ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារដោយការបើករថយន្តបុក (Vehicle-ramming attack) គឺជាទម្រង់មួយនៃការវាយប្រហារដោយចេតនា ដែលជនល្មើសប្រើប្រាស់យានយន្ត ដូចជារថយន្ត រថយន្តដឹកទំនិញ ឬគ្រឿងចក្រធ្ងន់ ដើម្បីបុកចូលអគារ ហ្វូងមនុស្ស ឬយានយន្តផ្សេងទៀត។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia វាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា “យានយន្តជាអាវុធ” (vehicle as a weapon) ឬហៅកាត់ថា VAW។

ការវាយប្រហារប្រភេទនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបច្ចេកទេសភេរវករថ្មីមួយ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ប៉ុន្តែពិបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ជាងការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកបំផ្ទុះខ្លួនឯង។ យោងតាមការវិភាគរបស់អ្នកវិភាគមកពី Stratfor Global Intelligence ដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia មូលហេតុចម្បងគឺដោយសារយានយន្តមានលក្ខណៈស្របច្បាប់ និងអាចរកបានងាយស្រួល ហើយការវាយប្រហារអាចត្រូវបានរៀបចំក្នុងរយៈពេលខ្លី ដោយមិនចាំបាច់មានសម្ភារៈផ្ទុះ ឬការហ្វឹកហាត់ពិសេសឡើយ។

ជារឿយៗ ការវាយប្រហារទាំងនេះកើតឡើងនៅតាមទីតាំងសាធារណៈដែលមានមនុស្សកកកុញ ដូចជាផ្សារ ផ្លូវថ្មើរជើង ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ។ គោលដៅនៃការវាយប្រហារនេះគឺដើម្បីបង្កការស្លាប់ និងរបួសយ៉ាងច្រើន ក៏ដូចជាបង្កការភ័យខ្លាចដល់សាធារណជន។ ដោយសារការប្រើប្រាស់យានយន្តគឺជាផ្នែកមួយនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ការរកឃើញ និងការទប់ស្កាត់ទុកជាមុនគឺជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំសម្រាប់អាជ្ញាធរសន្តិសុខនៅទូទាំងពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារដោយការបើករថយន្តបុកមិនមែនជាបាតុភូតថ្មីស្រឡាងទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែញឹកញាប់ចាប់តាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី ២១។ តាម Wikipedia ករណីគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយនៅដើមសម័យនេះគឺការវាយប្រហារដោយរថយន្តឈូសឆាយនៅក្រុងយេរូសាឡឹម ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨។ នៅក្នុងហេតុការណ៍នោះ ជនវាយប្រហារបានបើកគ្រឿងចក្រឈូសឆាយបុករថយន្ត និងអ្នកថ្មើរជើង បណ្តាលឲ្យមនុស្ស ៣ នាក់ស្លាប់ និងជាច្រើននាក់រងរបួស។

ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ មក ចំនួននៃការវាយប្រហារប្រភេទនេះបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។ កត្តាជំរុញដ៏សំខាន់មួយគឺការអំពាវនាវពីក្រុមភេរវករអន្តរជាតិឲ្យអ្នកគាំទ្រប្រើប្រាស់យានយន្តជាអាវុធ ដោយសារតែវាងាយស្រួល និងពិបាកតាមដាន។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ ការវាយប្រហារលើទីក្រុងស្តុកខុម ប្រទេសស៊ុយអែត បានធ្វើឲ្យមនុស្ស ៥ នាក់ស្លាប់ ក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាសកល។ ការវាយប្រហារផ្សេងទៀតដូចជានៅស្ពានឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស ក៏បានបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃទីក្រុងធំៗផងដែរ។

គួរកត់សម្គាល់ថា ការវាយប្រហារដោយយានយន្តមិនត្រូវបានកំណត់ត្រឹមភេរវកម្មទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបានប្រើក្នុងបរិបទនៃឧក្រិដ្ឋកម្ម ជម្លោះសង្គម ឬអំពើហិង្សាតាមដងផ្លូវផងដែរ។ ទោះយ៉ាងណា និន្នាការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់វាជាអាវុធដោយចេតនាបានធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់។

វិធានការទប់ស្កាត់

ប្រភព: Wikipedia

ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែងនេះ ទីក្រុងជាច្រើនបានអនុវត្តវិធានការសន្តិសុខជាស៊េរី ដែលរួមមានការដំឡើងឡានបាំង (bollards) ដុំបេតុងធ្ងន់ៗ ផើងផ្កាធំៗ និងរបាំងចល័តនៅតាមទីតាំងងាយរងគ្រោះ។ តាម Wikipedia ឧបករណ៍ទាំងនេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីទប់ ឬបន្ថយល្បឿនយានយន្តដែលចង់បុកចូល និងការពារអាយុជីវិតមនុស្ស។

ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងរួមមានការដាក់ដុំបេតុងធំៗនៅមុខសភាចក្រភពអង់គ្លេសនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ដើម្បីការពារការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែក ឬការបុករថយន្ត។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោន ឌីស៊ី បានប្រើប្រាស់ផើងផ្កាបេតុងដែលមានសោភ័ណភាព ប៉ុន្តែរឹងមាំ ដើម្បីធ្វើជារបាំងការពារតំបន់សំខាន់ៗ។ នៅអឺរ៉ុប ក្នុងកម្មវិធីប្រារព្ធទិវាឯកភាពអាល្លឺម៉ង់នៅទីក្រុងដ្រេសដិនឆ្នាំ ២០១៦ គេក៏បានដាក់ដុំបេតុងបណ្តោះអាសន្នដើម្បីសុវត្ថិភាពផងដែរ។

ក្រៅពីវិធានការរូបវ័ន្ត អាជ្ញាធរក៏បានពង្រឹងការឃ្លាំមើលដោយកាមេរ៉ា ការត្រួតពិនិត្យសារធាតុផ្ទុះ និងការវាយតម្លៃហានិភ័យជាប្រចាំ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញព្រមានថា គ្មានវិធានការណាអាចការពារបាន ១០០% ឡើយ ហើយការយល់ដឹងរបស់សាធារណជនក៏មានសារៈសំខាន់ដូចគ្នា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារដោយការបើករថយន្តបុកនៅតែជាការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយសារភាពងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត និងលទ្ធភាពបង្កគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំ។ តាមការវិភាគរបស់ Stratfor វាជាបច្ចេកទេសដែលអាចគេចផុតពីការរកឃើញរបស់សេវាសន្តិសុខ ពីព្រោះវាមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតគ្រឿងផ្ទុះ ឬទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាញភេរវករដែលអាចតាមដានបាន។

នៅក្នុងបរិបទសកល ការវាយប្រហារដោយយានយន្តត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាហានិភ័យសម្រាប់ទីក្រុងធំៗ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលមានភ្ញៀវទេសចរច្រើន។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា និងអ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីបាតុភូតនេះមានសារៈសំខាន់ មិនត្រឹមតែសម្រាប់សុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សម្រាប់ការគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការពង្រឹងសន្តិសុខសាធារណៈផងដែរ។ មេរៀនពីបទពិសោធន៍អន្តរជាតិអាចជួយឲ្យកម្ពុជារៀបចំវិធានការការពារសមស្រប ជាពិសេសនៅតាមទីតាំងប្រមូលផ្តុំមនុស្សដូចជា ព្រលានយន្តហោះ ស្ថានីយ៍រថយន្តក្រុង និងតំបន់ទេសចរណ៍។

ជារួម ការវាយប្រហារដោយការបើករថយន្តបុកគឺជាបញ្ហាសន្តិសុខដែលកំពុងវិវត្ត ហើយត្រូវការការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការត្រៀមលក្ខណៈជានិច្ច។