កាទ្រីស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កាទ្រីស (Castries) ជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសសាំងលូស៊ី ដែលជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតក្នុងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីប។ តាមព័ត៌មានពីវិគីភីឌា តំបន់ទីប្រជុំជននៃក្រុងនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២០,០០០ នាក់ ឯស្រុកកាទ្រីសទាំងមូលមានប្រជាជនជិត ៧០,០០០ នាក់ តាមទិន្នន័យខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៣។ ក្រុងនេះមានផ្ទៃដី ៨០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងស្ថិតនៅឆ្នេរភាគពាយ័ព្យនៃកោះ ដើរតួជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងកំពង់ផែសមុទ្រដ៏សំខាន់បំផុតនៅប្រទេសនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ក្រុងកាទ្រីសស្ថិតនៅជុំវិញឆកសមុទ្រជ្រៅមួយដែលបង្កើតជាកំពង់ផែធម្មជាតិដ៏ល្អប្រណិត។ ទីតាំងនេះត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធដោយជួរភ្នំទាបៗ ដោយម៉ូរិនហ្វ័រទុន (Morne Fortune) ជាចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅខាងកើតក្រុង ដែលផ្តល់ទេសភាពដល់កំពង់ផែទាំងមូល។ តាមវិគីភីឌា ប្រជាជនភាគច្រើននៅកាទ្រីសគឺជាជនជាតិដើមការ៉ាអ៊ីបដែលមានដើមកំណើតអាហ្វ្រិក និងអឺរ៉ុបចម្រុះ។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាអង់គ្លេស ប៉ុន្តែប្រជាជនភាគច្រើននិយាយគ្រាមភាសាក្រេអូលបារាំងរបស់សាំងលូស៊ី (Kwéyòl) ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ដង់ស៊ីតេប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជនគឺខ្ពស់ ខណៈដែលតំបន់ជុំវិញមានការរស់នៅតិចជាង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទីក្រុងកាទ្រីសមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយយុគសម័យអាណានិគមអឺរ៉ុប។ យោងតាមវិគីភីឌា តំបន់នេះត្រូវបានបារាំងចូលមកតាំងទីលំនៅដំបូងនៅឆ្នាំ ១៦៥០ ដោយដាក់ឈ្មោះថា «ការ៉េណាស» (Carenage) ដែលមានន័យថា «កន្លែងចតនាវាមានសុវត្ថិភាព»។ នៅឆ្នាំ ១៧៥៦ ជនជាតិបារាំងបានប្តូរឈ្មោះទីក្រុងនេះទៅជា កាទ្រីស ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់លោក ម៉ាគីស ដឺ កាទ្រីស (Marquis de Castries) ដែលជាមេបញ្ជាការកងនាវាបារាំង។ ក្រោយពីការត្រួតត្រាប្តូរដៃគ្នាជាច្រើនលើករវាងបារាំង និងអង់គ្លេស កោះសាំងលូស៊ីត្រូវបានដាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅឆ្នាំ ១៨១៤។ ក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស កាទ្រីសបានរីកចម្រើនជាកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ ដោយនាំចេញស្ករត្នោត និងផលិតផលកសិកម្មដទៃទៀតទៅកាន់អឺរ៉ុប។

ទីក្រុងនេះបានឆ្លងកាត់គ្រោះអគ្គីភ័យធំៗជាច្រើនលើកនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ដែលបានបំផ្លាញផ្នែកធំនៃអាគារចាស់ៗ។ ក្រោយមក ប្លង់ក្រុងបែបក្រឡាចតុកោណត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងគម្រោងសាងសង់ឡើងវិញ ដែលនៅសេសសល់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ នៅពេលសាំងលូស៊ីទទួលបានឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ កាទ្រីសបានក្លាយជារដ្ឋធានីជាផ្លូវការ និងជាទីតាំងនៃស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗ ដូចជាសាលាសភា និងគេហដ្ឋានអគ្គទេសាភិបាល (Government House) ជាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់កាទ្រីសពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍ ជាពិសេសភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលមកតាមនាវាកម្សាន្ត។ កំពង់ផែកាទ្រីសគឺជាគោលដៅឈប់សម្រាកដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ក្រុមហ៊ុននាវាកម្សាន្តអន្តរជាតិជាច្រើន ដោយទទួលភ្ញៀវទេសចរណ៍រាប់សែននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ តាមវិគីភីឌា ក្រៅពីទេសចរណ៍ សេដ្ឋកិច្ចទីក្រុងក៏រួមបញ្ចូលផ្នែកធនាគារឈូងសមុទ្រ (offshore banking) និងឧស្សាហកម្មខ្នាតតូចដូចជាការផលិតរ៉ុំ (rum) ជាដើម។ ទីផ្សារកណ្តាលកាទ្រីស (Castries Central Market) ជាកន្លែងលក់ដូរដ៏រស់រវើកសម្រាប់ផ្លែឈើត្រូពិច គ្រឿងទេស និងសិប្បកម្មក្នុងស្រុក។

វប្បធម៌នៅកាទ្រីសឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងប្រពៃណីអាហ្វ្រិក បារាំង និងអង់គ្លេស។ ពិធីបុណ្យតន្ត្រីសាំងលូស៊ី ហ្សាស ហ្វេស្ទីវ៉ាល (Saint Lucia Jazz Festival) ដែលប្រារព្ធធ្វើឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំនៅជុំវិញខែឧសភា គឺជាកត្តាទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ និងសិល្បករអន្តរជាតិ។ ស្ថាបត្យកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជា វិហារកាតូលិកដ៏ធំ អ៊ីមម៉ាកចូឡេត ខនសិបសិន (Cathedral Basilica of the Immaculate Conception) និងអគាររដ្ឋាភិបាលហ្គវើនមិនផៅស៍ គឺជាសក្ខីភាពនៃប្រវត្តិដ៏យូរលង់របស់ទីក្រុង។ ម្ហូបអាហារប្រពៃណីដូចជា «green fig and saltfish» (banane verte et morue) ក៏ជាតំណាងវប្បធម៌ធ្វើម្ហូបដែលមានដើមកំណើតពីអាហ្វ្រិក និងបារាំង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ កាទ្រីសនៅតែជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ចរបស់សាំងលូស៊ី ប៉ុន្តែត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាថ្មីៗជាច្រើន។ ក្នុងនាមជារដ្ឋធានីនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍កោះតូចមួយ (Small Island Developing State) កាទ្រីសងាយរងគ្រោះពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ រួមមានការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ និងព្យុះសង្ឃរាដែលកាន់តែខ្លាំង។ តាមរបាយការណ៍ពីអង្គការតំបន់ការ៉ាអ៊ីប ការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យទេសចរណ៍ដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ និងការងើបឡើងវិញយឺតៗ បានជំរុញឲ្យមានការពង្រឹងភាពធន់នឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចទៅរកវិស័យសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។

ទន្ទឹមនេះ គម្រោងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈនៅក្រុងកាទ្រីសកំពុងបន្ត រួមមានការពង្រីកសមត្ថភាពកំពង់ផែដើម្បីទទួលនាវាកម្សាន្តធំៗ និងការកែលម្អផ្លូវថ្នល់។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ទីក្រុងកាទ្រីសបានក្លាយជាទីតាំងនៃការពិភាក្សាកម្រិតតំបន់ស្តីពីសេដ្ឋកិច្ចខៀវ (blue economy) និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីឈានមុខរបស់ខ្លួនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាសម្រាប់ប្រជាជាតិកោះតូចៗនៅការ៉ាអ៊ីប។