ទីក្រុងឈីកាហ្គោ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ឈីកាហ្គោ (Chicago) គឺជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅក្នុងរដ្ឋអ៊ីលីណយ (Illinois) និងនៅតំបន់មជ្ឈឹមខាងលិចនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចនៃបឹងមីឈីហ្គិន (Lake Michigan) និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ៣ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានប្រជាជនចំនួន ២.៧៤ លាននាក់ បើតាមជំរឿនឆ្នាំ ២០២០។ តំបន់ទីក្រុងឈីកាហ្គោ (Chicago metropolitan area) មានអ្នករស់នៅ ៩.៤១ លាននាក់ និងជាតំបន់ទីក្រុងធំជាងគេទី ៣ នៅក្នុងប្រទេស។ ឈីកាហ្គោក៏ជាទីតាំងរដ្ឋបាលនៃខោនធីឃុក (Cook County) ដែលជាខោនធីដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ២ នៅសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។

ទីក្រុងនេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញដោយសារស្ថាបត្យកម្មដ៏លេចធ្លោ ជាពិសេសអគារខ្ពស់ៗ (skyscrapers) ដែលបានចាប់កំណើតដំបូងនៅទីនេះ។ ឈីកាហ្គោក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងការដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់ ដោយភ្ជាប់បណ្តាប្រទេសនានាតាមរយៈអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិធំៗ និងប្រព័ន្ធផ្លូវដែក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ឈីកាហ្គោស្ថិតនៅប៉ែកឦសាននៃរដ្ឋអ៊ីលីណយ តាមឆ្នេរបឹងមីឈីហ្គិន។ តាម Wikipedia តំបន់នេះមានដីរាបស្មើ ហើយមានទន្លេឈីកាហ្គោ (Chicago River) ហូរកាត់កណ្តាលទីក្រុង។ អាកាសធាតុនៅទីនេះមានលក្ខណៈជាអាកាសធាតុទ្វីប ដោយរដូវក្តៅសើម និងរដូវរងាត្រជាក់ខ្លាំង ហើយពេលខ្លះមានខ្យល់បក់ខ្លាំង ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យឈីកាហ្គោមានឈ្មោះហៅក្រៅថា «ទីក្រុងខ្យល់» (Windy City)។

បើគិតពីប្រជាជន ឈីកាហ្គោគឺជាទីក្រុងដែលមានភាពចម្រុះជាតិសាសន៍យ៉ាងខ្លាំង។ យោងតាមតួលេខពី Wikipedia ក្រុងនេះមានសហគមន៍ដ៏ធំៗដូចជា ស្បែកស (White) កាត់ (Black) និងអេស្ប៉ាញ (Hispanic) ព្រមទាំងសហគមន៍អាស៊ី រួមមានជនជាតិចិន ឥណ្ឌា និងជនជាតិអាស៊ីផ្សេងទៀត។ ក៏មានសហគមន៍ប៉ូឡូញ (Polish) ដ៏ធំ និងសហគមន៍មកពីបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀតដែលបានធ្វើចំណាកស្រុកមកទីនេះ។ ភាពចម្រុះនេះបានបង្កើតជាសង្កាត់វប្បធម៌ផ្សេងៗ ដូចជាទីប្រជុំជនចិន (Chinatown) និងសង្កាត់មីស៊ីកង់ (Mexican neighborhoods) ជាដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ទីក្រុងឈីកាហ្គោត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទីប្រជុំជននៅឆ្នាំ ១៨៣៣ និងត្រូវបានដំឡើងជាទីក្រុងនៅឆ្នាំ ១៨៣៧ បើតាម Wikipedia។ ដោយសារទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួននៅចន្លោះបឹងធំៗ និងទន្លេ ឈីកាហ្គោបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់ តាមរយៈព្រែកជីក និងផ្លូវដែក ដែលបានជួយឲ្យទីក្រុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

នៅឆ្នាំ ១៨៧១ អគ្គិភ័យដ៏ធំមួយដែលគេស្គាល់ថា ភ្លើងឆេះធំឈីកាហ្គោ (Great Chicago Fire) បានបំផ្លាញអគារភាគច្រើនក្នុងទីក្រុង។ ប៉ុន្តែព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបើកផ្លូវឲ្យមានការកសាងឡើងវិញ ជាមួយនឹងការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់សាងសង់អគារខ្ពស់ៗ។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៥ អគារធានារ៉ាប់រងគេហដ្ឋាន (Home Insurance Building) ត្រូវបានសាងសង់ឡើង ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាអគារខ្ពស់ដំបូងគេ (skyscraper) នៅលើពិភពលោក។

