មន្ត្រីរាជការ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា មន្ត្រីរាជការ (Civil service) គឺជាពាក្យសមូហភាពសម្រាប់វិស័យមួយនៃរដ្ឋាភិបាល ដែលផ្សំឡើងជាចម្បងដោយបុគ្គលិកអាជីពដែលត្រូវបានជួលតាមរយៈការជ្រើសរើស ជាជាងការជាប់ឆ្នោត ។ អាណត្តិរបស់ពួកគេជាធម្មតាឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយ ដោយហេតុនេះហើយដែលមន្ត្រីរាជការដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សាស្ថិរភាពរដ្ឋបាល ។ មន្ត្រីរាជការ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាអ្នកបម្រើសាធារណៈ គឺជាបុគ្គលដែលធ្វើការក្នុងវិស័យសាធារណៈក្រោមក្រសួង ឬទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល ។

មន្ត្រីរាជការរួមបញ្ចូលមុខតំណែងទាំងអស់ចាប់ពីថ្នាក់ជាតិរហូតដល់ថ្នាក់មូលដ្ឋាន ហើយនៅក្នុងប្រព័ន្ធមួយដែលមានសុខភាពល្អ ពួកគេឆ្លើយតបទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងកាន់អំណាច មិនមែនគណបក្សនយោបាយណាមួយទេ ។ គោលការណ៍នេះជួយឱ្យរាជការមានភាពអព្យាក្រឹត និងមានវិជ្ជាជីវៈ ដោយមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកួតប្រជែងនយោបាយ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មន្ត្រីរាជការមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក នៅគ្រប់ប្រទេសដែលមានរដ្ឋាភិបាល ។ ពួកគេធ្វើការក្នុងវិស័យជាច្រើន ដូចជា ការអប់រំ សន្តិសុខ សុខាភិបាល ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងការទូត ។ នៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ បុគ្គលិករាជការច្រើនតែមានជំនាញឯកទេសខ្ពស់ ចំណែកនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ពួកគេអាចមានតួនាទីផ្តល់សេវាមូលដ្ឋានជាចម្បង ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មន្ត្រីរាជការគឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈ ដែលបម្រើការក្នុងក្រសួងនានា និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ។

ប្រភេទនៃមន្ត្រីរាជការមានភាពចម្រុះ ចាប់ពីមន្ត្រីរដ្ឋបាល គ្រូបង្រៀន បុគ្គលិកពេទ្យ រហូតដល់ប៉ូលីស និងយោធា (ទោះបីយោធាអាចមានរចនាសម្ព័ន្ធផ្សេង) ។ ការជ្រើសរើស និងការតម្លើងតួនាទីជាទូទៅផ្អែកលើគុណសម្បត្តិ និងការប្រឡង ដើម្បីធានាយុត្តិធម៌ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធមន្ត្រីរាជការមានប្រភពដើមនៅក្នុងបុរាណចិន ។ ព្រះចៅអធិរាជវេននៃរាជវង្សស៊ុយ (គ.ស. ៥៨១-៦០៤) បានបង្កើតប្រព័ន្ធប្រឡងជ្រើសរើសមន្ត្រី ដែលជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក ។ ប្រព័ន្ធនេះអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលដែលមានចំណេះដឹងអាចឡើងកាន់តំណែងរាជការ ដោយមិនប្រកាន់និយមវណ្ណៈ ។ ប្រពៃណីនេះបានបន្តរហូតដល់រាជវង្សឈីង ហើយត្រូវបានលុបចោលនៅឆ្នាំ ១៩០៥ ។

យោងតាមវិគីភីឌាដដែល នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ការវិវត្តនៃមន្ត្រីរាជការទំនើបបានចាប់ផ្តើមនៅចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងសតវត្សទី ១៩ ។ របាយការណ៍ Northcote-Trevelyan ឆ្នាំ ១៨៥៤ បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យបង្កើតសេវារាជការដោយផ្អែកលើការប្រឡង និងគុណសម្បត្តិ ជាជាងការឧបត្ថម្ភនយោបាយ ។ ជាលទ្ធផល ព្រះមហាក្សត្របង្កើត Her Majesty's Civil Service នៅឆ្នាំ ១៨៥៥ ដែលដឹកនាំដោយលោក ឆាលស៍ ត្រេវីលីយ៉ាន ។ គំរូនេះបានក្លាយទៅជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបានអនុម័តច្បាប់ Pendleton Act នៅឆ្នាំ ១៨៨៣ ដើម្បីបង្កើតសេវារាជការសហព័ន្ធ ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ប្រព័ន្ធមន្ត្រីរាជការបានរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក ហើយត្រូវបានកែសម្រួលទៅតាមបរិបទនីមួយៗ ។ ប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីទទួលឯករាជ្យ ក៏បានកសាងប្រព័ន្ធរាជការផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមានការវិវត្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច វិស័យសាធារណៈគឺជានិយោជកដ៏សំខាន់ក្នុងប្រទេសជាច្រើន ។ ប្រាក់ខែ សោធននិវត្តន៍ និងអត្ថប្រយោជន៍របស់មន្ត្រីរាជការមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់លើសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការចំណាយសាធារណៈ និងតម្រូវការក្នុងស្រុក ។ នៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការពង្រីកមុខងាររាជការច្រើនតែត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាមធ្យោបាយកាត់បន្ថយភាពអត់ការងារធ្វើ ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កើនបន្ទុកថវិកាបានដែរ ។

ខាងវប្បធម៌ មន្ត្រីរាជការត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងប្រកាន់ភ្ជាប់នូវតម្លៃស្នូលដូចជា ភាពស្មោះត្រង់ ភាពមិនលម្អៀង និងការបម្រើសាធារណៈ ។ នៅក្នុងសង្គមដែលមានប្រពៃណីឧបត្ថម្ភ ការប្រែក្លាយវប្បធម៌រាជការពីការបម្រើបុគ្គលទៅជាការបម្រើស្ថាប័ន គឺជាដំណើរការដ៏យូរអង្វែង ។ មន្ត្រីរាជការមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកសាងទំនុកចិត្តរវាងរដ្ឋាភិបាលនិងប្រជាជន ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រព័ន្ធមន្ត្រីរាជការទូទាំងពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាដូចជា ការឌីជីថលនីយកម្ម តម្រូវការសេវាឆាប់រហ័ស និងការរក្សាទេពកោសល្យ ។ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញកម្មវិធីកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈជាបន្តបន្ទាប់ ដោយរួមមានការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក ការបណ្តុះបណ្តាល និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ។ ការប្រឡងជ្រើសរើសមន្ត្រីរាជការក៏កំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ឡើងវិញ ដើម្បីធានាគុណភាព និងយុត្តិធម៌ ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីមន្ត្រីរាជការមិនត្រឹមតែជួយឱ្យយល់អំពីរបៀបដំណើរការរបស់រដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់នូវទស្សនវិស័យសម្រាប់ការចូលរួមក្នុងកិច្ចការសាធារណៈថា តើអ្វីធ្វើឱ្យមន្ត្រីរាជការល្អ ហើយហេតុអ្វីបានជាភាពអព្យាក្រឹតមានសារៈសំខាន់ ។ នៅពេលដែលកម្ពុជាបន្តអភិវឌ្ឍ តួនាទីរបស់មន្ត្រីរាជការនឹងកាន់តែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ។