ក្លូដ ម៉ូណេ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ភាសាអង់គ្លេស លោក ក្លូដ ម៉ូណេ (Claude Monet) គឺជាវិចិត្រករជនជាតិបារាំង និងជាស្ថាបនិកនៃចលនាសិល្បៈអាំងស្ពែរិនិយម (Impressionism) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកត្រួសត្រាយដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកសិល្បៈទំនើប (Modernism) ។ លោកមានជំនឿថាគួរបង្ហាញធម្មជាតិដូចដែលភ្នែកមើលឃើញ ហើយជាពិសេសបានអនុវត្តការគូររូបក្រៅបន្ទប់ (plein air) យ៉ាងទូលំទូលាយ ។

ពាក្យថា "Impressionism" បានចេញមកពីចំណងជើងគំនូរ "Impression, Sunrise" (អាំងស្ពែរិន សាន់រែស) ដែលបានដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងឆ្នាំ១៨៧៤ នាកម្មវិធីតាំងពិព័រណ៍អាំងស្ពែរិនិយមលើកទីមួយ ដែលរៀបចំដោយលោក ម៉ូណេ និងសិល្បករដទៃទៀតជាជម្រើសមួយជំនួសពិព័រណ៍សាឡុងប្រពៃណី ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

Wikipedia បានកត់ត្រាថា លោក អូស្ការ-ក្លូដ ម៉ូណេ បានប្រសូតនៅថ្ងៃទី ១៤ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៤០ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ។ គ្រួសារលោកបានផ្លាស់ទៅកាន់ទីក្រុង Le Havre នៅពេលលោកមានអាយុ ៥ ឆ្នាំ ។ ឪពុកលោកជាអ្នកលក់គ្រឿងទេស ចំណែកម្ដាយជាអ្នកចម្រៀង ។ តាំងពីកុមារភាព លោកបានបង្ហាញទេពកោសល្យខាងគូរគំនូរកំប្លែងធ្យូងក្រាហ្វិច ហើយបានលក់វានៅ Le Havre ។ នៅវ័យជំទង់ លោកបានទៅសិក្សាសិល្បៈនៅទីក្រុងប៉ារីស ជាទីដែលលោកបានជួបមិត្តសិល្បករដែលក្រោយមកបានរួមគ្នាបង្កើតចលនាអាំងស្ពែរិនិយម ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ការចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់លោក ម៉ូណេ គឺនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៦០ នៅពេលដែលលោកដាក់តាំងគំនូរក្នុងពិព័រណ៍សាឡុង ប៉ុន្តែមិនបានទទួលជោគជ័យច្រើននោះទេ ។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៧៤ រួមជាមួយក្រុមវិចិត្រករច្នៃប្រឌិត លោកបានរៀបចំពិព័រណ៍ឯករាជ្យដែលក្រោយមកហៅថាពិព័រណ៍អាំងស្ពែរិនិយមលើកទីមួយ ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានសម្គាល់កំណើតនៃចលនាសិល្បៈថ្មីដែលបដិសេធច្បាប់សិល្បៈបុរាណ ហើយផ្តោតលើពន្លឺ ពណ៌ និងអារម្មណ៍ភ្លាមៗ ។

ពេញមួយទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៨០ និង ១៨៩០ លោក ម៉ូណេ បានផលិតស្នាដៃស៊េរីដ៏ល្បីល្បាញ ដែលក្នុងនោះលោកគូរប្រធានបទដដែលៗក្រោមពន្លឺ និងអាកាសធាតុផ្សេងៗ ។ ស៊េរីដូចជា "Haystacks" "Rouen Cathedral" និង "Poplars" បានបង្ហាញពីភាពប៉ិនប្រសប់របស់លោកក្នុងការចាប់យកការផ្លាស់ប្តូរដ៏រហ័សនៃធម្មជាតិ ។

នៅឆ្នាំ១៨៨៣ លោកបានតាំងទីលំនៅនៅ Giverny ជាកន្លែងដែលលោកបានបង្កើតសួនដ៏ធំស្កឹមស្កៃ រួមទាំងស្រះទឹកដែលមានស្ពានជប៉ុន និងផ្កាលីលីទឹក (Water Lilies) ។ សួននេះបានក្លាយជាប្រភពស្នាដៃដ៏ច្រើនសម្រាប់លោកនាពេលក្រោយ ហើយស៊េរី "Water Lilies" ដែលគូររហូតដល់គ្រាចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់លោក ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសមិទ្ធិផលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈទំនើប ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ កិត្តិនាមរបស់លោក ក្លូដ ម៉ូណេ នៅតែរឹងមាំក្នុងពិភពសិល្បៈអន្តរជាតិ ។ ស្នាដៃរបស់លោកត្រូវបានដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរល្បីៗទូទាំងពិភពលោក ដូចជា Musée d'Orsay និង Musée de l'Orangerie ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាទីតាំងដាក់បង្ហាញគំនូរ Water Lilies ទំហំធំៗក្នុងបន្ទប់រចនាពិសេស ។ ការតាំងពិព័រណ៍នេះបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍រាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

មរតករបស់លោកមិនត្រឹមតែស្ថិតក្នុងវិស័យសារមន្ទីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនៅក្នុងតម្លៃទីផ្សារសិល្បៈផងដែរ ។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថាគំនូររបស់លោកជាប្រចាំត្រូវបានដេញថ្លៃក្នុងតម្លៃរាប់សិបលានដុល្លារអាមេរិក ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្ទះនិងសួនរបស់លោកនៅ Giverny បានក្លាយជាតំបន់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសាធារណជនបានស្គាល់ពីជីវិត និងកន្លែងបង្កើតស្នាដៃរបស់លោកដោយផ្ទាល់ ។ ឥទ្ធិពលរបស់លោកក្នុងនាមជាអ្នកត្រួសត្រាយសិល្បៈទំនើប នៅតែបន្តជំរុញទឹកចិត្តសិល្បករជំនាន់ក្រោយរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។