ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េគឺជាក្រុមផ្កាយមួយនៅលើតំបន់មេឃភាគខាងជើង ដែលត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយដោយសាររូបរាងអក្សរ 'W' ដ៏ច្បាស់លាស់របស់វា។ រាងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយផ្កាយភ្លឺចំនួន៥ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមផ្កាយនេះក្លាយជាក្រុមផ្កាយមួយដែលងាយស្រួលក្នុងការសម្គាល់ជាងគេបំផុត។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍បន្ថែមថា កាស្ស៊ីយ៉ូប៉េជាទាំងក្រុមតារានិករ (constellation) និងអាស្ទេរីសឹម (asterism) ក្នុងពេលតែមួយ ពីព្រោះរាង W របស់វាមានភាពលេចធ្លោខ្លាំង។ ក្រុមផ្កាយនេះក៏ជាក្រុមផ្កាយមួយក្នុងចំណោមក្រុមផ្កាយទាំង៨៨ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយសហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ (IAU) នាបច្ចុប្បន្ននេះផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បើនិយាយពីទីតាំង ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលមេឃភាគខាងជើង ហើយមានព្រំប្រទល់ច្បាស់លាស់តាមការកំណត់របស់ IAU។ តាមរូបភាពដែលថតដោយលោក Eckhard Slawik សម្រាប់គម្រោង 88 Constellations របស់ NOIRLab ក្រុមផ្កាយនេះមានបណ្តុំផ្កាយភ្លឺដែលបង្កើតជារាងជាក់លាក់ រួមជាមួយបន្ទាត់តភ្ជាប់ដែលជាទម្រង់ស្តង់ដារ។ លើសពីផ្កាយភ្លឺទាំង៥ដែលបង្កើតជារាង W ក្រុមផ្កាយនេះក៏ជាកន្លែងដែលសម្បូរទៅដោយវត្ថុអវកាសជ្រៅជាច្រើនទៀត។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ពីចង្កោមផ្កាយបើកចំហរសំខាន់ៗដូចជា M103, M52, NGC 457, NGC 654, NGC 663, NGC 659, NGC 7788, NGC 7789 និង NGC 7790។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចង្កោមផ្កាយទ្វេ χ និង h Persei ក៏អាចត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅតំបន់ក្បែរនោះដែរ។ ក្នុងចំណោមវត្ថុគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផ្សេងទៀត មានពពកឧស្ម័នភ្លឺ IC 289 ដែលជាពពកនៃឧស្ម័នអ៊ីយ៉ូណៃត្រូវបានរុញចេញទៅទីអវកាសដោយសំណល់នៃស្នូលផ្កាយ និងផ្កាយ Kappa Cassiopeiae ដែលបង្កើតបានជា bow shock គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដពីតេឡេស្កុប Spitzer។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េមានអាយុកាលយ៉ាងហោចណាស់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី២ នៅពេលដែលវាត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីក្រុមផ្កាយទាំង៤៨ របស់តារាវិទូក្រិច Ptolemy។ នេះបើយោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា។ បញ្ជីនេះគឺជាឯកសារមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់តារាសាស្ត្រលោកខាងលិច ហើយវាបានរក្សាក្រុមផ្កាយនេះឱ្យស្ថិតក្នុងស្មារតីអ្នកសិក្សាជាបន្តបន្ទាប់។ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ កាស្ស៊ីយ៉ូប៉េនៅតែជាក្រុមផ្កាយមួយក្នុងបញ្ជីទំនើបទាំង៨៨។

ចំពោះដើមកំណើតនៃឈ្មោះវិញ វិគីភីឌាបានពន្យល់ថា វាមានប្រភពពីទេវកថាក្រិច ដែលនិទានអំពីមហាក្សត្រីកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េ ជាភរិយារបស់ស្តេច Cepheus និងជាមាតារបស់ព្រះនាង Andromeda។ មហាក្សត្រីរូបនេះត្រូវបានពណ៌នាថាមានសម្រស់ដ៏អស្ចារ្យ ហើយបានអួតអាងអំពីសម្រស់របស់ព្រះនាងថាគ្មាននរណាអាចប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយ។ រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពីសៀវភៅផែនទីផ្កាយ Urania's Mirror បង្ហាញពីមហាក្សត្រីអង្គុយលើបល្ល័ង្ក ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពណ៌នាក្នុងទេវកថាយ៉ាងច្បាស់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងវប្បធម៌តារាសាស្ត្រតាំងពីបុរាណកាលមក។ ការដែលវាមានរាង W ដ៏ច្បាស់បានធ្វើឱ្យវាក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាមួយដែលត្រូវបានគេគូរជាញឹកញាប់នៅក្នុងសៀវភៅផែនទីផ្កាយនានា រួមទាំង Urania's Mirror ផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា ទេវកថាដែលនៅពីក្រោយក្រុមផ្កាយនេះក៏បានជះឥទ្ធិពលដល់សិល្បៈ និងអក្សរសិល្ប៍ជាច្រើនសតវត្សមកហើយដែរ។ សូម្បីតែនៅសម័យទំនើប រូបរាងដ៏ទាក់ទាញរបស់វានៅតែជាការបំផុសគំនិតសម្រាប់សិល្បករ និងអ្នកនិពន្ធ ហើយក៏ជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការអប់រំតារាសាស្ត្រសាធារណៈផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទតារាសាស្ត្រសហសម័យ ក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េនៅតែជាប្រធានបទនៃការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រយ៉ាងសកម្ម។ អង្គការ NASA និង JPL-Caltech បានចេញផ្សាយរូបភាពអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដពីតេឡេស្កុបអវកាស Spitzer ដែលបង្ហាញពីផ្កាយ Kappa Cassiopeiae និង bow shock ដ៏អស្ចារ្យរបស់វា ដែលផ្តល់ទិន្នន័យសំខាន់ៗអំពីរបៀបដែលផ្កាយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់មជ្ឈដ្ឋានរវាងតារា។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ពពកឧស្ម័នភ្លឺ IC 289 ក៏កំពុងត្រូវបានសិក្សាដោយក្រុមតារាវិទូ ដើម្បីស្វែងយល់អំពីដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់ផ្កាយផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា ចង្កោមផ្កាយជាច្រើននៅក្នុងក្រុមផ្កាយនេះ ដូចជា M103 និង NGC 457 គឺជាគោលដៅពេញនិយមសម្រាប់អ្នកថតរូបតារាសាស្ត្រស្ម័គ្រចិត្ត ដោយសារពន្លឺ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការសង្កេត។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃភាពងាយស្រួលក្នុងការសម្គាល់ និងភាពសម្បូរបែបនៃវត្ថុអវកាស ធ្វើឱ្យក្រុមផ្កាយកាស្ស៊ីយ៉ូប៉េក្លាយជាមុខវិជ្ជាដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ទាំងវិទ្យាសាស្ត្រអាជីព និងការអប់រំសាធារណៈ។