លីកកំពូលបាល់ទាត់ចិន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា លីកកំពូលបាល់ទាត់ចិន (Chinese Super League ឬ CSL) គឺជាលីកបាល់ទាត់អាជីពមួយនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ហើយជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រព័ន្ធលីកបាល់ទាត់ចិន។ លីកនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សមាគមកីឡាបាល់ទាត់ចិន (CFA) និងដំណើរការប្រតិបត្តិដោយសហព័ន្ធលីកបាល់ទាត់អាជីពចិន (CFL) ។ លីក CSL ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ដោយការកែទម្រង់ និងប្ដូរឈ្មោះពីលីក Jia-A ដែលជាលីកកំពូលពីមុន ដែលមានប្រវត្តិតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ។

បច្ចុប្បន្ន លីកនេះមានការរក្សាការណ៍សាជីវកម្មពីក្រុមហ៊ុន China Resources Beverage ដូច្នេះឈ្មោះពេញជាផ្លូវការគឺ China Resources Beverage Chinese Football Super League ។ ក្លឹបប្រកួតប្រជែងប្រចាំរដូវកាល (ដែលជាទូទៅចាប់ផ្តើមនៅខែមីនា និងបញ្ចប់នៅខែវិច្ឆិកា) ហើយក្រុមដែលឈ្នះជើងឯកនឹងទទួលបានពានរង្វាន់ Chinese Super League ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សមាជិក CSL រួមមានក្លឹបមកពីទីក្រុងធំៗនៅទូទាំងប្រទេសចិន មានដូចជា ទីក្រុងប៉េកាំង (Beijing Guoan) ទីក្រុងសៀងហៃ (Shanghai Shenhua និង Shanghai Port) ទីក្រុងក្វាងចូវ (Guangzhou FC ធ្លាប់ជាក្លឹបខ្លាំង) ទីក្រុងសេនជិន (Shenzhen FC) និងទីក្រុងឆុងឈីង (Chongqing Liangjiang Athletic) ជាដើម។ ក្លឹបទាំងនេះមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងកីឡដ្ឋានធំៗ ដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកអ្នកទស្សនាពី ៣០,០០០ ទៅ ៨០,០០០ នាក់ តាមការរាយការណ៍របស់ប្រភពកីឡា។

ចំនួនក្លឹបក្នុងលីកជាទូទៅគឺ ១៦ ក្រុម ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ ក្លឹបខ្លះត្រូវបានដកហូតសិទ្ធិ ឬបិទដំណើរការ។ ប្រជាជនចិនជាង ១ ៤០០ លាននាក់ គឺជាប្រភពអ្នកគាំទ្រដ៏ធំធេង ប៉ុន្តែអត្រាការទស្សនាក្នុងកីឡដ្ឋានប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់ និងរដូវកាល។ កីឡាបាល់ទាត់កំពុងតែទទួលបានប្រជាប្រិយភាពជាលំដាប់ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវវ័យ ដោយសារការខិតខំផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការបញ្ជូនផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមបណ្តាញទូរទស្សន៍ និងអ៊ីនធើណេត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លីកកំពូលបាល់ទាត់ចិនបានចាប់កំណើតនៅឆ្នាំ ២០០៤ ដើម្បីជំនួសលីក Jia-A ដែលធ្លាប់ជាដំណាក់កាលកំពូលតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦ ។ ការប្ដូរឈ្មោះនេះមានគោលដៅធ្វើឱ្យបាល់ទាត់ចិនមានលក្ខណៈអាជីពពេញលេញ និងទាក់ទាញការវិនិយោគ។ នៅដើមសម័យកាល CSL មានក្លឹបចាស់ៗដូចជា Dalian Shide ដែលជាក្លឹបខ្លាំងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ ។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ លីកនេះបានទទួលការផ្លាស់ប្ដូរដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគធំៗចាក់ប្រាក់យ៉ាងច្រើនចូលទៅក្នុងក្លឹបនានា ជាលទ្ធផលនាំឱ្យមានការនាំចូលតារាបាល់ទាត់អន្តរជាតិល្បីៗជាច្រើន។ ឧទាហរណ៍ ក្លឹប Shanghai Shenhua ធ្លាប់មាន Didier Drogba និង Nicolas Anelka ក្លឹប Shanghai SIPG (បច្ចុប្បន្ន Shanghai Port) មាន Oscar និង Hulk និងក្លឹបជាច្រើនទៀតក៏មានកីឡាករលំដាប់ពិភពលោកដែរ។ ក្លឹប Guangzhou Evergrande (បច្ចុប្បន្ន Guangzhou FC) បានឈ្នះពានជើងឯក CSL ចំនួន ៨ ដងក្នុងរវាងឆ្នាំ ២០១១ និង ២០១៩ ហើយថែមទាំងឈ្នះ AFC Champions League ពីរដង (ឆ្នាំ ២០១៣ និង ២០១៥) ដែលធ្វើឱ្យក្លឹបនេះក្លាយជាក្លឹបដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនៅអាស៊ី។

ទោះយ៉ាងណា ការចំណាយហួសហេតុបាននាំឱ្យមានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅឆ្នាំ ២០២០ និងក្រោយ រដ្ឋាភិបាលចិនបានដាក់វិធានការតឹងរ៉ឹង ដូចជាការកំណត់ប្រាក់ខែកីឡាករ និងថ្លៃផ្ទេរ ដើម្បីកាត់បន្ថយបំណុល។ ឥទ្ធិពលនៃជំងឺរាតត្បាត COVID-19 បានធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់ ដោយក្លឹបជាច្រើនបានប្រកាសក្ស័យធន រួមទាំងក្លឹប Guangzhou ផងដែរ ដែលធ្លាប់ជាមហាអំណាចបាល់ទាត់ចិន។ បច្ចុប្បន្នក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ លីក CSL បន្តដំណើរការដោយមានស្ថិរភាពជាងមុន តែនៅតែមានការប្រកួតប្រជែងផ្នែកកីឡា និងហិរញ្ញវត្ថុ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ CSL មានទំហំធំធេង។ តាមរបាយការណ៍មួយចំនួន កិច្ចសន្យាសិទ្ធិផ្សាយបន្តផ្ទាល់ និងការរក្សាការណ៍បាននាំចំណូលរាប់ពាន់លានយន់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា Evergrande, Suning, និង China Resources បានបណ្ដាក់ទុនយ៉ាងច្រើន ដោយមានគោលបំណងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍កីឡាបាល់ទាត់ក្នុងស្រុក និងបង្កើតម៉ាកយីហោអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែវិធានការហិរញ្ញវត្ថុថ្មីបានបង្ខំឱ្យក្លឹបនានាកាត់បន្ថយការចំណាយ ហើយផ្ដោតលើការអភិវឌ្ឍន៍កីឡាករក្នុងស្រុកវិញ។

ផ្នែកវប្បធម៌ លីកកំពូលបាល់ទាត់ចិនបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតសង្គមនៅតាមទីក្រុងជាច្រើន។ ក្រុមអ្នកគាំទ្រ (ultras) មានវត្តមានគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ជាពិសេសនៅទីក្រុងប៉េកាំង និងសៀងហៃ។ ការប្រកួតបុរាណរវាង Beijing Guoan និង Shanghai Shenhua ត្រូវបានចាត់ទុកជាទីប្រជុំកំពូលនៃលីក ហើយទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាតិទាំងមូល។ ការផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមអ៊ីនធើណេត និងទូរទស្សន៍បានពង្រីកលទ្ធភាពទស្សនាដល់អ្នកគាំទ្ររាប់លាននាក់ ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ ឥទ្ធិពលនៃបាល់ទាត់អឺរ៉ុបមកលើអ្នកគាំទ្រចិនគឺខ្លាំង ដោយពួកគេតែងតាមដានទាំង CSL និងលីក Premier League, La Liga ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse លីកកំពូលបាល់ទាត់ចិនមានសារៈសំខាន់ដោយសារតែខ្លួនជាមហាអំណាចបាល់ទាត់មួយក្នុងតំបន់អាស៊ី។ ការអភិវឌ្ឍន៍ CSL អាចជាមេរៀនដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងស្វែងរកការលើកកម្ពស់លីកក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន (Cambodian Premier League)។ ក្លឹបកម្ពុជាមួយចំនួនធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ហើយមានការផ្លាស់ប្ដូរកីឡាករ ឬគ្រូបង្វឹក។

ចំណងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយរវាងកម្ពុជា និងចិន ក៏ធ្វើឱ្យប្រជាជនខ្មែរចាប់អារម្មណ៍លើការវិវត្តនានានៅចិន រួមទាំងវិស័យកីឡា។ ការផ្លាស់ប្ដូរក្នុង CSL ដូចជាកំណែទម្រង់ហិរញ្ញវត្ថុ ការសង្កត់ធ្ងន់លើយុវជន និងការតស៊ូដើម្បីស្ថិរភាព គឺជាបញ្ហាដែលអាចជាគំរូដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់។ លើសពីនេះ អ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ខ្មែរអាចតាមដានដំណើរការរបស់លីក CSL តាមរយៈបណ្តាញព័ត៌មានផ្សេងៗ និងបណ្តាញផ្សាយបន្តផ្ទាល់។