ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យន្តហោះដឹកទំនិញ (Cargo aircraft) គឺជាយន្តហោះស្លាបនឹងដែលត្រូវបានរចនាឡើង ឬកែច្នៃឡើងវិញសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនទំនិញ ជាជាងដឹកអ្នកដំណើរ។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia យន្តហោះប្រភេទនេះជាទូទៅមានទ្វារធំៗសម្រាប់ផ្ទុកទំនិញ ហើយគ្មានការដំឡើងសម្ភារៈសម្រាប់អ្នកដំណើរឡើយ ទោះបីជាមានសម្ភារៈមូលដ្ឋានសម្រាប់នាវិកដូចជាផ្ទះបាយ បន្ទប់ទឹក និងគ្រែសម្រាប់យន្តហោះធំៗក៏ដោយ។

យន្តហោះដឹកទំនិញអាចដំណើរការដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដឹកអ្នកដំណើរ ក្រុមហ៊ុនដឹកទំនិញឯកទេស បុគ្គលឯកជន ឬភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលដូចជាកងទ័ពជាដើម។ ជាឧទាហរណ៍ យន្តហោះ An-124 Ruslan របស់ក្រុមហ៊ុន Volga-Dnepr បង្ហាញក្នុងរូបភាព គឺជាយន្តហោះដឹកទំនិញធុនធ្ងន់ដែលត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ដឹកទំនិញធំៗ និងធ្ងន់ៗ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីយន្តហោះដឹកទំនិញមិនមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ក៏ដោយ ក៏ប្រតិបត្តិការរបស់ពួកវាគ្របដណ្តប់ពាសពេញពិភពលោក ដោយភ្ជាប់មណ្ឌលផលិតកម្មនៅអាស៊ី ជាមួយទីផ្សារធំៗនៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និងយោធាប្រើប្រាស់យន្តហោះដឹកទំនិញនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយដំណើរការពីមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនធំៗ។

យន្តហោះដឹកទំនិញយោធាក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ដែរ ជាពិសេសយន្តហោះ Lockheed C-130 Hercules ដែលត្រូវបាន Wikipedia ពិពណ៌នាថាជា «គំរូដើមនៃយន្តហោះដឹកទំនិញយោធា» (archetypal military transport aircraft)។ C-130 ប្រតិបត្តិការក្នុងកងទ័ពនៃប្រទេសជាច្រើន សម្រាប់បេសកកម្មដឹកទ័ព សម្ភារ:សង្គ្រាម និងជំនួយមនុស្សធម៌នៅតំបន់ដាច់ស្រយោល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសបានចាប់ផ្តើមតាំងពីដើមសតវត្សទី ២០ ។ យោងតាម Wikipedia យន្តហោះ Vickers Vernon ដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៩២១ គឺជាយន្តហោះដឹកទំនិញដំបូងដែលប្រើសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនទាហាន។ វាជាការចាប់ផ្តើមនៃយុគសម័យថ្មីសម្រាប់កលល្បិចយោធា និងការដឹកជញ្ជូន។

ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ក្រុមហ៊ុនអាល្លឺម៉ង់បានអភិវឌ្ឍយន្តហោះ Arado Ar 232 ដែលត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសជាយន្តហោះដឹកទំនិញដំបូងដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេស (purpose-built) ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម ការកែច្នៃយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរទៅជាយន្តហោះដឹកទំនិញបានក្លាយជារឿងធម្មតា។ សូម្បីតែឥស្សរជនសំខាន់ៗក៏បានប្រើប្រាស់យន្តហោះដឹកទំនិញដែរ ដូចជា Winston Churchill ដែលបានធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ Avro York តាមរូបថតបណ្ណសាររបស់កងទ័ពអាកាសចក្រភពអង់គ្លេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យន្តហោះដឹកទំនិញបានក្លាយជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយធានាឱ្យការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆាប់រហ័សអាចទៅរួច។ ការកែច្នៃយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរទៅជាយន្តហោះដឹកទំនិញ ដូចដែលបានឃើញតាមរយ:យន្តហោះ Boeing 737-300 របស់ Toll Aviation ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រសន្សំថ្លៃដើមយ៉ាងសំខាន់។

វប្បធម៌សាកលក៏បានទទួលឥទ្ធិពលពីការចាប់អារម្មណ៍លើយន្តហោះដឹកទំនិញធំៗដូចជា Antonov An-225 Mriya ដែលបានចាត់ទុកថាជាយន្តហោះធ្ងន់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។ តាម Wikipedia យន្តហោះនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាសមិទ្ធផលវិស្វកម្មដ៏អស្ចារ្យ ហើយបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនទូទាំងពិភពលោក។ លើសពីនេះ យន្តហោះដឹកទំនិញដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រតិបត្តិការមនុស្សធម៌ និងជំនួយពេលមានគ្រោះមហន្តរាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ការអភិវឌ្ឍយន្តហោះដឹកទំនិញគ្មានមនុស្សបើក (unmanned cargo aircraft) បានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង។ យោងតាម Wikipedia ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានសាកល្បងយន្តហោះ PAC P-750 XSTOL ដែលគ្មានមនុស្សបើក ដែលអាចជាសញ្ញានៃអនាគតដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស។

ការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗដូចជាទ្វារច្រមុះ (nose cargo door) នៅលើយន្តហោះ Boeing 747-8F ដែលបានបង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍អាកាសចរណ៍ទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១១ ក៏បានបង្ហាញពីការវិវត្តជាប្រចាំក្នុងការរចនាយន្តហោះដឹកទំនិញ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងសមត្ថភាពផ្ទុក។