ការធ្វេសប្រហែសចំពោះកុមារ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ការធ្វេសប្រហែសចំពោះកុមារ (Child neglect) គឺជាទម្រង់មួយនៃការរំលោភបំពានកុមារដែលកើតឡើងនៅពេលអ្នកមើលថែមិនបានបំពេញតម្រូវការមូលដ្ឋានរបស់កុមារ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia អ្នកមើលថែមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់នូវអាហារូបត្ថម្ភ ទីជម្រក សម្លៀកបំពាក់ ការត្រួតពិនិត្យ ការថែទាំសុខភាព និងការគាំទ្រផ្នែកអារម្មណ៍ និងសង្គម ដើម្បីឱ្យកុមារអាចអភិវឌ្ឍបានពេញលេញ។ ការខកខានមិនបានផ្តល់នូវអ្វីទាំងនេះអាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពរូបវិទ្យា ស្មារតី និងសមត្ថភាពរៀនសូត្ររបស់កុមារ។
ការធ្វេសប្រហែសចែកចេញជាច្រើនប្រភេទ ដូចជាការធ្វេសប្រហែសផ្នែករូបវិទ្យា (ខ្វះម្ហូបអាហារ សម្លៀកបំពាក់) ការធ្វេសប្រហែសផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត (មិននាំកុមារទៅព្យាបាល) ការធ្វេសប្រហែសផ្នែកអារម្មណ៍ (មិនផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់) និងការធ្វេសប្រហែសផ្នែកអប់រំ (មិនឱ្យកុមារចូលរៀន)។ យោងតាម Wikipedia សង្គមទាំងអស់បានទទួលស្គាល់ថា មានអាកប្បកិរិយាចាំបាច់ដែលអ្នកមើលថែត្រូវអនុវត្ត ដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារគ្រប់វ័យ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ការធ្វេសប្រហែសចំពោះកុមារមិនមែនជាបញ្ហាដែលកើតឡើងតែនៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រឬតំបន់ជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia បាតុភូតនេះមានវត្តមាននៅគ្រប់សង្គម ទោះជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ឬកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ។ ក្នុងប្រទេសមួយចំនួន ការធ្វេសប្រហែសត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាជាទម្រង់នៃការរំលោភបំពានកុមារដែលកើតមានញឹកញាប់បំផុត។ កត្តាសង្គមដូចជា ភាពឯកោក្នុងសហគមន៍ ឬកង្វះបណ្តាញគាំទ្រក៏ជាមូលហេតុរួមផ្សំផងដែរ។
ក្រុមកុមារដែលងាយរងគ្រោះជាងគេរួមមាន កុមារអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ កុមារដែលមានពិការភាព និងកុមារដែលរស់នៅក្នុងគ្រួសារមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តឬការញៀនសារធាតុ។ យោងតាម Wikipedia មូលហេតុនៃការធ្វេសប្រហែសអាចមកពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ឪពុកម្តាយ ការមានផ្ទៃពោះដោយចៃដន្យ ការប្រើប្រាស់សារធាតុញៀន ភាពអត់ការងារ ឬការងារលើសម៉ោង អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងក្នុងករណីខ្លះ ភាពក្រីក្រ។ ប៉ុន្តែភាពក្រីក្រតែមួយមុខមិនអាចចាត់ទុកថាជាការធ្វេសប្រហែសដោយស្វ័យប្រវតិ្តឡើយ លុះត្រាតែឪពុកម្តាយមានធនធានគ្រប់គ្រាន់តែមិនយកចិត្តទុកដាក់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ការទទួលស្គាល់ការធ្វេសប្រហែសចំពោះកុមារជាបញ្ហាសង្គមបានចាប់ផ្តើមប្រមាណនៅសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលក្រុមអ្នកសកម្មភាពសិទ្ធិកុមារដំបូងៗបានបង្កើតចលនាដើម្បីការពារកុមារពីការកេងប្រវ័ញ្ចនិងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ យោងតាម Wikipedia ក្នុងអំឡុងសម័យនោះ ការយកចិត្តទុកដាក់ជាសាធារណៈភាគច្រើនផ្តោតទៅលើអំពើហិង្សាលើកុមារ ខណៈការធ្វេសប្រហែសត្រូវបានគេមើលរំលង។ ការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់មួយបានកើតឡើងនៅសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកចិត្តវិទ្យាកុមារបានបង្ហាញថា កង្វះការថែទាំពីឪពុកម្តាយអាចនាំឱ្យមានបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលវែង។
នៅឆ្នាំ១៩៥៩ អង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តសេចក្តីប្រកាសស្តីពីសិទ្ធិកុមារ ដែលបានទាមទារឱ្យមានការការពារពិសេសសម្រាប់កុមារ។ យោងតាម Wikipedia ការវិវត្តផ្នែកច្បាប់នេះបានឈានដល់ចំណុចខ្ពស់មួយនៅឆ្នាំ១៩៨៩ តាមរយៈអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសិទ្ធិកុមារ (UNCRC) ដែលបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់អំពីកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋក្នុងការការពារកុមារពីការធ្វេសប្រហែស។ ប្រទេសកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញានេះនៅឆ្នាំ១៩៩២ ហើយបានបង្កើតច្បាប់ការពារកុមារដែលរួមបញ្ចូលទាំងបទប្បញ្ញត្តិប្រឆាំងនឹងការធ្វេសប្រហែស។
ទោះជាមានការជឿនលឿនផ្នែកច្បាប់ក៏ដោយ ការអនុវត្តច្បាប់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលនៅមានកម្រិត។ យោងតាមការសង្កេតរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ករណីជាច្រើនមិនត្រូវបានរាយការណ៍ ដោយសារតែការយល់ដឹងរបស់សាធារណៈជននៅមានកម្រិត និងលទ្ធភាពប្រើប្រាស់សេវាជំនួយ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
កត្តាសេដ្ឋកិច្ចដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកើនឡើងនូវហានិភ័យនៃការធ្វេសប្រហែស។ យោងតាម Wikipedia ឪពុកម្តាយដែលគ្មានការងារធ្វើ ឬធ្វើការលើសម៉ោងដោយទទួលបានប្រាក់ទាប អាចមិនមានពេលវេលាឬថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីមើលថែកូនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ភាពតានតឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក៏អាចនាំឱ្យមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តដល់ឪពុកម្តាយ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចផ្តល់ការថែទាំបានល្អ។ លើសពីនេះ ភាពក្រីក្រជារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងសង្គមខ្លះបណ្តាលឱ្យគ្រួសារមិនអាចចូលទៅដល់សេវាមូលដ្ឋានដូចជាទឹកស្អាត ឬមន្ទីរពេទ្យ ដែលធ្វើឱ្យកុមារធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពធ្វេសប្រហែសដោយជៀសមិនរួច។
ផ្នែកវប្បធម៌ ការយល់ឃើញចំពោះការចិញ្ចឹមកូនមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ទៅលើការកំណត់ថាអ្វីជាការធ្វេសប្រហែស។ នៅក្នុងសង្គមដែលឱ្យតម្លៃលើវិន័យតឹងរ៉ឹងខ្លាំង ការមិនបំពេញតម្រូវការផ្នែកអារម្មណ៍របស់កុមារអាចមិនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបញ្ហាឡើយ។ យោងតាម Wikipedia ការផ្លាស់ប្តូរគំនិតសកលអំពីសិទ្ធិកុមារបានជួយបណ្តើរស្តង់ដាទាំងនេះឱ្យប្រសើរឡើង ប៉ុន្តែនៅសហគមន៍ក្រីក្រឬតំបន់ឆ្ងាយៗ ការផ្លាស់ប្តូរច្រើនតែយឺតជាង។ ការវិនិយោគលើការអប់រំ និងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងសាធារណៈជាយុទ្ធសាស្ត្រចម្បងក្នុងការកាត់បន្ថយការធ្វេសប្រហែស។
ការពារ ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ការធ្វេសប្រហែសចំពោះកុមារនៅតែជាបញ្ហាបន្ទាន់ ជាពិសេសនៅពេលពិភពលោកប្រឈមនឹងវិបត្តិដូចជាជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ដែលបានប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមការរាយការណ៍របស់អង្គការ UNICEF ការបិទសាលារៀន និងការបាត់បង់ការងារបានធ្វើឱ្យកុមាររាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកងាយរងគ្រោះនឹងការធ្វេសប្រហែសកាន់តែខ្លាំង។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ស្ថានភាពនេះក៏បានកើតឡើងដូចគ្នា ជាមួយនឹងករណីកុមារដែលត្រូវបានទុកចោលដោយឪពុកម្តាយដែលធ្វើចំណាកស្រុកដើម្បីរកការងារនៅទីក្រុងឬក្រៅប្រទេស។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញគោលនយោបាយ និងផែនការសកម្មភាពមួយចំនួនដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការធ្វេសប្រហែស ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅមានការលំបាក ដោយសារកង្វះថវិកា និងសមត្ថភាពបុគ្គលិកសង្គមកិច្ច។ យោងតាមអង្គការសង្គមស៊ីវិល កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃកុមារដែលរស់នៅតាមផ្លូវ ដែលភាគច្រើនជាលទ្ធផលនៃការធ្វេសប្រហែសឬការបោះបង់ចោល។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដានបច្ចុប្បន្នភាពអំពីបញ្ហានេះតាមរយៈអត្ថបទព័ត៌មានរបស់យើង ដែលផ្តល់នូវទស្សនវិស័យចម្រុះពីប្រភពក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
ប៉ូលិសហុងកុងចាប់ខ្លួនឪពុកម្តាយបដិសេធតេស្ត DNA ពេលចុះបញ្ជីកំណើត
ឪពុកម្តាយមួយគូនៅហុងកុងត្រូវបានប៉ូលិសចាប់ខ្លួនពីបទមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ បន្ទាប់ពីពួកគេបដិសេធធ្វើតេស្ត DNA សម្រាប់ការចុះបញ្ជីកំណើតកូនប្រុសគ្មានឯកសារ ហើយឥឡូវនេះនាយកដ្ឋានសុខុមាលភាពកំពុងស្នើសុំដីកាការពារដល់កុមារ។