ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសេចក្តីសង្ខេបពីវីគីភីឌា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ (កូរ៉េខាងជើង) មានលក្ខណៈជាមិត្តភាពទូទៅ ហើយត្រូវបានពិពណ៌នាជាផ្លូវការថាជាទំនាក់ទំនងសហប្រតិបត្តិការ និងមិត្តភាពជាប្រពៃណី។ ក៏ប៉ុន្តែ ទំនាក់ទំនងនេះមានភាពតានតឹងបន្តិចបន្តួចក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ ដោយសារកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ទោះយ៉ាងណា ចិននៅតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់បំផុត និងជាអ្នកផ្តល់ជំនួយសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង។ ប្រទេសទាំងពីរមានព្រំដែនដីប្រវែង ១,៤១៦ គីឡូម៉ែត្រ និងមានសន្ធិសញ្ញាការពាររួមគ្នាចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ ១៩៦១ ដែលនៅតែមានសុពលភាពរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ចិន និងកូរ៉េខាងជើងមានព្រំដែនរួមគ្នាប្រវែងប្រមាណ ១,៤១៦ គីឡូម៉ែត្រ ភាគច្រើននៅតាមដងទន្លេយ៉ាលូ (Yalu) និងទន្លេធូមេន (Tumen)។ តំបន់ព្រំដែននេះជាជម្រករបស់ជនជាតិកូរ៉េទាំងសងខាង ដោយចំណែកធំនៃជនជាតិកូរ៉េដែលមានសញ្ជាតិចិន (ហៅថា Chaoxianzu) រស់នៅក្នុងខេត្ត Jilin និង Liaoning ។ ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ព្រំដែននេះបានក្លាយជាផ្លូវរត់គេចដ៏សំខាន់សម្រាប់ជនភៀសខ្លួនកូរ៉េខាងជើងដែលស្វែងរកការជ្រកកោននៅកូរ៉េខាងត្បូង។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណវីគីភីឌា មានជនភៀសខ្លួនរាប់សិបពាន់នាក់បានឆ្លងដែនដោយខុសច្បាប់ចូលទៅកាន់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែចិនចាត់ទុកពួកគេជាជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ជាជាងជនភៀសខ្លួននយោបាយ ហើយជារឿយៗបានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ពួកគេត្រឡប់ទៅកូរ៉េខាងជើងវិញ ដែលបានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។ ទន្ទឹមនេះ ច្រកទ្វារព្រំដែនផ្លូវការមានលក្ខណៈអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម និងទំនាក់ទំនងប្រជាជន តែត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរឹង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ឫសគល់នៃទំនាក់ទំនងយោធារវាងចិននិងកូរ៉េខាងជើងចាប់ផ្តើមក្នុងសម័យសង្គ្រាមកូរ៉េ (១៩៥០-១៩៥៣) នៅពេលដែលចិនបានបញ្ជូនកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តប្រជាមានិតចិនរាប់រយពាន់នាក់ទៅគាំទ្រកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអង្គការសហប្រជាជាតិដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ សង្គ្រាមនេះបានបណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់លាននាក់ស្លាប់ និងរបួស ហើយបញ្ចប់ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ប៉ុន្តែមិនមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាផ្លូវការឡើយ។ ទង្វើរបស់ចិនក្នុងសង្គ្រាមនេះបានពង្រឹងចំណងសម្ព័ន្ធភាពរវាងគណបក្សកាន់អំណាចទាំងពីរ។ នៅឆ្នាំ ១៩៥៨ លោកចូវ អេនឡាយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន និងលោកគីម អ៊ីលស៊ុង មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បានជួបគ្នានៅទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីបន្ថែមទៀត (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព)។ នៅឆ្នាំ ១៩៦១ ប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងជំនួយរួមគ្នា ដែលជាការសន្យាជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងករណីមានការឈ្លានពាន។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ចិនបានព្យាយាមរក្សាតុល្យភាពរវាងកូរ៉េខាងជើង និងសហភាពសូវៀត ប៉ុន្តែក្រោយពីការបែកបាក់ចិន-សូវៀតក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ និងការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ ១៩៩១ ចិនបានក្លាយជាមហាអំណាចតែមួយគត់ដែលផ្តល់ការគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាលព្យុងយ៉ាង។ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ ភាពតានតឹងបានកើនឡើងនៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោង។ ចិនបានចូលរួមក្នុងក្របខណ្ឌនៃកិច្ចចរចាប្រាំមួយភាគី (Six-Party Talks) ដែលមានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរតាមរយៈការទូត។ ទោះបីជាកិច្ចចរចាទាំងនោះត្រូវបានផ្អាកក៏ដោយ ចិននៅតែសង្កត់ធ្ងន់លើការសន្ទនានិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់កូរ៉េខាងជើង ដោយយោងតាមវីគីភីឌា ចំណែកទីផ្សាររបស់ចិនស្ថិតក្នុងរង្វង់ជាង ៩០ ភាគរយនៃពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសសរុបរបស់កូរ៉េខាងជើង។ កូរ៉េខាងជើងនាំចេញទៅចិននូវធ្យូងថ្ម រ៉ែដែក និងវាយនភណ្ឌ ខណៈដែលខ្លួនទទួលបានប្រេងឥន្ធនៈ ស្បៀងអាហារ និងគ្រឿងចក្រពីចិនវិញ។ ព្រំដែនពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់បំផុតគឺច្រកទ្វារទ័នដុង-ស៊ីនូយូ (Dandong-Sinuiju) ដែលជាកន្លែងដែលរថយន្តដឹកទំនិញរាប់រយគ្រឿងឆ្លងកាត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដូចដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពរថយន្តតម្រង់ជួរ។ លើសពីនេះ ចិនក៏បានវិនិយោគក្នុងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយចំនួននៅកូរ៉េខាងជើង ដូចជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសរ៉ាសុន (Rason) ប៉ុន្តែទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិបានដាក់កម្រិតលើសកម្មភាពទាំងនោះ។ ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ការផ្លាស់ប្តូរមានកម្រិត ប៉ុន្តែធ្លាប់មានការបញ្ជូនអ្នកសិល្បៈនិងគណៈប្រតិភូវប្បធម៌រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ពិធី Mass Games ដ៏ល្បីល្បាញនៅក្រុងព្យុងយ៉ាងតែងបង្ហាញពីចំណងមិត្តភាពចិន-កូរ៉េខាងជើង ដោយប្រើប្រាស់ផ្ទាំងរូបភាពនិងការសម្តែង។ ចំណែកទេសចរណ៍ចិនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង ទោះមិនធំធេង ក៏ជាប្រភពរូបិយប័ណ្ណដ៏សំខាន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលព្យុងយ៉ាងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ ទំនាក់ទំនងចិន-កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានកំណត់ដោយភាពស្មុគស្មាញរវាងការគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ច និងសម្ពាធនយោបាយ។ យោងតាមវីគីភីឌា ចាប់តាំងពីលោកគីម ជុងអ៊ុនឡើងកាន់អំណាចក្នុងឆ្នាំ ២០១១ លោកបានធ្វើដំណើរទៅចិនចំនួន ៤ លើកនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០១៨-២០១៩ ដើម្បីជួបលោកស៊ី ជីនពីង ដែលជាសញ្ញានៃការស្តារទំនាក់ទំនងក្រោយរយៈពេលនៃភាពត្រជាក់។ ការចូលរួមរបស់លោកគីមក្នុងពិធីដង្ហែក្បួនទ័ពទិវាជ័យជម្នះនៅចិនកាលពីឆ្នាំ ២០២៥ រួមជាមួយលោកវ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់លើការបង្កើតប្លុកមួយប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលលោកខាងលិច (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព)។ ទន្ទឹមគ្នានេះ បញ្ហាប្រឈមនៅតែមាន។ ការបិទព្រំដែនរវាងចិននិងកូរ៉េខាងជើងដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យពាណិជ្ជកម្មថមថយយ៉ាងខ្លាំង និងបង្កើតកង្វះស្បៀងអាហារធ្ងន់ធ្ងរ។ ការគ្រប់គ្រងជនភៀសខ្លួនកូរ៉េខាងជើងនៅក្នុងប្រទេសចិនក៏បន្តជាប្រធានបទរសើបផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់យើងនៅកម្ពុជា ស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េមានសារៈសំខាន់ ព្រោះកម្ពុជាជាសមាជិកអាស៊ានដែលរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្រប់ភាគី ហើយមានផលប្រយោជន៍ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ដើម្បីធានាសេដ្ឋកិច្ចនិងសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ លើសពីនេះ កម្ពុជាជាដៃគូជិតស្និទ្ធរបស់ចិន ដូច្នេះគោលនយោបាយរបស់ចិនចំពោះកូរ៉េខាងជើងអាចមានឥទ្ធិពលដោយប្រយោលដល់កម្ពុជាផងដែរ។