KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៨ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៨ សីហា ២០២៦

ទំនាក់ទំនងចិន-តៃវ៉ាន់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញទឹកដីដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ទំនាក់ទំនងឆ្លងច្រកសមុទ្រ គឺជាទំនាក់ទំនងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ ដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ ដោយសារតែភាពចម្រូងចម្រាសអំពីឋានៈរបស់តៃវ៉ាន់ និងបញ្ហាភាពស្របច្បាប់របស់ចិន ទំនាក់ទំនងនេះមិនត្រូវបានកំណត់ជាទំនាក់ទំនងការទូតដោយភាគីណាមួយឡើយ។

ផែនទីដែល Wikipedia ប្រើប្រាស់ បង្ហាញថាមានរដ្ឋាភិបាលពីរដែលប្រើឈ្មោះផ្លូវការថា ចិន គឺសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងសាធារណរដ្ឋចិន។ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនគ្រប់គ្រងដីគោក រួមទាំងហុងកុង ម៉ាកាវ និងហៃណាន ចំណែកសាធារណរដ្ឋចិនគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ រួមទាំង Kinmen, Matsu, កោះ Pratas និងកោះ Taiping និងថ្មប៉ប្រះទឹក Zhongzhou ក្នុងកោះ Spratly។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ជាលំហទឹកដែលបំបែកដីគោកចិន និងកោះតៃវ៉ាន់ ហើយជាមូលដ្ឋានភូមិសាស្ត្រនៃទំនាក់ទំនងឆ្លងច្រកសមុទ្រ។ តាមផែនទី Wikipedia តំបន់នេះរួមមានកោះតូចៗដូចជា Kinmen និង Matsu ដែលនៅជិតដីគោកចិន ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សាធារណរដ្ឋចិន។

ឯកសារ Wikipedia ដែលបានផ្តល់សម្រាប់ទំព័រប្រធានបទនេះ មិនរាយការណ៍លម្អិតអំពីចំនួនប្រជាជន ឬភាសាប្រចាំតំបន់ទេ ប៉ុន្តែបានរៀបរាប់ពីចំណុចភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗខាងលើ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

នាវា USS Carpenter ក្នុងការល្បាតច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ថ្ងៃទី ២០ សីហា ១៩៥៣ ប្រភព: Wikipedia

រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដែល Wikipedia ប្រមូល បង្ហាញថានាវា USS Carpenter របស់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើដំណើរល្បាតនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ កាលពីថ្ងៃទី ២០ សីហា ១៩៥៣។ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៧២ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Richard Nixon បានចាប់ដៃជាមួយលោក Zhou Enlai ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៧ មានចលនានៅទីក្រុងតៃប៉េ អំពាវនាវសិទ្ធិទៅលេងសាច់ញាតិនៅដីគោកចិន។ នៅឆ្នាំ ២០០៥ លោក Lien Chan បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូគណបក្ស Kuomintang ទៅចូលរួមទស្សនាវិមាន Sun Yat-sen នៅដីគោកចិន។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ មានបដា «UN for Taiwan» នៅស្ថានីយរថភ្លើងក្រុងតៃប៉េ។

ការផ្លាស់ប្តូរខាងនយោបាយបន្តមកទៀត មានដូចជាកិច្ចប្រជុំ Wang-Zhang នៅតៃវ៉ាន់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ចលនានិស្សិតផ្កាឈូករ័ត្នប្រឆាំងនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេវាឆ្លងច្រកសមុទ្រ (CSSTA) នៅទីក្រុងតៃប៉េ និងកិច្ចប្រជុំ Ma-Xi នៅសិង្ហបុរីឆ្នាំ ២០១៥។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៦ លោកស្រី Tsai Ing-wen បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋចិន ជំនួសលោក Ma Ying-jeou។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យន្តហោះ Air China នៅអាកាសយានដ្ឋាន Songshan ទីក្រុងតៃប៉េ ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៃទំនាក់ទំនងឆ្លងច្រកសមុទ្រ មានការតភ្ជាប់ដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាស និងផ្លូវសមុទ្រដោយផ្ទាល់។ យោងតាមរូបភាព Wikipedia យន្តហោះ Air China Airbus A330-300 ធ្លាប់ចេញដំណើរពីអាកាសយានដ្ឋាន Songshan ក្នុងទីក្រុងតៃប៉េ ហើយកប៉ាល់ COSCO Star បានផ្តល់សេវាដឹកអ្នកដំណើរ និងទំនិញបែប roll-on/roll-off ដោយផ្ទាល់រវាងចិន និងតៃវ៉ាន់។

ខាងស្ថាប័នទំនាក់ទំនង ការិយាល័យកណ្តាលរបស់មូលនិធិ Straits Exchange Foundation (SEF) ស្ថិតនៅទីក្រុងតៃប៉េ។ នៅឆ្នាំ ២០១១ លោក Chiang Pin-kung បានតំណាង SEF ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល Chen-Chiang។ ចំណែកវិស័យទំនាក់ទំនងទីក្រុង រូបភាពពីឆ្នាំ ២០២៥ បង្ហាញពីការចាប់ដៃគ្នារវាងអភិបាលក្រុងសៀងហៃ Gong Zheng និងអភិបាលក្រុងតៃប៉េ Chiang Wan-an នៅវេទិកាទីក្រុងសៀងហៃ-តៃប៉េ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Cheng Li-wun នៅណានជីង ថ្ងៃទី ៧ មេសា ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទំនាក់ទំនងឆ្លងច្រកសមុទ្រនៅតែមានចំណុចទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍។ យោងតាម Wikipedia ចិនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាទ្រង់ទ្រាយធំជុំវិញតៃវ៉ាន់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ហើយរូបភាពផែនទីបង្ហាញពីតំបន់សមយុទ្ធយោធាឆ្នាំ ២០២២។

នៅថ្ងៃទី ៣ សីហា ២០២២ ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋចិន Tsai Ing-wen បានទទួលជួបប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក Nancy Pelosi នៅតៃវ៉ាន់។ ចំណុចដែល Wikipedia កត់ត្រាទៀត គឺការតវ៉ានៅហុងកុងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកត្តារួមចំណែកមួយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតតៃវ៉ាន់ឆ្នាំ ២០២០។

ថ្មីៗនេះ កាលពីថ្ងៃទី ៧ មេសា ២០២៦ Cheng Li-wun បានចូលរួមពិធីជប់លៀងស្វាគមន៍នៅផ្ទះសំណាក់រដ្ឋជាយក្រុងខាងកើត ក្រុងណានជីង អំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ដីគោកចិន។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខ ពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយបរិយាកាសដែលកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានតាមដាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ប្រកាសថានឹងស្នើថវិកាការពារជាតិកំណត់ត្រាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៧

ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក ឡៃ ឈីងតេ បានថ្លែងនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ថា រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់នឹងស្នើគម្រោងថវិកាការពារជាតិក្នុងកម្រិតកំណត់ត្រា សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៧ ដោយលោកហៅការចំណាយនេះថាជាការវិនិយោគសម្រាប់សន្តិភាព។

7 sources · Channel News Asia, Hong Kong Free Press, The Straits Times