KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១ សីហា ២០២៦

សេអ៊ូតា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពក្រុងសេអ៊ូតា និងឧបទ្វីបអាល់មីណា
ប្រភព: Wikipedia

សេអ៊ូតា (Ceuta) គឺជាទីក្រុងស្វយ័តរបស់ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដែលមានទីតាំងនៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរអាហ្វ្រិកខាងជើង។ ក្រុងនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសម៉ារ៉ុក និងស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វរវាងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ យោងតាមវិគីភីឌា វាជាតំបន់ពិសេសមួយក្នុងចំណោមតំបន់ពិសេសរបស់សមាជិកតំបន់សេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប (EEA)។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រដ៏ពិសេសនេះធ្វើឲ្យសេអ៊ូតាក្លាយជាច្រកទ្វារយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់រវាងទ្វីបអឺរ៉ុប និងទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងអឺរ៉ុបដ៏កម្រនៅលើទ្វីបអាហ្វ្រិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីបង្ហាញទីតាំងក្រុងសេអ៊ូតា
ប្រភព: Wikipedia

សេអ៊ូតាស្ថិតនៅលើឧបទ្វីបតូចមួយដែលលាតសន្ធឹងចូលទៅក្នុងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ នៅចុងភាគខាងជើងបំផុតនៃឆ្នេរម៉ារ៉ុក។ ទឹកដីនេះត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹកសមុទ្រនៅខាងជើង និងខាងកើត ខណៈព្រំដែនគោកនៅខាងត្បូងជាប់នឹងម៉ារ៉ុក។ ច្រកសមុទ្រហ្ស៊ីប្រាល់តារ (Strait of Gibraltar) ដែលមានចម្ងាយត្រឹមតែ ១៤ គីឡូម៉ែត្រពីសេអ៊ូតាទៅកាន់ឧបទ្វីបអ៊ីប៉េរីយ៉ា គឺជាផ្លូវទឹកធម្មជាតិដ៏សំខាន់ដែលតភ្ជាប់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេជាមួយមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា ភ្នំ Jebel Musa របស់ម៉ារ៉ុក ដែលអាចមើលឃើញពីតំបន់ Benzú ក្នុងសេអ៊ូតា មានរាងដូចរូបស្ត្រីកំពុងដេក ហើយត្រូវបានគេហៅក្រៅថា «ស្ត្រីស្លាប់»។ ដោយសារតំបន់ភ្នំនិងឆ្នេរ ទីក្រុងនេះមានទេសភាពធម្មជាតិស្រស់ស្អាតជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ស្ថានីយបុរាណវិទ្យាហ្វ៊ីនីស៊ាននៅសតវត្សទី ៧ មុនគ.ស. ក្បែរវិហារសេអ៊ូតា
ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសេអ៊ូតាមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅ ដោយចាប់ផ្ដើមពីស្ថានីយបុរាណវិទ្យាហ្វ៊ីនីស៊ានដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី ៧ មុនគ.ស.។ ក្រោយមក ក្នុងសម័យរ៉ូមាំង ទីក្រុងនេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលគ្រិស្តសាសនាដំបូង ដូចភស្តុតាងដោយសំណល់នៃបាស៊ីលីកាបុរាណ (Restos de la Basílica Tardorromana) និងទីស្មសានដែលចុះកាលកំណត់ថាស្ថិតនៅចន្លោះពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី ៤ ដល់ដើមសតវត្សទី ៥ នៃគ.ស.។