នៅឆ្នាំ ១៨៩៣ ឈីកាហ្គោបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃពិព័រណ៍ពិភពលោកកូឡំបឺស (World's Columbian Exposition) ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំមួយបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាពផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងស្ថាបត្យកម្ម។ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២០ ឈីកាហ្គោបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម និងជាទីដែលមានការធ្វើចំណាកស្រុកដ៏ធំនៃជនជាតិអាហ្វ្រិក-អាមេរិកាំងមកពីភាគខាងត្បូង (Great Migration) ព្រមទាំងមានចលនាពលកម្មសំខាន់ៗ និងយុគសម័យនៃឧក្រិដ្ឋជនល្បីឈ្មោះដូចជា អាល់ កាប៉ូន (Al Capone) ក្នុងអំឡុងពេលហាមឃាត់គ្រឿងស្រវឹង (Prohibition)។ ក៏មានការតវ៉ាធំៗនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ អំឡុងសន្និបាតជាតិបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបានទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ជាអន្តរជាតិ។ នៅសម័យទំនើប ឈីកាហ្គោបានផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្មទៅជាសេដ្ឋកិច្ចសេវាកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា ខណៈរក្សាបាននូវភាពជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ឈីកាហ្គោមានភាពចម្រុះខ្ពស់ ដោយរួមមានវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ផលិតកម្ម បច្ចេកវិទ្យា ការដឹកជញ្ជូន និងម្ហូបអាហារ។ តាម Wikipedia អគារ Chicago Board of Trade និងធនាគារកណ្តាល Federal Reserve Bank of Chicago គឺជានិមិត្តរូបនៃអំណាចសេដ្ឋកិច្ចរបស់ទីក្រុង។ ទីក្រុងនេះក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនផងដែរ។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ឈីកាហ្គោសម្បូរទៅដោយស្ថាប័នសិល្បៈ និងការកម្សាន្ត។ សារមន្ទីរសិល្បៈឈីកាហ្គោ (Art Institute of Chicago) គឺជាសារមន្ទីរសិល្បៈដ៏ធំនិងចំណាស់មួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានបណ្តុំស្នាដៃសិល្បៈពិភពលោក។ លើសពីនេះ ទីក្រុងនេះមានសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ (Field Museum) ដ៏ល្បី និងរោងល្ខោនជាច្រើនដូចជា Chicago Theatre ជាដើម។ តន្ត្រីប៊្លូស (blues) និងហ្សាស (jazz) ក៏មានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅនៅទីនេះ។

ផ្នែកកីឡា ឈីកាហ្គោជាទីតាំងរបស់ក្លិបកីឡាអាជីពធំៗជាច្រើន រួមទាំងកីឡាបាល់ទាត់អាមេរិក (Chicago Bears) កីឡាបេស្បល (Cubs និង White Sox) និងកីឡាបាល់បោះ (Bulls)។ ម្ហូបអាហារដែលល្បីល្បាញរបស់ឈីកាហ្គោរួមមានភីហ្សាបែបជ្រៅ (deep-dish pizza) និងហតដកបែបឈីកាហ្គោ (Chicago-style hot dog)។

ស្ថាបត្យកម្មរបស់ឈីកាហ្គោក៏ជាកត្តាទាក់ទាញដ៏សំខាន់។ សាលាស្ថាបត្យកម្មឈីកាហ្គោ (Chicago School) បានជះឥទ្ធិពលដល់ការរចនាអគារខ្ពស់ៗនៅទូទាំងពិភពលោក។ អគារល្បីៗដូចជា Willis Tower (អតីត Sears Tower) និង John Hancock Center គឺជានិមិត្តរូបនៃទេសភាពទីក្រុង។ លើសពីនេះ ទីក្រុងមានសិល្បៈសាធារណៈជាច្រើន រួមទាំងរូបសំណាក "ពីកាសូ" (Chicago Picasso) និងសួនសាភ័ណភ្ពមីលេនញ៉ូម (Millennium Park) ដែលមានរូបចម្លាក់ Cloud Gate ("The Bean") ដ៏ល្បី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ឈីកាហ្គោនៅតែជាទីក្រុងសកលដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានឥទ្ធិពលលើសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ឈីកាហ្គោអាចជាទីក្រុងដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ពីព្រោះវាជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិ ដែលភ្ជាប់តំបន់មជ្ឈឹមខាងលិចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយពិភពលោក។ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ O'Hare គឺជាអាកាសយានដ្ឋានមួយក្នុងចំណោមអាកាសយានដ្ឋានដែលមមាញឹកជាងគេនៅលើពិភពលោក ហើយវាជាចំណុចភ្ជាប់សម្រាប់អ្នកដំណើរមកពីប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ីផ្សេងទៀត។

ជាមួយនឹងសហគមន៍ចម្រុះនៃជនអន្តោប្រវេសន៍ ឈីកាហ្គោក៏មានវត្តមានសហគមន៍អាស៊ីដែលកំពុងរីកចម្រើន រួមទាំងជនជាតិខ្មែរមួយចំនួនដែលបានតាំងទីលំនៅនៅទីនោះ។ តាម Wikipedia ទីក្រុងនេះមានសាកលវិទ្យាល័យល្បីៗដូចជា សាកលវិទ្យាល័យឈីកាហ្គោ (University of Chicago) និង Northwestern University ដែលទាក់ទាញនិស្សិតអន្តរជាតិជាច្រើន រួមទាំងនិស្សិតមកពីកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗ និងបញ្ហាទីក្រុងដូចជា ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ក៏ធ្វើឲ្យឈីកាហ្គោក្លាយជាប្រធានបទនៃការរាយការណ៍ព័ត៌មានជាអន្តរជាតិ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាពិភពលោក។