិកកណ្តាល។ ប្រជាជនជិត ៣១ លាននាក់រស់នៅទីនេះ និយាយភាសាដើមជាង ២៥០ ភាសាបន្ថែមលើភាសាអង់គ្លេស និងបារាំងដែលជាភាសាជាតិ។ រាជធានីគឺយ៉ាអ៊ុនដេ ឯទីក្រុងធំបំផុតសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មគឺឌូអាឡា។ ជារឿយៗគេហៅប្រទេសនេះថា «អាហ្វ្រិកតូច» ដោយសារភូមិសាស្ត្រនិងវប្បធម៌ចម្រុះដូចទ្វីបទាំងមូល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីភាសាជនជាតិដើមនៅកាមេរូន នីហ្សេរីយ៉ា និងបេណាំង ប្រភព: Wikipedia

កាមេរូនមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ានៅខាងលិចនិងខាងជើង ប្រទេសឆាដនៅឦសាន សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាលនៅខាងកើត និងអេក្វាទ័រហ្គីណេ ហ្គាបុង និងសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោនៅខាងត្បូង។ ឆ្នេរសមុទ្រប្រវែងជាង ៤០០ គីឡូម៉ែត្រស្ថិតនៅឈូងសមុទ្រប៊ីយ៉ាហ្វ្រា ដែលជាផ្នែកនៃឈូងសមុទ្រហ្គីណេ និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសនេះមានទេសភាពចម្រុះខ្លាំង ចាប់ពីឆ្នេរខ្សាច់នៅតំបន់លីតូរ៉ាល់ រហូតដល់ព្រៃត្រូពិចក្នុងតំបន់បែកខាងត្បូង វាលស្មៅសាវ៉ាន់នៅខាងជើង និងភ្នំភ្លើងកាមេរូនដែលជាចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច។

ប្រជាជនកាមេរូនមានជាង ២៥០ ក្រុមជនជាតិ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសពហុភាសា និងពហុវប្បធម៌បំផុតមួយ។ ភាសាអង់គ្លេសនិយាយភាគច្រើននៅតំបន់ពាយព្យ និងនិរតី ខណៈភាសាបារាំងគ្របដណ្ដប់តំបន់ប្រាំបីផ្សេងទៀត។ ភាពខុសគ្នានេះបានបង្កើតភាពតានតឹងនយោបាយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

អក្សរ Bamum ដែលបង្កើតដោយស្តេច Njoya នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ ប្រភព: Wikipedia

តំបន់នេះមានអាណាចក្រដើមដូចជា Bamum ដែលស្តេច Njoya បានបង្កើតអក្សរផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៤ អាល្លឺម៉ង់បានដាក់អាណានិគមលើទឹកដី Kamerun រហូតដល់សង្រ្គាមលោកលើកទី ១។ បន្ទាប់មកសម្ព័ន្ធជាតិបានបែងចែកវាទៅឱ្យចក្រភពអង់គ្លេស (មួយភាគប្រាំ) និងបារាំង (មួយភាគបួន) ក្រោមអាណត្តិ។

ផ្នែកបារាំងបានទទួលឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី ១ មករា ១៩៦០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Ahmadou Ahidjo។ តាមការបោះឆ្នោតប្រជាមតិនៅឆ្នាំ ១៩៦១ តំបន់ភាគខាងត្បូងរបស់អង់គ្លេសបានសម្រេចចូលរួមជាមួយសាធារណរដ្ឋកាមេរូន បង្កើតសហព័ន្ធ។ លោក Ahidjo បានកាន់អំណាចរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៨២ ទើបប្រគល់តំណែងដោយស្ម័គ្រចិត្តទៅលោក Paul Biya ដែលនៅតែជាប្រធានាធិបតីរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៤ លោក Biya បានប្តូរឈ្មោះប្រទេសពីសហព័ន្ធកាមេរូន មកជាសាធារណរដ្ឋកាមេរូន ហើយបានបញ្ចូលប្រព័ន្ធពហុបក្សនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សម្លៀកបំពាក់កាមេរូនប្រពៃណីនិងទំនើបចម្រុះគ្នា ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចកាមេរូនពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ប្រេងកាត និងឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម។ តាមវិគីភីឌា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់វាធំជាងគេទី ១០ នៅអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក។ កំពង់ផែឌូអាឡាជាច្រកនាំចេញដ៏សំខាន់សម្រាប់កាកាវ កាហ្វេ មាសខ្មៅ និងឈើ។ វិស័យទូរគមនាគមន៍ និងធនាគារក៏កំពុងរីកចម្រើនដែរ ដោយមានវត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិជាច្រើន។

វប្បធម៌កាមេរូនសម្បូរបែប ទាំងតន្រ្តី Makossa និង Bikutsi ដែលល្បីទូទាំងពិភពលោក។ ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ «កូនតោដែលមិនអាចទប់ស្កាត់បាន» ធ្លាប់ចូលរួមពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកច្រើនដង និងជាមោទនភាពជាតិ។ ម្ហូបអាហារដូចជា Ndolè (ស្លឹកល្វីងជ្រក់ជាមួយសាច់) និងធាតុធ្វើពីមើមស្ពៃក្តោបសំដៅដល់ទំនៀមទម្លាប់កសិកម្មដ៏រឹងមាំ។ សិប្បកម្មដូចជាការត្បាញកញ្ចប់នៅបឹងអូសា និងស្ថាបត្យកម្មដីឥដ្ឋរបស់ជនជាតិ Musgum ឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនាញប្រពៃណីដ៏យូរលង់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានាធិបតី Paul Biya និងលោក Barack Obama ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ បង្ហាញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

កាមេរូនបច្ចុប្បន្នប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសំខាន់ៗ។ លោក Paul Biya កាន់អំណាចជាង ៤០ ឆ្នាំ ហើយការបោះឆ្នោតជារឿយៗត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាមានភាពមិនប្រក្រតី។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៦ ជម្លោះនៅតំបន់និយាយភាសាអង់គ្លេស (តំបន់ពាយព្យ និងនិរតី) បានកើនឡើង ដោយក្រុមបំបែកខ្លួនទាមទារស្វ័យភាព ឬឯករាជ្យ។ យោងតាមរបាយការណ៍សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ អំពើហិង្សាបានសម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ និងបង្កឱ្យមានជនភៀសខ្លួនជាង ៧០ ម៉ឺននាក់។

នៅភាគខាងជើងឆ្ងាយ ក្រុម Boko Haram បន្តវាយប្រហារ ដែលជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខបន្ថែម។ កាមេរូនបានក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និងការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ស្ថានភាពនយោបាយ និងការគ្រប់គ្រងពហុភាសានៅកាមេរូន អាចផ្តល់មេរៀនអំពីស្ថិរភាពក្រោយអាណានិគម និងការសម្របសម្រួលជាតិ ដែលកម្ពុជាក៏ធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។