នៅសម័យឥស្លាម សេអ៊ូតាបានរីកចម្រើនក្រោមឥទ្ធិពលនៃរាជវង្សផ្សេងៗ។ ស្ថានីយងូតទឹកអារ៉ាប់ (Baños Árabes) ដែលសាងសង់នៅចន្លោះសតវត្សទី ១១ និង ១៣ ជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យមួយ។ បន្ទាប់មក ជញ្ជាំងក្រុងម៉ារីនីដ (Murallas meriníes) ត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាមបញ្ជារបស់ស៊ុលតង់ Abu Sa'id Uthman II ក្នុងឆ្នាំ ១៣២៨ ដើម្បីការពារក្រុង។ ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតក៏បានបង្ហាញពីការពណ៌នាទីក្រុងនៅឆ្នាំ ១៥៧២ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទម្រង់ក្រុងកាលពីបុរាណ។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាណានិគមនិយមបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៤១៥ នៅពេលដែលព្រះអង្គម្ចាស់ព័រទុយហ្គាល់ Henry the Navigator បានដឹកនាំកងទ័ពវាយដណ្តើមយកទីក្រុងនេះ (ដូចបង្ហាញក្នុងផ្ទាំង azulejos នៅស្ថានីយរថភ្លើង São Bento)។ ក្រោយមក សេអ៊ូតាត្រូវបានផ្ទេរមកនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់អេស្ប៉ាញ។ នៅសតវត្សទី ១៨ វិហារ Cathedral of St. Mary of the Assumption ត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញហើយបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៧២៦ ដោយបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់អេស្ប៉ាញ។ សំណង់ការពារក៏បន្តអភិវឌ្ឍ ដូចជាបន្ទាយ El Desnarigado នៅសតវត្សទី ១៩ ដែលបច្ចុប្បន្នជាសារមន្ទីរ។ ផែនទីក្រុងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ ក៏បង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្ទះនាគ (Casa de los Dragones) សាងសង់ឆ្នាំ ១៩០៥ ជាស្ថាបត្យកម្មបែប Eclectic
ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់សេអ៊ូតាពឹងផ្អែកជាសំខាន់លើកំពង់ផែរបស់ខ្លួន ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន ព្រមទាំងវិស័យទេសចរណ៍។ ឋានៈជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសអឺរ៉ុបបានផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួនដល់អាជីវកម្ម។ ខាងវប្បធម៌ ទីក្រុងនេះគឺជាកន្លែងដែលឥទ្ធិពលអេស្ប៉ាញ ម៉ារ៉ុក និងអឺរ៉ុបជួបប្រសព្វគ្នា។ ស្ថានីយងូតទឹកអារ៉ាប់ និងជញ្ជាំងម៉ារីនីដបង្ហាញពីយុគសម័យឥស្លាម ខណៈវិហារកាតូលិក (១៧២៦) និងគេហដ្ឋាន Casa de los Dragones ដែលជាស្ថាបត្យកម្មបែប Eclectic សាងសង់នៅឆ្នាំ ១៩០៥ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីមរតកអឺរ៉ុបក្រោយៗមក។ រូបថតផ្លូវក្នុងក្រុងពីឆ្នាំ ១៩០៥-១៩១០ បង្ហាញពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃនាសម័យនោះ។ សារមន្ទីរនៅបន្ទាយ El Desnarigado រក្សាទុកនូវវត្ថុបុរាណជាច្រើនដែលទាក់ទងនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រសេអ៊ូតា រួមទាំងសម្ភារៈយោធា និងវត្ថុបុរាណក្នុងតំបន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

វិមានសភាសេអ៊ូតា (Palacio de la Asamblea) ជាទីស្តីការនៃសភាក្រុង
ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន សេអ៊ូតាជាទីក្រុងស្វយ័តដែលគ្រប់គ្រងដោយសភារបស់ខ្លួន ដែលមានវិមាន Palacio de la Asamblea ជាទីស្តីការ។ ក្នុងនាមជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ហើយស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនទ្វីបអាហ្វ្រិក ទីក្រុងនេះដើរតួនាទីជាច្រកទ្វារសម្រាប់ទំនិញ និងជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់សន្តិសុខអឺរ៉ុប។ ដោយមានបេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែប និងទីតាំងភូមិសាស្ត្រដ៏ពិសេស សេអ៊ូតានៅតែជាតំបន់ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ជនអន្តោប្រវេសន៍ជាង ៦ ម៉ឺននាក់សម្រុកចូល Ceuta បង្កវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរនៅអេស្ប៉ាញ

យោងតាមប្រភពព័ត៌មានចម្រុះ មនុស្សរាប់សិបនាក់បានស្លាប់ កងទ័ពអេស្ប៉ាញត្រូវបានដាក់ពង្រាយ ហើយអឺរ៉ុបបានចាត់វិធានការតបត ខណៈជនអន្តោប្រវេសន៍ជាច្រើនបានវិលត្រឡប់ទៅម៉ារ៉ុកវិញ។

58 sources · BBC News, BBC News, BBC News