ការមុជទឹកក្នុងរូង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការមុជទឹកក្នុងរូង (Cave diving) គឺជាការមុជទឹកនៅក្នុងរូងភ្នំដែលពោរពេញទៅដោយទឹក។ តាមការពិពណ៌នារបស់ Wikipedia ការមុជទឹកប្រភេទនេះអាចធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងកម្សាន្ដបែបកីឡាហានិភ័យ (extreme sport) ការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ឬការស្វែងរកនិងសង្គ្រោះអ្នកមុជទឹកដែលបាត់ខ្លួន ក៏ដូចជាអ្នកស្ថិតក្នុងរូងភ្នំដូចករណីប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះនៅរូងភ្នំថាមហ្លួងក្នុងប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០១៨។

ជាទូទៅ ការមុជទឹកក្នុងរូងត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃការមុជទឹកបច្ចេកទេស (technical diving) ដោយសារអ្នកមុជមិនអាចឡើងមកកាន់ផ្ទៃទឹកដោយផ្ទាល់បានក្នុងពេលមានបញ្ហា ហើយទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងពេលវេលាឈប់ដកពីរ (decompression stops)។ ការមុជទឹកក្នុងរូងខុសពីការមុជទឹកក្នុងរូងកៀន (cavern diving) ដែលគេអាចមើលឃើញពន្លឺធម្មជាតិពីមាត់រូង ហើយមានកំណត់ចម្ងាយជាក់លាក់ពីច្រកចេញផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗដែលមានការមុជទឹកក្នុងរូងរួមមានប្រព័ន្ធរូងថ្មកំបោរក្រោមទឹកនៅតំបន់ខ្ពង់រាបថ្មស្រទាប់ (karst) គ្រប់ទីកន្លែងទូទាំងពិភពលោក។ ទីតាំងល្បីៗមានដូចជា ប្រភពទឹកសាបនៅរដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក, តំបន់សេណូតេ (cenotes) នៅឧបទ្វីបយូខាតាន់ ម៉ិកស៊ិក, វាលទំនាប Nullarbor នៅអូស្ត្រាលី, និងរូងភ្នំជាច្រើននៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ។ នៅអឺរ៉ុប រូង Wookey Hole នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងរូង Doux de Coly នៅបារាំងក៏ជាទីតាំងពេញនិយមដែរ។

សហគមន៍អ្នកមុជទឹកក្នុងរូងរួមមានអ្នកមុជកម្សាន្ដដែលទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលកម្រិតខ្ពស់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីជីវសាស្ត្រ ភូគព្ភសាស្ត្រ និងបុរាណវិទ្យា និងក្រុមអ្នកសង្គ្រោះដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងបេសកកម្មស្វែងរកនិងស្វែងរកសាកសព។ អង្គការបណ្ដុះបណ្ដាលដូចជា PADI, NAUI, TDI និង GUE ផ្ដល់វគ្គសិក្សាសម្រាប់ការមុជទឹកក្នុងរូង ដោយចាប់ផ្ដើមពីរូងកៀន រហូតដល់រូងពេញលេញ ដែលតម្រូវឲ្យមានពេលវេលានិងថវិកាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការមុជទឹកក្នុងរូងចាប់ផ្ដើមពីការមុជដោយទប់ដង្ហើមនាសម័យបុរាណ ប៉ុន្តែការមុជដោយប្រើឧបករណ៍ទំនើបទើបនឹងកើតនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៣០។ តាម Wikipedia ការមុជលើកដំបូងគេនៅរូង Wookey Hole ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ១៩៣៥ បានប្រើសំលៀកបំពាក់មុជទឹកស្តង់ដារ (standard diving dress) ដែលមានខ្សែផ្គត់ផ្គង់ខ្យល់ពីលើផ្ទៃទឹក។ នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង១៩៦០ ការអភិវឌ្ឍឧបករណ៍ SCUBA ដូចជា Aqua-Lung បានពង្រីកសមត្ថភាពចូលទៅជម្រៅកាន់តែឆ្ងាយ និងជំរុញឲ្យអ្នកផ្សងព្រេងចាប់ផ្ដើមរុករករូងភ្នំក្រោមទឹកយ៉ាងសកម្ម។

កីឡានេះបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅរដ្ឋផ្លរីដាក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ប៉ុន្តែគ្រោះថ្នាក់ដែលបណ្ដាលឲ្យស្លាប់ជាច្រើនបានជំរុញឲ្យអ្នកត្រួសត្រាយដូចជា Sheck Exley បង្កើតក្បួនសុវត្ថិភាព ដូចជាការប្រើខ្សែបន្ទាត់ ការគ្រប់គ្រងស្តុកខ្យល់ និងការហ្វឹកហាត់យ៉ាងម៉ត់ចត់។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយទៀតគឺប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជ្រូកព្រៃនៅរូងថាមហ្លួង ថៃ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដែលបានបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃជំនាញមុជទឹកក្នុងរូងក្នុងបេសកកម្មសង្គ្រោះអន្តរជាតិ និងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណៈជុំវិញពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការមុជទឹកក្នុងរូងបង្កើតជាវិស័យទេសចរណ៍ឯកទេសមួយនៅតាមតំបន់ដូចជា Riviera Maya ក្នុងម៉ិកស៊ិក រដ្ឋផ្លរីដា និងប្រទេសថៃ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរនិងអ្នកចូលចិត្តកីឡាប្រថុយប្រថាន។ ហាងមុជទឹកផ្ដល់សេវាណែនាំ ជួលឧបករណ៍ និងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលរហូតដល់ថ្នាក់ជំនាញ ដោយកម្រៃសិក្សានិងឧបករណ៍អាចខ្ពស់ដល់រាប់ពាន់ដុល្លារអាមេរិក។ ក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍ឯកទេសដូចជា ប្រព័ន្ធ sidemount អំពូលភ្លើងកម្លាំងខ្លាំង និងរ៉កខ្សែបន្ទាត់ក៏ទទួលបានផលចំណេញពីការរីកចម្រើននេះដែរ។

វប្បធម៌នៃសហគមន៍មុជទឹកក្នុងរូងផ្ដោតយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសុវត្ថិភាពនិងវិន័យ។ តាម Wikipedia ការគ្រប់គ្រងខ្យល់ធ្វើតាម “ក្បួនមួយភាគបី” (rule of thirds) ហើយអ្នកមុជត្រូវប្រើខ្សែបន្ទាត់ជាប់ជានិច្ចពីច្រកចូលទៅកាន់កន្លែងមុជ ដើម្បីងាយស្រួលរកផ្លូវត្រឡប់មកវិញ។ ការបំពាក់ឧបករណ៍បម្រុងដូចជា ធុងខ្យល់គូ (twinset) ឬ sidemount អំពូលបម្រុង និងឧបករណ៍កាត់ខ្សែ គឺជាកត្តាចាំបាច់។ ការហ្វឹកហាត់មានឋានានុក្រមតឹងរឹង ដោយអ្នកចាប់ផ្ដើមត្រូវរៀនពីរូងកៀន រួចហើយបន្តទៅរូងពេញ ដែលជាវគ្គសិក្សាបច្ចេកទេសយ៉ាងស៊ីជម្រៅ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះនៅរូងថាមហ្លួងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ បានលើកតម្កើងការមុជទឹកក្នុងរូងពីសកម្មភាពពិសេសទៅជាប្រធានបទដែលពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍។ តាម Wikipedia បេសកកម្មនេះបានពាក់ព័ន្ធអ្នកជំនាញមកពីប្រទេសជាច្រើន និងបង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃការហ្វឹកហាត់ ឧបករណ៍ និងផែនការល្អិតល្អន់។ ដំណឹងនេះបានជំរុញឲ្យមានអ្នកចង់សាកល្បងកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែក៏មានការព្រមានយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់អំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតមានផងដែរ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការរុករករូងថ្មីៗនៅតែបន្ត ដូចជានៅប្រទេសចិន ម៉ិកស៊ិក និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយប្រើឧបករណ៍ទំនើបដូចជា rebreather និងបច្ចេកទេសថ្មីៗ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏ប្រើការមុជទឹកក្នុងរូងដើម្បីសិក្សាទឹកក្រោមដី និងឥទ្ធិពលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។ សម្រាប់មហាជនទូទៅ ការមុជទឹកក្នុងរូងនៅតែជានិមិត្តរូបនៃភាពក្លាហាន បច្ចេកទេសខ្ពស់ និងការគោរពចំពោះធម្មជាតិ។