កាសាប្លង់កា (Casablanca)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ខ្សែភាពយន្ត Casablanca គឺជាភាពយន្តបែបមនោសញ្ចេតនា-ដ្រាម៉ារបស់អាមេរិក ដែលចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ១៩៤២ ដឹកនាំដោយលោក Michael Curtiz និងសម្ដែងនាំមុខដោយ Humphrey Bogart, Ingrid Bergman និង Paul Henreid។ ខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានថត និងមានឈុតឆាកក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយផ្ដោតលើបុរសជនជាតិអាមេរិកម្នាក់ដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស (សម្ដែងដោយ Bogart) ដែលត្រូវជ្រើសរើសរវាងស្នេហារបស់គាត់ចំពោះនារីម្នាក់ (សម្ដែងដោយ Bergman) និងការជួយស្វាមីរបស់នាង (សម្ដែងដោយ Henreid) ដែលជាមេដឹកនាំចលនាតស៊ូឆេកូស្លូវ៉ាគី ដើម្បីរត់ចេញពីទីក្រុង Casablanca ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល Vichy ឆ្ពោះទៅបន្តការតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកណាស៊ី។ សាច់រឿងនេះផ្អែកលើរឿងល្ខោនមិនទាន់ផលិតឈ្មោះ "Everybody Comes to Rick's" ដែលនិពន្ធដោយ Murray Burnett និង Joan Alison។ តួសម្ដែងគាំទ្ររួមមាន Claude Rains, Conrad Veidt, Sydney Greenstreet, Peter Lorre និង Dooley Wilson។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុង Casablanca ដែលជាឈុតឆាកនៃខ្សែភាពយន្តនេះ ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសម៉ារ៉ុក ហើយក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ វាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល Vichy បារាំង ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាល្លឺម៉ង់ណាស៊ី។ ទីនេះបានក្លាយជាចំណុចប្រមូលផ្ដុំនៃជនភៀសខ្លួនជាច្រើន ដែលកំពុងព្យាយាមរត់ចេញពីសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុប ដើម្បីស្វែងរកសេរីភាព និងសុវត្ថិភាពនៅឯអាមេរិក ឬប្រទេសផ្សេងទៀត។ តួអង្គក្នុងរឿងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គមចម្រុះនេះ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងជនបរទេស អ្នកតស៊ូ និងមន្ត្រីពុករលួយ។ ក្រុមតួសម្ដែងសំខាន់ៗបានដើរតួជាតួអង្គដែលមានអត្តសញ្ញាណ និងឧត្តមគតិផ្សេងគ្នា ដោយ Bogart បង្ហាញពីបុរសមានអតីតកាលស្មុគស្មាញ Bergman ជានារីដែលជាប់ចិត្តរវាងស្នេហា និងកាតព្វកិច្ច និង Henreid ជាវីរៈបុរសតស៊ូ។ តួសម្ដែងគាំទ្រដូចជា Rains, Veidt, Greenstreet, Lorre និង Wilson បានដើរតួជាតួអង្គគាំទ្រផ្សេងៗ ដូចជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អ្នកជំនួញ និងឧក្រិដ្ឋជន ដែលបានបង្កើតបរិយាកាសតានតឹង និងស្រទន់អារម្មណ៍ដល់ខ្សែភាពយន្ត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការផលិតខ្សែភាពយន្ត Casablanca បានចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ និងបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៤២ គឺនៅចំពេលដែលសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កំពុងឈានចូលដំណាក់កាលដ៏សំខាន់។ យោងតាម Wikipedia សាច់រឿងនេះមានប្រភពពីរឿងល្ខោនមិនទាន់ផលិត ត្រូវបានកែសម្រួលជាបន្ទាន់ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមជាក់ស្ដែង។ លោក Michael Curtiz ដែលជាអ្នកដឹកនាំរឿង បានបង្កើតនូវខ្សែភាពយន្តដែលមានការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងប្រភេទដ្រាម៉ា មនោសញ្ចេតនា និងនយោបាយ។ ខ្សែភាពយន្តនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់ Academy Award ចំនួនបី រួមមាន ភាពយន្តល្អបំផុត អ្នកដឹកនាំរឿងល្អបំផុត និងពានរង្វាន់សម្រាប់ការសម្រួលសាច់រឿង (Adapted Screenplay) នៅឆ្នាំ១៩៤៤។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យរក្សាទុកក្នុង National Film Registry របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារតម្លៃវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសោភ័ណភាពរបស់វា។ កត្តាដែលធ្វើឱ្យខ្សែភាពយន្តនេះពិសេសនោះ គឺវាមិនមែនគ្រាន់តែជាខ្សែភាពយន្តស្នេហាមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសីលធម៌ និងការលះបង់ក្នុងគ្រាមានវិបត្តិសាកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាំងពីចេញផ្សាយមក ខ្សែភាពយន្ត Casablanca បានក្លាយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃវប្បធម៌ប្រជាប្រិយសកល។ សម្រង់ប្រយោគដូចជា «Here's looking at you, kid» និង «We'll always have Paris» ត្រូវបានដកស្រង់ជាញឹកញាប់នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការសន្ទនាប្រចាំថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងទសវត្សរ៍១៩៨០ មានការប៉ុនប៉ងផលិតកំណែដាក់ពណ៌ (colorized) នៃខ្សែភាពយន្តស-ខ្មៅមួយនេះ ដែលបានបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមអ្នកស្រឡាញ់ភាពយន្ត ដោយពួកគេមួយចំនួនយល់ថាវាធ្វើឱ្យខូចសិល្បៈដើម និងបរិយាកាសបុរាណ។ សព្វថ្ងៃ Casablanca នៅតែត្រូវបានសិក្សានៅតាមសាលាភាពយន្ត និងជាប្រធានបទនៃការវិភាគវប្បធម៌ជាច្រើន ដោយត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាខ្សែភាពយន្តមួយក្នុងចំណោមខ្សែភាពយន្តដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភាពយន្តពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រធានបទ និងជម្លោះក្នុងខ្សែភាពយន្ត Casablanca នៅតែមានភាពស៊ីសង្វាក់ជាមួយបញ្ហាសាកលនៅសតវត្សទី២១។ ការតស៊ូរបស់ជនភៀសខ្លួន ការជ្រើសរើសរវាងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងប្រយោជន៍រួម និងការប្រឈមមុខនឹងរបបផ្ដាច់ការ សុទ្ធតែជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធសម្រាប់សង្គមកម្ពុជា និងប្រជាជាតិនានាជុំវិញពិភពលោក។ ខ្សែភាពយន្តនេះរំឭកយើងថា ទោះក្នុងកាលៈទេសៈដែលអស់សង្ឃឹមក្ដី ការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយសីលធម៌នៅតែអាចធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលធ្លាប់យល់ពីសាវតារបស់ប្រទេសដែលបានឆ្លងកាត់ជម្លោះ និងការស្វែងរកសន្តិភាព ខ្សែភាពយន្ត Casablanca ស្នើឱ្យមានការត្រិះរិះពីតម្លៃនៃសេរីភាព និងការលះបង់។