ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បញ្ញាសិប្បនិម្មិតចិន សំដៅទៅលើការស្រាវជ្រាវ ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ ចិនបានក្លាយជាប្រទេសនាំមុខគេលើពិភពលោកក្នុងវិស័យនេះ រួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រដ្ឋាភិបាលចិនបានកំណត់យក AI ជាអាទិភាពយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ដោយប្រកាសផែនការអភិវឌ្ឍន៍ "បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី" នៅឆ្នាំ២០១៧ ដោយមានគោលដៅធ្វើឲ្យចិនក្លាយជាមេដឹកនាំពិភពលោកផ្នែក AI ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០។ ការវិវត្តរបស់ AI ចិនជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

បច្ចេកវិទ្យា AI ចិនមានមជ្ឈមណ្ឌលភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗនៅក្នុងទីក្រុងធំៗដូចជា ប៉េកាំង សៀងហៃ សិនជិន និងហាំងចូវ។ តំបន់ចុងគ័នចូន (Zhongguancun) នៅប៉េកាំងត្រូវបានគេហៅថា "ស៊ីលីខនវ៉ាលី" របស់ចិន ដោយសារការប្រមូលផ្តុំនៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ៗ និងសាកលវិទ្យាល័យស្រាវជ្រាវជាច្រើន។ តួអង្គសំខាន់ៗក្នុងវិស័យនេះរួមមានក្រុមហ៊ុនយក្សដូចជា Baidu, Alibaba, Tencent, និង ByteDance ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុន AI ថ្មីៗដូចជា SenseTime និង Megvii ។ អ្នកស្រាវជ្រាវចិនជាច្រើនរូបបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការជំរុញ AI ទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងលើឆាកអន្តរជាតិ តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការស្រាវជ្រាវផ្នែកបញ្ញាសិប្បនិម្មិតនៅចិនបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ប៉ុន្តែត្រូវបានកម្រិតដោយលក្ខខណ្ឌនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចនាពេលនោះ។ ក្រោយកំណែទម្រង់បើកចំហ វិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័របានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយចិនបានក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួននិក្ខេបបទស្រាវជ្រាវ AI ច្រើនជាងគេនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២១ តាម Wikipedia ។

ឆ្នាំ២០១៧ គឺជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ នៅពេលដែលក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិនចេញផែនការ "បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី" ដែលបានប្រកាសគោលដៅជាបីដំណាក់កាល (ឆ្នាំ២០២០, ២០២៥, និង ២០៣០) ដើម្បីកសាងឧស្សាហកម្ម AI ដែលមានទំហំជាង ១៥០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ បន្ទាប់មក រដ្ឋាភិបាលបានវិនិយោគយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលើការស្រាវជ្រាវ បង្កើតឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យា AI និងបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញរាប់ពាន់នាក់។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ចិនសម្រេចបានសមិទ្ធិផលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដូចជាការបង្កើតគំរូភាសាធំៗ (Large Language Models) ដូចជា Ernie Bot របស់ Baidu, Qwen របស់ Alibaba និង DeepSeek ដែលបានបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលដល់សហគមន៍បច្ចេកវិទ្យាអន្តរជាតិ តាមការរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

AI ចិនមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម ការទស្សន៍ទាយទិន្នន័យក្នុងហិរញ្ញវត្ថុ និងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឆ្លាតវៃ។ ក្រុមហ៊ុនចិនប្រើប្រាស់ AI ដើម្បីប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារពិភពលោក ហើយឧស្សាហកម្ម AI ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងក្លាយជាកម្លាំងជំរុញកំណើនដ៏សំខាន់មួយ។

ខាងវប្បធម៌ ការអនុវត្ត AI ក្នុងប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលសាធារណៈ ដូចជាប្រព័ន្ធពិន្ទុសង្គម (social credit system) និងកាមេរ៉ាសម្គាល់មុខ បានប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋចិន។ ខណៈដែលបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចមានការព្រួយបារម្ភអំពីឯកជនភាព ការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះនៅចិនមានកម្រិតខ្ពស់ ដោយសារឥទ្ធិពលវប្បធម៌ និងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល តាមការវិភាគរបស់ Wikipedia ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និង ២០២៦ សង្គ្រាមបច្ចេកវិទ្យារវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែក្តៅគគុក ជាពិសេសការដាក់ទណ្ឌកម្មនាំចេញបន្ទះឈីបទំនើប ដែលជំរុញឲ្យចិនពន្លឿនការអភិវឌ្ឍឈីបខ្លួនឯងដូចជា Huawei Ascend ។ គំរូ AI ប្រភពបើកចំហរបស់ DeepSeek បានធ្វើឲ្យពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលដោយបង្ហាញថា ចិនអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់អាមេរិកបាន ទោះបីមានកំហិតក្តី តាមប្រភពសារព័ត៌មាន។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការរីកចម្រើនរបស់ AI ចិនអាចភ្ជាប់មកកម្ពុជាតាមរយៈគម្រោងវិនិយោគចិនក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយផ្លូវមួយ (BRI)។ ប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលទីក្រុង សេវាសុខាភិបាល AI និងកម្មវិធីអប់រំដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាចិន កំពុងក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា។ ទន្ទឹមនឹងឱកាស ការពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាបរទេសក៏នាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខទិន្នន័យ និងឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលទាមទារការតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។