ប្រធានបទ

មជ្ឈមណ្ឌល CDC (មជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ និងបង្ការជំងឺនៃសហរដ្ឋអាមេរិក)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បរិវេណ Roybal នៃ CDC នាទីក្រុងអាត្លង់តា ប្រភព: Wikipedia

មជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ និងបង្ការជំងឺ (Centers for Disease Control and Prevention — CDC) គឺជាទីភ្នាក់ងារសុខភាពសាធារណៈជាតិនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌា CDC ជាទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធក្រោមនាយកដ្ឋានសុខភាព និងសេវាមនុស្ស (HHS) ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅទីក្រុងអាត្លង់តា រដ្ឋចចជី។ CDC ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសកលថាជាស្ថាប័នឈានមុខមួយក្នុងវិស័យបង្ការជំងឺ ការស្រាវជ្រាវផ្នែកសុខភាព និងការឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិសុខភាពសាធារណៈ។

អង្គការនេះមានបុគ្គលិករាប់ពាន់នាក់ ដែលរួមមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ វេជ្ជបណ្ឌិត និងអ្នកជំនាញសុខភាពសាធារណៈ ហើយធ្វើការដើម្បីសម្រេចបេសកកម្មការពារសុខភាព សុវត្ថិភាព និងសុខសន្តិភាពរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិកពីការគម្រាមកំហែងទាំងក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អគារដំបូងនៃ CDC ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ ប្រភព: Wikipedia

ទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់ CDC ស្ថិតនៅលើបរិវេណជាច្រើនក្នុងនិងជុំវិញទីក្រុងអាត្លង់តា រដ្ឋចចជី។ តាមវិគីភីឌា មជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង (Communicable Disease Center) បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅកាន់ទីស្នាក់ការបច្ចុប្បន្ននៅឆ្នាំ១៩៦០។ អគារល្បីៗរួមមានអគារ Roybal មជ្ឈមណ្ឌលត្រៀមនិងឆ្លើយតបបន្ទាន់ Arlen Specter និងមជ្ឈមណ្ឌលទំនាក់ទំនង Tom Harkin។

ប្រជាជនដែលធ្វើការនៅ CDC មានជាង ១០០០០ នាក់ (តាមការប៉ាន់ស្មាន) ដែលមានអ្នកជំនាញមកពីវិស័យផ្សេងៗដូចជាវេជ្ជសាស្ត្រ រោគរាតត្បាត មីក្រូជីវសាស្ត្រ និងសុខភាពសាធារណៈ។ ប្រធាន CDC ត្រូវបានតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយមុខតំណែងនេះធ្លាប់កាន់ដោយឥស្សរជនល្បីៗដូចជា David Sencer, William Foege និង Rochelle Walensky ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្រុម CDC ក្នុងកម្មវិធីលុបបំបាត់ជំងឺអុតធំ ឆ្នាំ១៩៦៦ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា CDC មានដើមកំណើតក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅពេលដែលចាំបាច់ត្រូវប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់នៅតាមតំបន់ក្បែរមូលដ្ឋានយោធានៅភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិក។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៦ ក្រោមឈ្មោះមជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង (Communicable Disease Center) ដោយមានបេសកម្មដំបូងផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងជំងឺគ្រុនចាញ់។ ទីតាំងរបស់វាត្រូវបានជ្រើសរើសនៅអាត្លង់តា ដោយសារតំបន់នេះជាតំបន់ដែលមានជំងឺគ្រុនចាញ់ឆ្លងខ្លាំង។

ក្នុងទសវត្សរ៍បន្តបន្ទាប់ CDC បានពង្រីកតួនាទីរបស់ខ្លួនទៅលើជំងឺឆ្លងផ្សេងទៀត និងក្រោយមកដល់ជំងឺមិនឆ្លង។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗរួមមានការចូលរួមក្នុងកម្មវិធីលុបបំបាត់ជំងឺអុតធំសកលក្នុងឆ្នាំ១៩៦០-១៩៧០ ដែលត្រូវបានប្រកាសថាជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៩៨០។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ CDC ដូចជា Donald Henderson បានដឹកនាំបេសកម្មនេះ (ដូចរូបភាពភ្ជាប់)។ ក្រៅពីនេះ CDC ក៏បានសម្រេចការលុបបំបាត់ជំងឺស្វិតដៃជើងនៅអាមេរិក ហើយដើរតួក្នុងការស្វែងរកនិងគ្រប់គ្រងជំងឺថ្មីៗដូចជា HIV/AIDS និង Ebola។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

