កាណាប៊ីស (គ្រឿងញៀន)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កាណាប៊ីស (Cannabis) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាកញ្ឆា ឬ marijuana, weed, pot, Mary Jane, ganja និងឈ្មោះផ្សេងៗទៀត គឺជាសារធាតុចិត្តសកម្មដែលមិនមានលក្ខណៈគីមីឯកសណ្ឋាន ចម្រាញ់ចេញពីរុក្ខជាតិ Cannabis ។ យោងតាមវិគីភីឌា រុក្ខជាតិនេះមានដើមកំណើតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល ឬអាស៊ីខាងត្បូង ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការកម្សាន្ត គោលបំណងសាសនា និងជាឱសថបុរាណអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ។ សមាសធាតុចិត្តសកម្មចម្បងហៅថា delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) ដែលត្រូវបានញែកដាច់ដំបូងដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែល Raphael Mechoulam ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ នេះបើយោងតាមវិគីភីឌា ។ ក្រៅពីនេះ រុក្ខជាតិកាណាប៊ីសមានសារធាតុផ្សេងទៀតជាង ៤៨៣ ប្រភេទ រួមទាំង cannabinoids យ៉ាងហោចណាស់ ៦៥ ផ្សេងទៀត ដូចជា cannabidiol (CBD) ដែលមិនមានឥទ្ធិពលចិត្តសកម្មតែមានសក្ដានុពលព្យាបាល ។

កាណាប៊ីសអាចប្រើប្រាស់បានតាមរយៈការជក់បារី ការរំហួត ការដាក់ក្នុងអាហារ ឬក្នុងទម្រង់ជាចម្រាញ់ ។ ទម្រង់ទូទៅរបស់វារួមមានម្សៅផ្កាស្ងួត (marijuana) ជ័រកៅស៊ូ (hashish) និងប្រេង (cannabis oil) ។ ឥទ្ធិពលខាងសតិអារម្មណ៍មានចាប់ពីការធ្វើឲ្យស្ងប់ រហូតដល់ការផ្លាស់ប្ដូរការយល់ឃើញ និងអារម្មណ៍ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កាណាប៊ីសមានដើមកំណើតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល និងអាស៊ីខាងត្បូង ដែលបច្ចុប្បន្នរួមមានប្រទេសឥណ្ឌា នេប៉ាល់ ប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន ។ ដោយសារការដាំដុះ និងពាណិជ្ជកម្ម វាបានរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក ដុះលូតលាស់បានទាំងក្នុងព្រៃ និងតាមរយៈការដាំដុះក្នុងលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រង ។ ប្រទេសដែលផលិតកាណាប៊ីសច្រើនជាងគេរួមមាន ម៉ារ៉ុកសុក អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងម៉ិកស៊ិក តែការដាំដុះក៏មានវត្តមាននៅគ្រប់ទ្វីបដែរ ។

ផ្នែកប្រជាជន ការប្រើប្រាស់កាណាប៊ីសមានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងវប្បធម៌សាសនាជាច្រើន ជាពិសេសសាសនាហិណ្ឌូ ដែលតែងប្រើភេសជ្ជៈ bhang ក្នុងពិធីបុណ្យ Holi ។ ចលនា Rastafari ក៏បានចាត់ទុកកាណាប៊ីសជាសាក្រាម៉ង់សំខាន់ដែរ ។ ក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗ ការប្រើប្រាស់លក្ខណៈកម្សាន្តបានកើនឡើង ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជននៅអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអូស្ត្រាលី ។ យោងតាមទិន្នន័យដែលបានដកស្រង់ក្នុងវិគីភីឌា មានមនុស្សប្រហែល ១៥៩ លាននាក់ ឬ ៣.៨% នៃប្រជាជនពិភពលោកប្រើប្រាស់កាណាប៊ីសជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ភស្តុតាងបុរាណបំផុតនៃការជក់កាណាប៊ីសត្រូវបានរកឃើញនៅទីបញ្ចុះសព Jirzankal ក្នុងតំបន់ Pamir ប្រទេសចិនបច្ចុប្បន្ន ដែលមានអាយុកាលប្រហែល ២៥០០ ឆ្នាំ (៥០០ មុនគ.ស.) ។ ការប្រើប្រាស់កាណាប៊ីសសម្រាប់គោលបំណងឱសថ និងសាសនាក៏មានកត់ត្រាក្នុងគម្ពីរ Atharva Veda របស់ឥណ្ឌា (ប្រមាណ ២០០០ មុនគ.ស.) និងអត្ថបទបុរាណចិនផងដែរ ។

នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ គ្រូពេទ្យអៀរឡង់ William Brooke O'Shaughnessy បានណែនាំកាណាប៊ីសចូលក្នុងឱសថសាស្ត្របស្ចិមប្រទេស ក្រោយពីលោកបានស្រាវជ្រាវអំពីការប្រើប្រាស់របស់វានៅឥណ្ឌា ។ ការចម្រាញ់ដូចជា Cannabis indica fluid extract ត្រូវបានផលិត និងដាក់លក់ជាឱសថព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាលប្រកាំង ឈឺសន្លាក់ និងជំងឺផ្លូវចិត្តមួយចំនួន មុនពេលការហាមឃាត់ចូលមកដល់ ។

ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ ចលនាប្រឆាំងកាណាប៊ីសបានកើតឡើង ជាពិសេសនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានឆ្លងកាត់ច្បាប់ Marihuana Tax Act ឆ្នាំ ១៩៣៧ ដោយហាមឃាត់ការកាន់កាប់ ឬលក់ដោយគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណ ។ អនុសញ្ញាអន្តរជាតិដូចជា Single Convention on Narcotic Drugs ឆ្នាំ ១៩៦១ បានធ្វើឲ្យការហាមឃាត់កាណាប៊ីសក្លាយជាបទដ្ឋានសកល ។

ទោះយ៉ាងណា ចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ និន្នាការបានផ្លាស់ប្តូរ ។ រដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ាបានក្លាយជាតំបន់ដំបូងគេដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់កាណាប៊ីសសម្រាប់វេជ្ជសាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ហើយប្រទេសដូចជាកាណាដា និងអ៊ុយរ៉ាហ្គាយបានធ្វើនីត្យានុកូលកម្មការប្រើប្រាស់កម្សាន្តក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៣ រៀងគ្នា ។ នៅឆ្នាំ ២០២០ គណៈកម្មការគ្រឿងញៀនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានដកកាណាប៊ីសចេញពីតារាងទី IV នៃអនុសញ្ញាឆ្នាំ ១៩៦១ ដោយទទួលស្គាល់តម្លៃវេជ្ជសាស្ត្ររបស់វា ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កាណាប៊ីសមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចធំធេង ទាំងក្នុងវិស័យស្របច្បាប់ និងខុសច្បាប់ ។ ក្នុងប្រទេសដែលមានការធ្វើនីត្យានុកូលកម្ម ឧស្សាហកម្មកាណាប៊ីសបាននាំមកនូវចំណូលពន្ធយ៉ាងច្រើន និងបង្កើតការងារផ្នែកដាំដុះ កែច្នៃ និងលក់រាយ ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទីផ្សារកាណាប៊ីសស្របច្បាប់បានបង្កើតប្រាក់ចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារ និងកំពុងបន្តកើនឡើង ។ ទន្ទឹមនេះ ទីផ្សារខុសច្បាប់នៅតែជាប្រភពចំណូលសម្រាប់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន និងកសិករក្រីក្រក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ។

ផ្នែកវប្បធម៌ កាណាប៊ីសមានវត្តមានយ៉ាងស៊ីជម្រៅក្នុងប្រពៃណីសាសនា និងចលនាសង្គម ។ នៅប្រទេសឥណ្ឌា ភេសជ្ជៈ bhang ត្រូវបានផលិត និងចែកចាយក្នុងពិធីបុណ្យ Holi ហើយការលក់កាណាប៊ីសដោយពួក sadhus (អ្នកបួសហិណ្ឌូ) គឺជារូបភាពដែលគេឃើញជាទូទៅ ។ ក្នុងលោកខាងលិច កាណាប៊ីសបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃចលនាប្រឆាំងវប្បធម៌ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ និង ១៩៧០ ហើយត្រូវបានលើកឡើងក្នុងតន្ត្រី សិល្បៈ និងភាពយន្ត ។ ប្រជាប្រិយភាពវប្បធម៌នេះបានជះឥទ្ធិពលដល់ការផ្លាស់ប្ដូរច្បាប់ និងអាកប្បកិរិយាសង្គមរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន កាណាប៊ីសកំពុងស្ថិតក្នុងចំណុចកណ្ដាលនៃការជជែកវែកញែកផ្នែកច្បាប់ សុខភាព និងសង្គម ។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសកាន់តែច្រើនកំពុងធ្វើនីត្យានុកូលកម្ម ឬកាត់បន្ថយទោសព្រហ្មទណ្ឌសម្រាប់ការប្រើប្រាស់កាណាប៊ីស ដោយមានកត្តាជំរុញពីការស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រកាន់តែច្រើន និងមតិសាធារណៈដែលប្រែប្រួល ។ ការសិក្សាអំពី CBD ជាពិសេសសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺឆ្កួតជ្រូក ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ និងជំងឺថប់អារម្មណ៍ កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការវិវត្តទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ ។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសថៃបានដកកាណាប៊ីសចេញពីបញ្ជីគ្រឿងញៀនក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដែលធ្វើឲ្យថៃក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេក្នុងតំបន់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់វាយ៉ាងទូលំទូលាយ ។ ការផ្លាស់ប្ដូរនៅថៃបានជំរុញឲ្យមានការពិភាក្សាអំពីនយោបាយកាណាប៊ីសនៅកម្ពុជា និងប្រទេសជិតខាង ខណៈដែលច្បាប់ស្ដីពីគ្រឿងញៀនក្នុងតំបន់មួយចំនួននៅតែរក្សាភាពតឹងរឹង ។ ប្រធានបទនេះនៅតែជាចំណុចក្ដៅគគុក ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាពសាធារណៈ សេដ្ឋកិច្ច និងសិទ្ធិមនុស្ស ។