KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៨ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៨ កក្កដា ២០២៦

ក្រុងឆុងឈីង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពពេលយប់នៃក្រុងឆុងឈីង ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រុងឆុងឈីង គឺជាទីក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ថ្នាក់ខេត្ត (direct-administered municipality) នៅភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន។ វាជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ទាំងបួនរបស់ប្រទេសចិន រួមជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង សៀងហៃ និងធៀនជីន ហើយជាទីក្រុងតែមួយគត់ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីសមុទ្រ។ ឆុងឈីងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីក្រុងដ៏ធំសម្បើម ដែលមានភ្នំ ទន្លេ និងសំណង់អគារខ្ពស់ៗជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងដែលពោរពេញទៅដោយអ័ព្ទ។ វាក៏ល្បីល្បាញដោយសារអាហារហឹរពិសេសដូចជា ហតផត (hot pot) និងមីហឹរ (xiao mian) ផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីបង្ហាញពីសណ្ឋានដីរបស់ក្រុងឆុងឈីង ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុងឆុងឈីង ស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេយ៉ាងសេ (Yangtze) និងទន្លេជាលីង (Jialing) ក្នុងតំបន់ដែលមានភ្នំច្រើន។ ក្រុងនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៨២.៤០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធំជាងខេត្តមួយ ហើយគ្របដណ្តប់តំបន់ទីក្រុង និងជនបទជាច្រើន។ តាមតួលេខឆ្នាំ២០២០ ចំនួនប្រជាជនសរុបមានជាង ៣២ លាននាក់ ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង។ ប្រជាជនភាគច្រើននិយាយភាសាចិនកុកងឹតបែបនិរតី (Southwestern Mandarin)។ អាកាសធាតុជាប្រភេទត្រូពិចសើម ដែលមានរដូវក្តៅសើម និងរដូវរងាស្រាល។ ក្រុងនេះត្រូវបានគេហៅថា «ទីក្រុងអ័ព្ទ» (Fog City) ដោយសារតែអ័ព្ទញឹកញាប់ក្នុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និងរដូវផ្ការីក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផ្លូវមួយក្នុងក្រុងឆុងឈីង ប្រហែលឆ្នាំ១៩៤៤ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្រក្រុងឆុងឈីងអាចតាមដានបានរហូតដល់រដ្ឋបុរាណបា (Ba) ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃខេត្តសីឈួន (Sichuan)។ នៅឆ្នាំ១៨៩១ ក្រុងនេះត្រូវបានបើកជាកំពង់ផែសន្ធិសញ្ញា (treaty port) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានពាណិជ្ជកម្មបរទេស។ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បន្ទាប់ពីទីក្រុងណានជីង (Nanjing) ត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងទ័ពជប៉ុន ក្រុងឆុងឈីងបានក្លាយជារដ្ឋធានីបណ្តោះអាសន្នរបស់សាធារណរដ្ឋចិនពីឆ្នាំ១៩៣៧ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។ ក្នុងរយៈពេលនេះ ក្រុងឆុងឈីងបានទទួលការទម្លាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំងពីកងទ័ពជប៉ុន ដែលបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

បន្ទាប់ពីការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅឆ្នាំ១៩៤៩ ក្រុងឆុងឈីងនៅតែជាទីក្រុងឧស្សាហកម្មសំខាន់មួយនៅភាគខាងលិច។ នៅឆ្នាំ១៩៩៧ រដ្ឋាភិបាលចិនបានបង្កើតក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ឆុងឈីង ដោយញែកតំបន់នេះចេញពីខេត្តសីឈួន។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះមានគោលបំណងគាំទ្រការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅរបស់ប្រជាជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគម្រោងទំនប់វារីអគ្គីសនីជ្រលងទាំងបី (Three Gorges Dam) និងជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ខាងលិច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ចម្លាក់ថ្មដាហ្ស៊ូ (Dazu) ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចក្រុងឆុងឈីងជាមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មធំបំផុតមួយក្នុងប្រទេសចិន ដោយមានវិស័យសំខាន់ៗដូចជា ការផលិតរថយន្ត គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ដែកថែប និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ កំពង់ផែឆុងឈីងជាកំពង់ផែខាងក្នុងដ៏ធំ និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងគម្រោងខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ (Belt and Road Initiative) និងច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងសេ (Yangtze Economic Belt)។ ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូននិងភស្តុភារដ៏សំខាន់ ដែលតភ្ជាប់ប្រទេសចិនជាមួយអាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាមរយៈផ្លូវដែក និងផ្លូវទឹក។

