ជាងឈើ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ជាងឈើគឺជាវិជ្ជាជីវៈដែលមានជំនាញខ្ពស់ ហើយជាសិប្បកម្មមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកាត់ រាង និងដំឡើងសម្ភារៈសំណង់ក្នុងដំណើរការសាងសង់អគារ នាវា ស្ពានឈើ និងគម្រងបេតុងជាដើម។ តាមវិគីភីឌា ជាប្រពៃណី ជាងឈើធ្វើការជាមួយឈើធម្មជាតិ ហើយផ្តោតសំខាន់លើការងារគ្រើមៗ ដូចជាការធ្វើស៊ុមអគារជាដើម។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ សម្ភារៈផ្សេងទៀតជាច្រើនក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដែរ ហើយជួនកាលមុខជំនាញលំអិតដូចជាការធ្វើទូ និងការផលិតគ្រឿងសង្ហារឹម ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃការងារជាងឈើដែរ។

នៅក្នុងគម្រោងសំណង់នានា ជាងឈើជាធម្មតាគឺជាសិប្បករដំបូងគេដែលចូលមកការដ្ឋាន ហើយជាអ្នកចុងក្រោយដែលចាកចេញ។ ពួកគេដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ពីការចាប់ផ្តើមរហូតដល់បញ្ចប់គម្រោង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មុខរបរជាងឈើមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក ទាំងនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ មានមុខតំណែងជាងឈើប្រមាណ ១,៥ លានកន្លែង។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ អត្រាបុរសនៅក្នុងវិជ្ជាជីវៈនេះមានដល់ ៩៨,៥% ដែលធ្វើឲ្យជាងឈើក្លាយជាមុខរបរដែលមានបុរសគ្របដណ្ដប់ច្រើនជាងគេទីបួននៅក្នុងប្រទេសនេះ។

ការបណ្តុះបណ្តាលតាមរយៈកម្មសិក្សា ដែលជាធម្មតាមានរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ គឺជាផ្លូវចម្បងដើម្បីទទួលបានគុណវុឌ្ឍិនៅក្នុងប្រទេសដូចជាចក្រភពអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា ស្វ៊ីស អូស្ត្រាលី និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ នៅតាមតំបន់ជាច្រើន ជំនាញក៏អាចទទួលបានតាមរយៈបទពិសោធន៍ការងារផ្ទាល់ ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលផ្លូវការឡើយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

រហូតដល់ចុងសតវត្សទី១៩ ជាងឈើភាគច្រើនបានសាងសង់អគារដោយប្រើវិធីសាស្រ្តសសរនិងធ្នឹម (post-and-beam)។ បច្ចេកទេសនេះត្រូវបានគេស្គាល់នាពេលបច្ចុប្បន្នថាជា «ការសាងសង់ស៊ុមឈើធំ» (timber framing)។ តាមវិគីភីឌា ឧបករណ៍ប្រពៃណីរបស់ជាងឈើនៅអឺរ៉ុប ដូចជារណា ឈើឆាក និងដង្គា មានការវិវត្តជាយូរមកហើយ ដោយមានការតាំងពិព័រណ៍នៅប្រទេសអ៊ីតាលីបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូររបស់ឧបករណ៍ទាំងនេះ។

ស្នាដៃសាងសង់ឈើដែលល្បីល្បាញរួមមានព្រះវិហារនៅកោះគីហ្ស៊ី ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលសាងសង់ក្នុងសតវត្សទី១៧។ អគារឈើទាំងនេះអាចឡើងដល់កម្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់ និងជាភស្តុតាងនៃជំនាញជាងឈើបុរាណ។ ការផ្លាស់ប្តូរមួយដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅពេលដែលវិធីសាស្រ្តគ្រោងឆ្អឹងបាឡូន (balloon framing) ត្រូវបានណែនាំ ដែលប្រើប្រាស់ឈើទំហំតូចជាង ហើយធ្វើឲ្យការសាងសង់កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិស័យជាងឈើដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសំណង់សកល។ ក្រៅពីការងារគ្រោងឆ្អឹង មានឯកទេសផ្សេងៗជាច្រើនដូចជា អ្នកធ្វើធុងឈើ អ្នកធ្វើទូ អ្នកធ្វើស៊ុម អ្នកផលិតឧបករណ៍ភ្លេងខ្សែ (luthier) និងជាងឈើសំពៅ។ តាមវិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់ឈើក្នុងសំណង់ទំនើបបានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់។ ឧទាហរណ៍ សារមន្ទីរ Centre Pompidou-Metz នៅប្រទេសបារាំង ដែលសាងសង់ដោយប្រើឈើស្អិតស្រទាប់ប្រវែង ១៦ គីឡូម៉ែត្រលើផ្ទៃដី ៨ ០០០ ម៉ែត្រការ៉េ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាស្នាដៃជាងឈើដ៏ស្មុគស្មាញបំផុតមួយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

បន្ថែមពីលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការងារជាងឈើក៏មានតម្លៃវប្បធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ។ ប្រពៃណីសាងសង់ឈើនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗឆ្លុះបញ្ចាំងពីបេតិកភណ្ឌ និងអត្តសញ្ញាណរបស់សហគមន៍នីមួយៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ វិជ្ជាជីវៈជាងឈើនៅតែមានសារៈសំខាន់ ទាំងក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងលំនៅដ្ឋាន។ តាមវិគីភីឌា ទោះបីជាបុរសនៅតែគ្របដណ្ដប់លើមុខរបរនេះក៏ដោយ ក៏មានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបង្កើនភាពចម្រុះ និងទាក់ទាញស្ត្រី និងយុវជនឲ្យចូលរួមកាន់តែច្រើន។ ការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា និងសម្ភារៈថ្មីៗ ដូចជាឈើស្អិតស្រទាប់ និងសមាសធាតុផ្សេងៗ ក៏កំពុងផ្លាស់ប្តូររបៀបធ្វើការរបស់ជាងឈើដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីវិជ្ជាជីវៈជាងឈើអាចជម្រុញឲ្យមានការពិចារណាអំពីឱកាសការងារក្នុងវិស័យសំណង់ និងការអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញផ្ទាល់ខ្លួន។