មជ្ឈមណ្ឌលទំនាក់ទំនងសកល Tom Harkin ប្រភព: Wikipedia

ថវិការបស់ CDC មកពីរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លាររៀងរាល់ឆ្នាំ។ តាមវិគីភីឌា ថវិកានេះផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់កម្មវិធីតាមដានជំងឺ ការស្រាវជ្រាវ និងការផ្តល់ជំនួយដល់នាយកដ្ឋានសុខភាពរដ្ឋនានា។ CDC ក៏ទទួលបានការគាំទ្រពីដៃគូឯកជន និងអង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់គម្រោងពិសេស។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ CDC បានកសាងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងតាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំសុខភាព។ មជ្ឈមណ្ឌលទំនាក់ទំនង Tom Harkin ផលិតយុទ្ធនាការសុខភាពសាធារណៈ ដូចជាការប្រឆាំងការជក់បារី ការប្រើប្រាស់ខ្សែក្រវាត់សុវត្ថិភាព និងការលើកទឹកចិត្តឲ្យចាក់វ៉ាក់សាំង។ ទស្សនវិទូនៃការបង្ការជំងឺ (prevention culture) ដែល CDC ផ្តល់ជាគំរូបានជះឥទ្ធិពលដល់ការបង្កើតគោលនយោបាយសុខភាពនៅទូទាំងពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បុគ្គលិក CDC និង MSF ក្នុងអង្គភាពព្យាបាល Ebola នៅលីបេរីយ៉ា ឆ្នាំ២០១៤ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំបច្ចុប្បន្ន CDC នៅតែជាសសរទ្រូងនៃការឆ្លើយតបសុខភាពសកល។ ជាក់ស្តែង ក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាត COVID-19 CDC បានចេញការណែនាំអំពីវ៉ាក់សាំង អនាម័យ និងគោលការណ៍ដើម្បីការពារសុខភាពសាធារណៈ។ តាមវិគីភីឌា ក្រុម CDC ក៏បានធ្វើការដោយផ្ទាល់នៅក្នុងប្រទេសលីបេរីយ៉ា ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ Ebola នៅឆ្នាំ២០១៤ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

លើសពីនេះ CDC បន្តសហការជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) អាស៊ាន និងបណ្តាប្រទេសនានា ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺនិងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការផ្ទុះជំងឺនាពេលអនាគត។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីតួនាទីរបស់ CDC ជួយឲ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីរបៀបដែលប្រទេសអាចត្រៀមខ្លួននិងឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិសុខភាពជាតិនិងអន្តរជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

អតីតប្រធាន CDC អាមេរិកព្រមានថា ពិភពលោកមិនត្រៀមសម្រាប់ជំងឺរាតត្បាតបន្ទាប់
សុខភាព

អតីតប្រធាន CDC អាមេរិកព្រមានថា ពិភពលោកមិនត្រៀមសម្រាប់ជំងឺរាតត្បាតបន្ទាប់

Bloomberg និង South China Morning Post រាយការណ៍ថា អតីតប្រធាន CDC លោក Tom Frieden ព្រមានថា ការឆ្លើយតប Ebola និងការកាត់ថវិកាសុខាភិបាលបង្ហាញពីការមិនត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ជំងឺរាតត្បាតបន្ទាប់។

៣១ ឧសភា ២០២៦

កម្ពុជាចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគ ៤២ ក្នុងខែមេសា ទុនវិនិយោគ ២២២ លានដុល្លារ
កម្ពុជា

កម្ពុជាចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគ ៤២ ក្នុងខែមេសា ទុនវិនិយោគ ២២២ លានដុល្លារ

ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគថ្មីចំនួន ៤២ ដែលមានទុនវិនិយោគសរុបប្រមាណ ២២២ លានដុល្លារអាមេរិក និងអាចបង្កើតការងារប្រមាណ ២៤ ០០០ កន្លែង។

២០ ឧសភា ២០២៦