ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ជនរងគ្រោះស៊ីវិល គឺជាករណីដែលជនស៊ីវិលម្នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ ឬរងរបួសដោយសារសកម្មភាពរបស់បុគ្គលដែលមិនមែនជាជនស៊ីវិល ដូចជាមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ ទាហាន ក្រុមឧទ្ទាម ឬភេរវករជាដើម។ ក្រោមច្បាប់នៃសង្គ្រាម ពាក្យនេះសំដៅដល់ជនស៊ីវិលដែលបាត់បង់ជីវិត ឬរងរបួសដោយសារសកម្មភាពក្នុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ ការវាយប្រហារដោយចេតនាទៅលើជនស៊ីវិលអាចជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមក្រោមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ។

នៅក្នុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ មានរចនាសម្ព័ន្ធ តួអង្គ និងដំណើរការនានាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ហានិភ័យនៃអំពើហិង្សាលើជនស៊ីវិល។ កត្តាដូចជាយុទ្ធសាស្ត្រយោធា ការគ្រប់គ្រងដែនដី និងការកំណត់គោលដៅអាចធ្វើឲ្យជនស៊ីវិលក្លាយជាជនរងគ្រោះដោយចៃដន្យ ឬដោយចេតនា។ តាមទិន្នន័យពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ជនស៊ីវិលតែងតែទទួលរងផលប៉ះពាល់ច្រើនជាងគេក្នុងជម្លោះសម័យទំនើប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជនរងគ្រោះស៊ីវិលកើតឡើងនៅគ្រប់តំបន់ដែលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ចាប់ពីសង្គ្រាមរវាងប្រទេសរហូតដល់សង្គ្រាមស៊ីវិល និងជម្លោះផ្ទៃក្នុង។ ជនស៊ីវិលដែលរងគ្រោះរួមមានមនុស្សគ្រប់វ័យ គ្រប់ភេទ និងគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសលើទីក្រុង Chongqing កាលពីឆ្នាំ១៩៣៩ ជនស៊ីវិលជាង ៥០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងរយៈពេលតែពីរថ្ងៃដំបូងប៉ុណ្ណោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះរបស់ជនស៊ីវិលនៅក្នុងសង្គ្រាម ទោះបីជាពួកគេមិនមែនជាអ្នកប្រយុទ្ធក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការស្លាប់ជនស៊ីវិលក្នុងជម្លោះមិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ។ សង្គ្រាមស៊ីវិលហ្វាំងឡង់ឆ្នាំ១៩១៨ ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ បានធ្វើឲ្យជនស៊ីវិលជាច្រើនបាត់បង់ជីវិត។ ការអភិវឌ្ឍនៃច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិបានចាប់ផ្តើមឡើងជាបណ្តើរៗ ដើម្បីការពារជនស៊ីវិលក្នុងពេលសង្គ្រាម។ អនុសញ្ញាក្រុងហ្សឺណែវ ដែលត្រូវបានអនុម័តនៅសតវត្សរ៍ទី១៩ និងទី២០ បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថាជនស៊ីវិលត្រូវទទួលបានការការពារពីអំពើហិង្សា។ ទោះយ៉ាងណា សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងលើកទី២ បានបង្កឲ្យចំនួនជនរងគ្រោះស៊ីវិលកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារយុទ្ធសាស្ត្របំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំ និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍កន្លងមក តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ និងតុលាការពិសេសនានាបានដាក់ទោសបុគ្គលដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ រួមទាំងការសម្លាប់ជនស៊ីវិល។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការអនុវត្តច្បាប់នៅតែជាបញ្ហាប្រឈម ជាពិសេសនៅក្នុងជម្លោះដែលមានភាគីច្រើន និងគ្មានការគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការស្លាប់ជនស៊ីវិលមិនគ្រាន់តែបង្កទុក្ខសោកដល់គ្រួសារទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍ផងដែរ។ សង្គ្រាមអាចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ធ្វើឲ្យបាត់បង់កម្លាំងពលកម្ម និងបន្ថយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាងនេះទៅទៀត ការចំណាយសម្រាប់ថែទាំសុខភាព និងស្តារនីតិសម្បទាសម្រាប់ជនរងគ្រោះក៏ជាបន្ទុកដ៏ធំមួយដល់រដ្ឋាភិបាលនិងអង្គការមនុស្សធម៌ផងដែរ។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ជនរងគ្រោះស៊ីវិលត្រូវបានគេចងចាំតាមរយៈវិមានអនុស្សាវរីយ៍ សារមន្ទីរ និងថ្ងៃរំលឹកខួប។ នៅកម្ពុជា វិមានជាច្រើនដូចជាសារមន្ទីរទួលស្លែង និងវាលពិឃាតជើងឯក បម្រើជាការរំលឹកពីការស្លាប់ជនស៊ីវិលរាប់លាននាក់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ការចងចាំនេះជាផ្នែកសំខាន់ក្នុងការអប់រំមនុស្សជំនាន់ក្រោយឲ្យយល់ពីផលវិបាកនៃសង្គ្រាម និងអំពើហិង្សា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន ដូចជានៅអ៊ុយក្រែន ប៉ាឡេស្ទីន និងតំបន់ផ្សេងៗទៀត។ តាមរបាយការណ៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស ជនស៊ីវិលនៅតែជាជនរងគ្រោះចម្បងក្នុងជម្លោះទាំងនេះ ដោយជារឿយៗពួកគេត្រូវរងការវាយប្រហារដោយផ្ទាល់ ឬដោយសារការប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់ក្នុងតំបន់លំនៅដ្ឋាន។

KhmerPulse តាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងក្នុងស្រុកអំពីការស្លាប់ជនស៊ីវិលដោយយកចិត្តទុកដាក់ ហើយប្រមូលទស្សនៈចម្រុះពីប្រភពផ្សេងៗ ដើម្បីផ្តល់រូបភាពពេញលេញដល់អ្នកអាន។ ក្នុងបរិបទដែលព័ត៌មានមិនពិត និងការឃោសនារីកសាយភាយ ការពឹងផ្អែកលើប្រភពចម្រុះ និងគួរឲ្យទុកចិត្តជារឿងសំខាន់ណាស់។