ទិដ្ឋភាពទូទៅ

មរណភាពកុមារ គឺជាការស្លាប់របស់កុមារដែលមានអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ។ តាម Wikipedia អត្រាមរណភាពកុមារ គឺជាប្រូបាប៊ីលីតេនៃការស្លាប់របស់កុមារចន្លោះពីពេលកើត និងពេលគ្រប់អាយុ ៥ ឆ្នាំ ដោយគិតជាចំនួនក្នុងចំណោមកំណើតរស់ ១,០០០ នាក់។

សូចនាករនេះត្រូវបានចាត់ទុកជារង្វាស់សំខាន់នៃសុខភាពកុមារ និងសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល ហើយក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតអភិវឌ្ឍន៍សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ដូច្នេះ ទិន្នន័យនេះត្រូវបានគេប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបស្ថានភាពរវាងប្រទេស និងតំបន់នានា ព្រមទាំងតាមដានវឌ្ឍនភាពនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ។

តាម Wikipedia មរណភាពកុមារមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនឹងមរណភាពទារក ដែលសំដៅលើការស្លាប់មុនអាយុ ១ ឆ្នាំ និងមរណភាពទារកទើបកើត ដែលសំដៅលើការស្លាប់ក្នុងរយៈពេល ២៨ ថ្ងៃដំបូងបន្ទាប់ពីកំណើត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

មរណភាពកុមារមិនកើតឡើងស្មើគ្នានៅគ្រប់តំបន់នោះទេ។ តាម Wikipedia បន្ទុកនៃមរណភាពកុមារប្រមូលផ្តុំខ្លាំងនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ជាពិសេសនៅតំបន់អនុសាហារ៉ា និងនៅអាស៊ីខាងត្បូង ដែលអត្រាមរណភាពកុមារខ្ពស់ជាងតំបន់ផ្សេងៗទៀត។

កុមារដែលរស់នៅតំបន់ជនបទ ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រ ឬនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល មានឱកាសតិចតួចក្នុងការចូលទៅដល់សេវាសុខាភិបាល ទឹកស្អាត និងអនាម័យ។ ដូច្នេះ ពួកគេប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ជាងកុមារនៅទីក្រុង។

ទារកទើបកើត គឺជាក្រុមដែលងាយរងគ្រោះបំផុត។ ការស្លាប់ក្នុងខែដំបូងបន្ទាប់ពីកំណើត បង្កើតជាចំណែកដ៏ធំនៃករណីស្លាប់របស់កុមារក្រោម ៥ ឆ្នាំ។

មូលហេតុ និងកត្តាហានិភ័យ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia មូលហេតុចម្បងនៃមរណភាពកុមារ គឺជាបញ្ហាសុខភាពដែលអាចបង្ការ និងព្យាបាលបានជាច្រើន។ ចំពោះទារកទើបកើត មូលហេតុសំខាន់ៗរួមមាន ការសម្រាលមិនគ្រប់ខែ ផលវិបាកពេលសម្រាល និងការឆ្លងមេរោគក្នុងរយៈពេលដំបូងនៃជីវិត។

ចំពោះកុមារដែលមានអាយុច្រើនជាងនេះ ជំងឺរលាកសួត ជំងឺរាគរូស និងជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺជាមូលហេតុសំខាន់ៗ ដែលច្រើនតែភ្ជាប់ទៅនឹងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្វើឱ្យកុមារកាន់តែងាយធ្លាក់ខ្លួនឈឺ និងស្លាប់ពីជំងឺទាំងនោះ ខណៈដែលការខ្វះទឹកស្អាត និងអនាម័យ បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺឆ្លង។

យោងតាម Wikipedia មូលហេតុទាំងនេះភាគច្រើនអាចកាត់បន្ថយបាន តាមរយៈវិធានការសុខភាពសាធារណៈ ដូចជា ការចាក់វ៉ាក់សាំង ការថែទាំពេលសម្រាល ការផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភសមស្រប និងការព្យាបាលជំងឺឆ្លងទាន់ពេលវេលា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ អត្រាមរណភាពកុមារនៅគ្រប់តំបន់នៃពិភពលោក ធ្លាប់ស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ខ្លាំង។ ការរីកចម្រើននៃអនាម័យ ការចាក់វ៉ាក់សាំង ការរកឃើញថ្នាំព្យាបាលជំងឺឆ្លង ព្រមទាំងការកែលម្អអាហារូបត្ថម្ភ និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅ បានជួយកាត់បន្ថយមរណភាពកុមារយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។

គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិក៏បានដាក់មរណភាពកុមារជាអាទិភាពចម្បង។ គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានកំណត់ឱ្យកាត់បន្ថយអត្រាមរណភាពកុមារក្រោម ៥ ឆ្នាំ ហើយបន្ទាប់មក គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ក៏បានបន្តដាក់គោលដៅបញ្ចប់ការស្លាប់ដែលអាចបង្ការបានរបស់ទារកទើបកើត និងកុមារក្រោម ៥ ឆ្នាំ។

ទោះបីជាមានវឌ្ឍនភាពច្រើន មរណភាពកុមារនៅតែជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ហើយការខិតខំបន្ថែមទៀត គឺចាំបាច់ដើម្បីសម្រេចគោលដៅអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

មរណភាពកុមារនៅតែជាប្រធានបទសុខភាពសាធារណៈដែលមានសារៈសំខាន់ជាបន្តបន្ទាប់ ព្រោះការកាត់បន្ថយអត្រានេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពនៃសេវាសុខភាពមាតា និងទារក ការចាក់វ៉ាក់សាំង អាហារូបត្ថម្ភ និងលក្ខខណ្ឌរស់នៅរបស់ប្រជាជន។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ តាមរយៈសេវាថែទាំសុខភាពមាតា និងទារក កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំង និងកិច្ចខិតខំរបស់គ្រួសារក្នុងការថែទាំកូនតូច។ ព័ត៌មានអំពីសុខភាពកុមារ ក៏តែងតែពាក់ព័ន្ធនឹងរបាយការណ៍វឌ្ឍនភាព ការត្រួតពិនិត្យជំងឺឆ្លង និងកម្មវិធីអាហារូបត្ថម្ភនៅតាមសហគមន៍។

ទន្ទឹមនឹងនោះ វឌ្ឍនភាពនៃការកាត់បន្ថយមរណភាពកុមារ គឺជាសូចនាករដែលអង្គការអន្តរជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលប្រើជាប្រចាំ ដើម្បីវាយតម្លៃលទ្ធផលនៃគោលនយោបាយសុខាភិបាល និងការវិនិយោគលើសុខភាពកុមារ។ ដូច្នេះ ការតាមដានអត្រាមរណភាពកុមារ គឺជាការតាមដានសុខុមាលភាពរបស់កុមារជំនាន់ក្រោយ។