KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

បញ្ញាសិប្បនិមិត្តនៅប្រទេសចិន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសនាំមុខមួយក្នុងវិស័យបញ្ញាសិប្បនិមិត្ត (AI) នៅលើពិភពលោក រួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការអភិវឌ្ឍ AI នៅចិនមានឫសគល់យូរអង្វែង តាំងពីចុងទសវត្សរ៍ ១៩៧០ បន្ទាប់ពីគោលនយោបាយកែទម្រង់និងបើកទូលាយរបស់លោកតេង ស៊ាវភីង ដែលបានសង្កត់ធ្ងន់លើវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាជាកម្លាំងផលិតកម្មចម្បង។ ទោះបីជានៅដើមដំបូងចិននៅពីក្រោយប្រទេសលោកខាងលិចក៏ដោយ ក៏ចិនបានពន្លឿនការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍ AI យ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងអំឡុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៦ មក រដ្ឋាភិបាលចិនបានដាក់ចេញរបៀបវារៈថ្នាក់ជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ AI ហើយនៅក្នុងផែនការងប្រាំឆ្នាំលើកទី ១៣ (២០១៦-២០២០) បានកំណត់គោលដៅក្លាយជាមេដឹកនាំ AI សកលត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០។ តាម Wikipedia គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ប្រទេសចិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកនាំមុខពិភពលោកក្នុងបច្ចេកវិទ្យា AI។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទោះបីជាបញ្ញាសិប្បនិមិត្តជាវិស័យបច្ចេកវិទ្យាក៏ដោយ ការអភិវឌ្ឍរបស់វាក៏មានទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ដែរ។ តាម Wikipedia មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍ AI សំខាន់ៗនៅចិនមានទីតាំងនៅទីក្រុងប៉េកាំង សៀងហៃ និងសៀនចិន។ ទីក្រុងទាំងនេះជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ និងវិទ្យាស្ថានសិក្សាជាន់ខ្ពស់ ដែលផ្តល់បរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់នវានុវត្តន៍។ បើនិយាយពីធនធានមនុស្សវិញ នៅដើមសម័យ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ AI របស់ចិនភាគច្រើនបានទទួលការអប់រំពីបរទេស ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ ចិនមានអ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងស្រុកជំនាន់ថ្មីយ៉ាងច្រើន ដែលជំរុញដោយការវិនិយោគយ៉ាងធំធេងលើវិស័យអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍទេពកោសល្យ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

អគារវិទ្យាស្ថានបញ្ញាសិប្បនិមិត្តទូទៅក្រុងប៉េកាំង (BIGAI) បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃ AI នៅចិនអាចចែកចេញជាដំណាក់កាលជាច្រើន។ យោងតាម Wikipedia ដំណាក់កាលដំបូងបានចាប់ផ្តើមនៅចុងទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ក្រោយការកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស ប៉ុន្តែការអភិវឌ្ឍមានភាពយឺតយ៉ាវដោយសារបញ្ហាខ្វះធនធាន និងទេពកោសល្យ។ នៅពេលនោះ ការស្រាវជ្រាវភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលបានសិក្សានៅបរទេស ធ្វើឱ្យមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិត។

ការផ្លាស់ប្តូរធំបានកើតឡើងនៅពេលរដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាស AI ជាអាទិភាពជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០០៦។ គោលនយោបាយ និងការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់បាននាំឱ្យមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ គណបក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានចេញផែនការងប្រាំឆ្នាំលើកទី ១៣ ដែលកំណត់គោលដៅក្លាយជាមេដឹកនាំ AI សកលនៅឆ្នាំ ២០៣០។ ផែនការនេះបានសង្កត់ធ្ងន់លើការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាគន្លឹះដូចជា ការស្គាល់រូបភាព ការបកប្រែដោយម៉ាស៊ីន និងការបើកបរស្វ័យប្រវត្តិ។

នៅឆ្នាំ ២០២០ វិទ្យាស្ថានបញ្ញាសិប្បនិមិត្តទូទៅក្រុងប៉េកាំង (BIGAI) ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃការវិនិយោគធំធេងក្នុងការស្រាវជ្រាវ AI រយៈពេលវែង។ តាម Wikipedia គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ចិនស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលនៃប្រទេសដែលមានសមត្ថភាព AI ខ្ពស់ ហើយការប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តក្តៅគគុក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

AI បានក្លាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនសំខាន់មួយនៃសេដ្ឋកិច្ចចិន។ យោងតាម Wikipedia ការវិនិយោគរបស់រដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជនលើ AI បានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលជំរុញកំណើនឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងការបង្កើតថ្មី។ គោលនយោបាយជាតិ និងគំនិតផ្តួចផ្តើម AI ផ្សេងទៀតបានបង្កើនសារៈសំខាន់នៃ AI ក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍជាតិ។ ការប្រកួតប្រជែង AI ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានជំរុញឱ្យចិនពង្រឹងសមត្ថភាពស្រាវជ្រាវមូលដ្ឋាន និងការអប់រំផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ។

ផ្នែកវប្បធម៌ AI កំពុងផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាជនចិនកាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយមានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាការទូទាត់តាមទូរស័ព្ទ និងប្រព័ន្ធស្គាល់មុខ។ ការរីកចម្រើននេះក៏បាននាំឱ្យមានការពិភាក្សាជាសកលអំពីឯកជនភាព និងក្រមសីលធម៌ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នាពេលបច្ចុប្បន្ន ការអភិវឌ្ឍ AI របស់ចិនគឺជាប្រធានបទក្តៅគគុកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ តាម Wikipedia ចិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគូប្រជែងសំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងវិស័យនេះ ហើយការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរបានបង្កើតឥទ្ធិពលលើលំហូរបច្ចេកវិទ្យា សន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត និងសេដ្ឋកិច្ចសកល។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានវឌ្ឍនភាព AI នៅចិនគឺសំខាន់ ពីព្រោះប្រទេសកម្ពុជាកំពុងឈានចូលយុគសម័យឌីជីថល និងស្វែងរកដៃគូអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យា។ ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗដូចជាការចេញផ្សាយប្រព័ន្ធ AI ជំនាន់ថ្មីពីក្រុមហ៊ុនចិន និងការរឹតត្បិតពាណិជ្ជកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិក សុទ្ធតែជាដំណឹងដែល KhmerPulse បានផ្សាយជាប្រចាំ ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានដល់ប្រជាជនខ្មែរអំពីនិន្នាការសកល។ ការយល់ដឹងនេះអាចជួយឱ្យកម្ពុជារៀបចំខ្លួនទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា និងបង្កើតគោលនយោបាយសមស្រប។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

Moonshot AI ចិន បង្ហាញម៉ូដែល Kimi K3 បង្ករលកភ្ញាក់ផ្អើលដល់ទីផ្សារ AI

ក្រុមហ៊ុន Moonshot AI ចិន បានប្រកាសបង្ហាញម៉ូដែល AI ថ្មី Kimi K3 ដែលអះអាងថាមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយ OpenAI និង Anthropic ហើយបណ្តាលឱ្យភាគហ៊ុនក្រុមហ៊ុន AI និងសឺមីកុងដាក់ទ័រធ្លាក់ចុះ ដូចករណី DeepSeek កាលពីឆ្នាំមុន។

4 sources · Channel News Asia, The Straits Times, CNBC