ប្រធានបទ

រដ្ឋ Chhattisgarh

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីរដ្ឋ Chhattisgarh ប្រភព: Wikipedia

រដ្ឋ Chhattisgarh គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅកណ្ដាលនៃប្រទេសឥណ្ឌា។ វាជារដ្ឋដែលគ្មានព្រំប្រទល់ជាប់សមុទ្រ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជារដ្ឋធំបំផុតទី ៩ បើគិតតាមផ្ទៃដី និងមានប្រជាជនប្រមាណ ៣០ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាស្ថិតនៅលំដាប់ទី ១៧ ក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅឥណ្ឌា។ យោងតាម Wikipedia រដ្ឋនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់រដ្ឋចំនួន ៧ រួមមាន Uttar Pradesh នៅភាគខាងជើង, Madhya Pradesh នៅភាគពាយ័ព្យ, Maharashtra នៅភាគនិរតី, Jharkhand នៅភាគឦសាន, Odisha នៅភាគខាងកើត, និង Andhra Pradesh និង Telangana នៅភាគខាងត្បូង។

រដ្ឋ Chhattisgarh ពីដើមជាផ្នែកមួយនៃរដ្ឋ Madhya Pradesh ប៉ុន្តែត្រូវបានទទួលឋានៈជារដ្ឋឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី ១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០០ ដោយមានទីក្រុង Raipur ជារដ្ឋធានី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទន្លេ Mahanadi នៅរដ្ឋ Chhattisgarh ប្រភព: Wikipedia

ភូមិសាស្ត្ររបស់រដ្ឋ Chhattisgarh មានលក្ខណៈសម្បូរបែប គ្របដណ្តប់ដោយជួរភ្នំ វាលទំនាប និងព្រៃឈើក្រាស់។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ទន្លេ Mahanadi គឺជាទន្លេដ៏សំខាន់ដែលហូរកាត់តំបន់កណ្ដាលរដ្ឋ។ តំបន់ទេសភាពធម្មជាតិដូចជាទឹកធ្លាក់ Chitrakote និងជ្រលងភ្នំ Kanger ជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់ៗ។ ដើមឈើសាល (Sal - Shorea robusta) ត្រូវបានចាត់ទុកជាដើមឈើតំណាងរដ្ឋ ហើយព្រៃឈើជាច្រើនទៀតបានផ្តល់ជម្រកដល់សត្វព្រៃចម្រុះ។

យោងតាមទិន្នន័យ Wikipedia ប្រជាជនរដ្ឋនេះមានប្រមាណ ៣០ លាននាក់ ហើយរួមមានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច (tribal communities) ជាច្រើន ដែលរស់នៅយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយធម្មជាតិ និងថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏សម្បូរបែប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សិលាចារឹករូង Jogimara ជាអក្សរ Brahmi ពីសតវត្សរ៍ទី ៣-១ មុនគ.ស. ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ដែលឥឡូវនេះជារដ្ឋ Chhattisgarh មានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់ ដែលអាចតាមដានត្រឡប់ទៅសម័យបុរាណ។ តាម Wikipedia សិលាចារឹកនៅរូង Jogimara សរសេរជាអក្សរ Brahmi ពីចន្លោះឆ្នាំ ៣០០ ដល់ ១៦០ មុនគ្រិស្តសករាជ គឺជាភស្តុតាងដ៏សំខាន់នៃអរិយធម៌បុរាណក្នុងតំបន់នេះ។

ក្នុងសម័យកណ្ដាល តំបន់នេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម និងសាសនាហិណ្ឌូដ៏រុងរឿង។ ប្រាសាទហិណ្ឌូសម័យបុរាណជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ឡើង រួមមាន ប្រាសាទ Lakshmana នៅ Sirpur (សតវត្សរ៍ទី ៧) ប្រាសាទ Bhima Kichak នៅ Malhar (សតវត្សរ៍ទី ៦-៧) និងប្រាសាទ Bhoramdeo នៅ Kawardha (សតវត្សរ៍ទី ១២)។ រូបចម្លាក់នៅប្រាសាទ Tivara Deva (សតវត្សរ៍ទី ៨) ក៏បានបង្ហាញពីក្បាច់ចម្លាក់ដ៏ប៉ិនប្រសប់ និងជីវភាពសង្គមសម័យនោះផងដែរ។