ផ្នែកវប្បធម៌ ក្រុងឆុងឈីងមានកេរដំណែលវប្បធម៌បុរាណបាយ៉ូ (Bayu) ដែលរួមមានផ្ទះឈើបែបជើងវែង (stilted houses) នៅហុងយ៉ាតុង (Hongya Cave) និងផ្លូវបុរាណស៊ីឈីយ៉ូវ (Ciqikou)។ ម្ហូបអាហារដ៏ល្បីល្បាញរួមមាន ហតផតដែលមានរសជាតិហឹរខ្លាំង និងមីឆុងឈីង (xiao mian) ដែលពេញនិយមទូទាំងប្រទេស។ ចម្លាក់ថ្មដាហ្ស៊ូ (Dazu Rock Carvings) ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ក៏ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងនេះដែរ។ ស្ថាបត្យកម្មទំនើបដូចជា អគារ Raffles City និងស្ពានឆៅទៀនមេន (Chaotianmen Bridge) បង្ហាញពីភាពរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រថភ្លើងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អគារលំនៅស្ថាននៅស្ថានីយ៍លីហ្ស៊ីបា (Liziba) ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ក្រុងឆុងឈីងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាអន្តរជាតិ តាមរយៈវីដេអូដែលផ្សព្វផ្សាយពេញបណ្តាញសង្គម (viral videos) ដែលបង្ហាញរថភ្លើងឆ្លងកាត់អគារលំនៅស្ថាននៅស្ថានីយ៍លីហ្ស៊ីបា ដែលបានក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងខ្លាំង។ ទីក្រុងនេះក៏ជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ប្រទេសចិន ពិសេសក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រ «ឆ្ពោះទៅខាងលិច» (Go West) ដែលជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល។

សម្រាប់អ្នកអានភាសាខ្មែរ ក្រុងឆុងឈីងកាន់តែមានភាពពាក់ព័ន្ធ ដោយសារវាជាច្រកផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់ក្នុងគម្រោងខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ ដែលតភ្ជាប់ប្រទេសចិនជាមួយអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជា។ ការរីកចម្រើននៃទីផ្សារទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្មអាចនាំឱកាសថ្មីៗសម្រាប់ពាណិជ្ជករនិងអ្នកដំណើរខ្មែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បញ្ហាបរិស្ថានដូចជាការបំពុលខ្យល់ និងផលប៉ះពាល់នៃទំនប់វារីអគ្គីសនីជ្រលងទាំងបី ក៏ជាប្រធានបទសកលដែលគួរតាមដានផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

បាក់ដីនៅក្រុង Chongqing ភាគនិរតីចិន បណ្តាលឱ្យមនុស្សជាប់គាំងជាច្រើន

នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ មានការរអិលបាក់ដីដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយបានកើតឡើងនៅស្រុក Pengshui ក្រុង Chongqing ភាគនិរតីប្រទេសចិន ដោយបានកប់អគារលំនៅឋាន និងធ្វើឱ្យអ្នកស្រុកជាច្រើននាក់ជាប់គាំងក្រោមភក់និងកម្ទេចថ្ម ខណៈអាជ្ញាធរកំពុងប្រឹងប្រែងជួយសង្គ្រោះ។

8 sources · Deutsche Welle, Kampuchea Thmey Daily, South China Morning Post