ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មចិន-សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាជម្លោះសេដ្ឋកិច្ចដែលបានចាប់ផ្តើមឡើងតាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៃសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ពន្ធគយនិងរបាំងពាណិជ្ជកម្មផ្សេងទៀតលើទំនិញរបស់ចិន ក្នុងគោលដៅបង្ខំឱ្យចិនធ្វើការកែប្រែលើអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិកហៅថាជាការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មមិនយុត្តិធម៌និងការលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ យោងតាមវីគីភីឌា រដ្ឋបាលត្រាំទីមួយបានអះអាងថា ការអនុវត្តទាំងនេះអាចរួមចំណែកដល់ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន និងថារដ្ឋាភិបាលចិនបានទាមទារឱ្យមានការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកទៅចិន។

ក្នុងការឆ្លើយតប រដ្ឋបាលលោក ស៊ី ជិនភីង បានចោទរដ្ឋបាលត្រាំថាកំពុងអនុវត្តគោលនយោបាយគាំពារនិយមជាតិ និងបានដាក់វិធានការសងសឹកឡើងវិញ។ ក្រោយពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានកើនឡើងពេញមួយឆ្នាំ២០១៩ ភាគីទាំងពីរបានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទីមួយដ៏តានតឹងនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ យ៉ាងណាមិញ ដោយសារការធ្លាក់ចុះជាបណ្តោះអាសន្ននៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មទំនិញសកលក្នុងអំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ និងជំងឺសេដ្ឋកិច្ចខ្លី ចិនមិនអាចទិញទំនិញនាំចូលបន្ថែមតាមគោលដៅ ២០០ ពាន់លានដុល្លារ។ រហូតដល់ចុងបញ្ចប់អាណត្តិទីមួយរបស់លោកត្រាំ សារព័ត៌មានអាមេរិកជាច្រើនបានចាត់ទុកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះថាជាការបរាជ័យសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មនេះពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទាំងពីរលើលោក គឺសហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេ និងចិនដែលជាសេដ្ឋកិច្ចធំទី២។ យោងតាមវីគីភីឌា មូលហេតុមួយនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មគឺឱនភាពពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយចិន។ ឥស្សរជនសំខាន់ៗដែលឈរនៅជួរមុខនៃជម្លោះនេះរួមមាន លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយពន្ធគយ និងលោក ស៊ី ជិនភីង មេដឹកនាំចិន។ លើសពីនេះ អ្នកចរចារពាណិជ្ជកម្មដូចជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លីវ ហឺ (Liu He) និងអ្នកតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក រ៉ូបឺត ឡៃទហៃស៊ើរ (Robert Lighthizer) ក៏បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចរចា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះផ្តើមចេញពីភាពតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មយូរអង្វែង។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានត្អូញត្អែរអំពីឱនភាពពាណិជ្ជកម្មធំ ការលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការបង្ខំផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ លោកត្រាំបានប្រកាសដាក់ពន្ធលើការនាំចូលដែកថែបនិងអាលុយមីញ៉ូម ហើយចិនបានតបតវិញដោយពន្ធលើទំនិញអាមេរិក។ វីគីភីឌាសរសេរថា ពេញមួយឆ្នាំ២០១៨ និង២០១៩ ភាគីទាំងពីរបានដាក់ពន្ធគយបន្ថែមលើទំនិញរបស់គ្នាទៅវិញទៅមករាប់រយពាន់លានដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែតានតឹង។

នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទីមួយ ដែលចិនសន្យាទិញទំនិញនិងសេវាកម្មពីអាមេរិកបន្ថែម ២០០ ពាន់លានដុល្លារ។ ប៉ុន្តែដោយសារការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ និងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច គោលដៅនេះមិនបានសម្រេចឡើយ។ តាមវីគីភីឌា នៅចុងអាណត្តិទី១របស់លោកត្រាំ សារព័ត៌មានអាមេរិកភាគច្រើនបានចាត់ទុកថាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាការបរាជ័យ ព្រោះវាមិនបានកាត់បន្ថយឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម ហើយធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាមេរិកទទួលការចំណាយខ្ពស់។ ក្រោយមក រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃដិន បានបន្តរក្សាពន្ធគយមួយចំនួន និងថែមទាំងដាក់វិធានការថ្មីៗលើបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ។ ពន្ធគយលើទំនិញរាប់ពាន់ប្រភេទបានធ្វើឱ្យតម្លៃកើនឡើងសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសទាំងពីរ និងបានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនជាច្រើនរៀបចំខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ឡើងវិញ ដោយផ្លាស់ប្តូរផលិតកម្មពីចិនទៅប្រទេសផ្សេងៗនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជា។ យោងតាមរូបភាពទិន្នន័យពីវីគីភីឌា (Tradewar2025-eng.jpg) បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ២០១៨ ចិនបានបង្កើនបរិមាណពាណិជ្ជកម្មបរទេសសរុប ប៉ុន្តែចំណែកនៃចំណូលនាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានថយចុះ ដែលបង្ហាញថាចិនកំពុងធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារនាំចេញ។

ចំពោះផ្នែកវប្បធម៌ ទោះបីជាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានបង្កើនភាពតានតឹងផ្នែកនយោបាយក្តី ក៏ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ការអប់រំ និងទេសចរណ៍រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិននៅតែបន្តជាធម្មតា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៥ និង២០២៦ សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មចិន-សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ តាមរូបថតក្នុងវីគីភីឌា គេសង្កេតឃើញមានកិច្ចប្រជុំជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា ជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក ស្កត ប៊េសិន (Scott Bessent) និងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន ហឺ លីហ្វាង (He Lifeng) នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលរវាងលោកត្រាំនិងលោកស៊ីនៅទីក្រុងប៊ូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់យើងនៅកម្ពុជា ជម្លោះនេះមានសារសំខាន់ព្រោះការផ្លាស់ប្តូរខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់អាចនាំមកនូវឱកាសវិនិយោគនិងការងារនៅក្នុងប្រទេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការបន្តកើនឡើងនៃភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចទាំងពីរអាចជះឥទ្ធិពលដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ដែលទាមទារឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនិងវិស័យឯកជនតាមដានយ៉ាងដិតដល់។