នៅសម័យទំនើប រដ្ឋ Chhattisgarh ជាផ្នែកមួយនៃ Madhya Pradesh រហូតដល់ថ្ងៃទី ១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០០ ទើបត្រូវបានបំបែកចេញជារដ្ឋឯករាជ្យ។ ការបង្កើតរដ្ឋថ្មីនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាចំពោះការអភិវឌ្ឍតំបន់ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រាសាទ Danteshwari ដែលជាទីសក្ការៈ Shakti Peetha ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋ Chhattisgarh ពឹងផ្អែកលើវិស័យសំខាន់ៗពីរគឺ កសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មរ៉ែ។ តាម Wikipedia រដ្ឋនេះសម្បូរទៅដោយធនធានរ៉ែ ជាពិសេសធ្យូងថ្ម ដែលមានអណ្តូងរ៉ែធំៗដូចជា Gevra Open Cast Mine និងរោងចក្រថាមពលកម្តៅធ្យូងថ្ម NTPC Korba។ វិស័យកសិកម្មរួមមានការដាំដុះស្រូវជាច្រើនប្រភេទ ដូចជាពូជស្រូវមានលក្ខណៈជាឱសថ (medicinal rice) និងដំណាំស្រូវសាលីតូចៗដូចជា kodo millet។ សកម្មភាពប្រពៃណីផ្សេងទៀតរួមមានការប្រមូលស្លឹក tendu (សម្រាប់ធ្វើបារី beedi) និងការដាំដុះ aloe vera។

ផ្នែកវប្បធម៌ រដ្ឋ Chhattisgarh មានបេតិកភណ្ឌចម្រុះប្លែកៗ។ ប្រាសាទ Danteshwari ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា Shakti Peetha (ទីសក្ការៈសាសនាហិណ្ឌូដ៏សំខាន់) ហើយមានប្រាសាទបុរាណជាច្រើនទៀតដែលទាក់ទាញអ្នកធម្មយាត្រានិងភ្ញៀវទេសចរ។ ភេសជ្ជ:ប្រពៃណី Bastar Beer និងសិប្បកម្មក្នុងស្រុកបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបរស់នៅនិងទំនៀមទម្លាប់របស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់នេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បេសកកម្មប្រឆាំងអប្បិយជំនឿ នៅរដ្ឋ Chhattisgarh ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋ Chhattisgarh កំពុងប្រឈមមុខនឹងដំណើរការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសង្គមជាបន្តបន្ទាប់។ គម្រោង Naya Raipur (រដ្ឋធានីថ្មី) បានបង្ហាញពីការរីកចម្រើនផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម ដោយមានអាគាររដ្ឋាភិបាលទំនើបដូចជា Mantralaya និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន រួមទាំងស្ថានីយរថភ្លើង Raipur និង Bilaspur និងព្រលានយន្តហោះ Swami Vivekananda Airport។

យ៉ាងណាក៏ដោយ សហគមន៍មួយចំនួននៅតែប្រឈមនឹងបញ្ហាសង្គមដូចជាជំនឿឆ្វេង (superstition) និងការចោទប្រកាន់អំពើអាបធ្មប់។ យុទ្ធនាការសង្គម "Mission Against Witchcraft" បានកើតឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបាតុភាពបែបនេះ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីរដ្ឋ Chhattisgarh អាចផ្តល់នូវទស្សនវិស័យអំពីយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់របស់ប្រទេសឥណ្ឌា ក៏ដូចជាឱកាសវិនិយោគលើវិស័យថាមពល និងទេសចរណ៍។ លើសពីនេះ ដោយសារកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវប្បធម៌ឥណ្ឌាបុរាណ បេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ Chhattisgarh ក៏អាចជាចំណុចចាប់អារម្មណ៍មួយសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវ និងទេសចរខ្មែរផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។