ទេវកថាចិន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទេវកថាចិន គឺជារឿងព្រេងនិទានដែលបានបន្តពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ និងត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងអក្សរសិល្ប៍នៅតំបន់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ប្រទេសចិនធំ (Greater China) ។ ទេវកថានេះរួមបញ្ចូលនូវរឿងនិទានចម្រុះពីប្រពៃណីតំបន់ និងវប្បធម៌ផ្សេងៗ ដែលមានតួអង្គពិសេសៗ ដូចជា វីរបុរស ទេវតា និងសត្វមានឥទ្ធិឫទ្ធិវេទមន្ត។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះច្រើនតែកើតឡើងក្នុងទីកន្លែងទេវកថា ឬសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យ។ វាក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកំណត់ត្រានៃអតីតកាលពិតប្រាកដមួយផ្នែក ដូចទេវកថានៅប្រទេសដទៃទៀតដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទេវកថាចិន កើតចេញពីតំបន់ភូមិសាស្ត្រដ៏ធំទូលាយ ចាប់ពីអាងទន្លេលឿង (Yellow River) ដែលជាលំយោលនៃអរិយធម៌ចិន រហូតដល់តំបន់ជួរភ្នំ និងសមុទ្រជុំវិញ។ ក្រុមជនជាតិផ្សេងៗ ដូចជា ហាន ម៉ានជូ ទីបេ និងក្រុមជនជាតិភាគតិចជាច្រើនទៀត បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការបង្កើតទេវកថាដែលពោរពេញដោយតួអង្គមនុស្ស សត្វ និងព្រះ។ ទេវកថាជាច្រើនភ្ជាប់ជាមួយភូមិសាស្ត្រពិតៗ ដូចជា ភ្នំគុនលួន (Kunlun) ដែលជាឋានសួគ៌របស់ព្រះមហាក្សត្រីទិសខាងលិច និងកោះពេងឡៃ (Penglai) ជាទីសក្ការៈនៃព្រះអមតៈនៅសមុទ្រខាងកើត។ តួអង្គទេវកថាដំបូងៗ ដូចជា នូវ៉ា និង ហ្វូស៊ី ដែលជាអ្នកបង្កើតមនុស្សជាតិ ត្រូវបានគេគូរជារូបមនុស្សកន្លះនាគ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងមនុស្សនិងធម្មជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ប្រវត្តិនៃទេវកថាចិន អាចតាមដានបានទៅដល់សម័យរាជវង្សសាង (Shang) និងចូវ (Zhou) ប្រហែល ២០០០ ឆ្នាំមុន គ.ស.។ វត្ថុបុរាណដូចជាក្អមសំរិទ្ធ និងរបាំងគោពិសិដ្ឋ បានបង្ហាញរូបតុក្កតា "តៅធៀ" (Taotie) ដែលជាសត្វទេវកថាមានឥទ្ធិពលការពារ។ នៅសម័យក្រោយមក គម្ពីរ "សានហៃជីង" (Classic of Mountains and Seas) ជាស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍សំខាន់មួយដែលបានចងក្រងទេវកថា អំពីភ្នំ សមុទ្រ និងសត្វចម្លែក ព្រមទាំងរឿងនិទាននៃការបង្កើតពិភពលោក និងព្រះអាទិត្យច្រើនដួងដែលត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយវីរបុរស ហ៊ូយី (Hou Yi)។

ក្នុងសម័យរាជវង្សហាន (Han) និងក្រោយមក ទេវកថាបានវិវត្តដោយរួមបញ្ចូលឥទ្ធិពលពីទស្សនវិជ្ជាតាវ (Taoism) និងពុទ្ធសាសនាដែលនាំចូលពីប្រទេសឥណ្ឌា។ ព្រះពោធិសត្វ ក្វានយីន (Guanyin) បានក្លាយជាព្រះមាតានៃមេត្តាករុណា ហើយតួអង្គផ្សេងៗដូចជា ស្ដេចស្វា (Sun Wukong) ក្នុងរឿង "ចរាចរណ៍ទៅទិសខាងលិច" (Journey to the West) បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃភាពក្លាហាន និងបញ្ញា។ ទេវកថាទាំងនេះបានបន្តកត់ត្រានៅក្នុងសិល្បៈ គំនូរជញ្ជាំង និងអក្សរសិល្ប៍ជាច្រើនសតវត្សរ៍។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា ទេវកថាចិន មានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ការគោរពបូជាព្រះដូចជា "ក្វានឌី" (Guandi) ដែលជាព្រះនៃសង្គ្រាម និងការពារជាតិ ត្រូវបានប្រតិបត្តិយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងអាជីវកម្ម ដូចជាភោជនីយដ្ឋាន និងក្រុមហ៊ុននានា។ ព្រះដទៃទៀតដូចជា "វិនឆាង" (Wenchang) ជាព្រះនៃអក្សរសាស្ត្រ ក៏ត្រូវបានសិស្សានុសិស្សគោរពដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សា។ ពិធីបុណ្យប្រពៃណីដូចជា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន (តាមច័ន្ទគតិ) និងពិធីបុណ្យទូកនាគ មានឫសគល់ពីទេវកថាបុរាណ។

ក្រៅពីជំនឿ ទេវកថាក៏បានជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈទេសចរណ៍វប្បធម៌ និងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត។ ខ្សែភាពយន្ត សៀវភៅ និងហ្គេមដែលមានមូលដ្ឋានពីទេវកថាចិន បានរកចំណូលយ៉ាងច្រើន ហើយត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និងសិល្បៈដូចជាចានប៉សឺឡែនដែលមានរូបនាគ ឬ ហង្ស ក៏ជាផលិតផលពេញនិយមផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ទេវកថាចិននៅតែមានជីវិតរស់រវើកក្នុងសង្គមសម័យថ្មី។ ខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិ ដូចជារឿង "Mulan" និង "Monkey King" ត្រូវបានសម្រួលពីទេវកថាដើម ហើយទទួលបានប្រជាប្រិយភាពទូទាំងពិភពលោក។ ហ្គេមវីដេអូ និងសៀវភៅរឿងបែប Fantasy ក៏បានខ្ចីគំនិតជាច្រើនពីទេវកថាចិនដែរ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ទេវកថាចិនពាក់ព័ន្ធតាមរយៈឥទ្ធិពលជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វប្បធម៌ចិននៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន និងស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទបុរាណ។ តួអង្គដូចជា ក្វានយីន ត្រូវបានគេគោរពនៅតាមវត្តអារាមមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ យោងតាមវិគីភីឌា ទេវកថាចិនក៏ជាមុខវិជ្ជាសិក្សាយ៉ាងសកម្មនៅសាកលវិទ្យាល័យធំៗលើពិភពលោក ដែលជួយឲ្យអ្នកប្រាជ្ញនិងសាធារណជនយល់កាន់តែច្បាស់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអរិយធម៌ចិន។