KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១២ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១២ កញ្ញា ២០២៦

ករណីរំលោភបំពានផ្លូវភេទក្នុងព្រះវិហារកាតូលិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

មហាវិហារសន្តៈពេត្រុស នៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រភព: Wikipedia

ករណីរំលោភបំពានផ្លូវភេទក្នុងព្រះវិហារកាតូលិក គឺជាបណ្តុំនៃការរាយការណ៍អំពីការរំលោភបំពានលើអនីតិជនដោយបព្វជិតកាតូលិក និងសមាជិកនៃគណៈសាសនា ដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ការចោទប្រកាន់ និងការស៊ើបអង្កេតដែលបានចាប់ផ្តើមពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ បានបង្ហាញពីលំនាំនៃការប្រព្រឹត្តខុសដែលមានរយៈពេលយូរ ហើយក្នុងករណីខ្លះ គឺជាការបរាជ័យរបស់អាជ្ញាធរព្រះវិហារក្នុងការដោះស្រាយ ឬបង្ហាញពីការចោទប្រកាន់ទាំងនោះ។

តាមវិគីភីឌា ជនរងគ្រោះភាគច្រើនជាក្មេងប្រុស ប៉ុន្តែក្មេងស្រីក៏រងគ្រោះផងដែរ។ ការយល់ដឹងរបស់សាធារណជនបានកើនឡើង នៅពេលមនុស្សពេញវ័យជាច្រើនបានចេញមុខរាយការណ៍ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍បានកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំ ដែលនាំឱ្យមានការជំនុំជម្រះផ្លូវអាជ្ញា ការប្តឹងផ្តល់ផ្លូវរដ្ឋប្បវេណី និងការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញផ្ទៃក្នុងរបស់ព្រះវិហារ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ថ្លែងសុន្ទរកថានៅសាកលវិទ្យាល័យកាតូលិកក្នុងប្រទេសឈីលី ឆ្នាំ ២០១៨ ប្រភព: Wikipedia

ករណីទាំងនេះត្រូវបានរាយការណ៍នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ ឧទាហរណ៍មួយដែលវិគីភីឌាលើកឡើង គឺប្រទេសឈីលី (Chile) ដែលព្រះវិហារកាតូលិកនៅទីនោះ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ បានជួបប្រទះករណីរំលោភបំពានផ្លូវភេទដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយក្នុងចំណោមករណីទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងករណីរបស់លោក ហ្វឺណាន់ដូ ការ៉ាឌីម៉ា (Fernando Karadima) ដែលនាំឱ្យមានការកាត់ទោស និងការលាលែងពីតំណែងជាច្រើន។

ចំណែកបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធ អ្នកដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ភាគច្រើនជាបព្វជិត និងសមាជិកនៃគណៈសាសនា ខណៈជនរងគ្រោះមានអាយុចាប់ពីកុមារភាពដំបូងរហូតដល់វ័យជំទង់។ តាមវិគីភីឌា អាជ្ញាធរព្រះវិហារត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយ ឬបង្ហាញពីការចោទប្រកាន់នៅក្នុងករណីខ្លះ។ សម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅសាកលវិទ្យាល័យកាតូលិកនៅប្រទេសឈីលីក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

បាតុកម្មនៅទីក្រុងរ៉ូម ឆ្នាំ ២០០៧ ប្រឆាំងការជ្រៀតជ្រែករបស់ព្រះវិហារកាតូលិកក្នុងនយោបាយអ៊ីតាលី ប្រភព: Wikipedia

ការយល់ដឹងអំពីករណីរំលោភបំពានផ្លូវភេទក្នុងព្រះវិហារកាតូលិកបានកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ តទៅ។ តាមវិគីភីឌា ការចោទប្រកាន់ និងការស៊ើបអង្កេតនៅក្នុងប្រទេសផ្សេងៗគ្នាបានបង្ហាញពីលំនាំនៃការប្រព្រឹត្តខុសដែលមានរយៈពេលយូរ ព្រមទាំងករណីដែលអាជ្ញាធរព្រះវិហារបានបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយ ឬបង្ហាញពីការចោទប្រកាន់ទាំងនោះ។ ការដែលមនុស្សពេញវ័យជាច្រើនបានចេញមុខរាយការណ៍ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍បានកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំ គឺជាកត្តាសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យបញ្ហានេះក្លាយជាប្រធានបទរបស់សាធារណជន។

នៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ មានបាតុកម្មមួយដែលរៀបចំដោយក្រុម Facciamo Breccia ប្រឆាំងការជ្រៀតជ្រែករបស់ព្រះវិហារកាតូលិកក្នុងនយោបាយអ៊ីតាលី ហើយផ្ទាំងពាក្យស្លោកក្នុងបាតុកម្មនោះក៏បានលើកឡើងអំពីករណីរំលោភបំពានដោយបព្វជិតផងដែរ។ ការកើនឡើងនៃការយល់ដឹងនេះ បាននាំឱ្យមានការជំនុំជម្រះផ្លូវអាជ្ញា ការប្តឹងផ្តល់ផ្លូវរដ្ឋប្បវេណី និងការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញផ្ទៃក្នុងរបស់ព្រះវិហារនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កាឌីណាល់ Theodore McCarrick (១៩៣០–២០២៥) ដែលត្រូវបានដកពីគណៈបព្វជិតក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៩ ប្រភព: Wikipedia

ករណីរបស់កាឌីណាល់ Theodore McCarrick គឺជាករណីមួយដែលបង្ហាញពីវិសាលភាពនៃបញ្ហានេះនៅក្នុងយុគសម័យទំនើប។ តាមវិគីភីឌា គាត់កើតនៅឆ្នាំ ១៩៣០ និងបានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ២០២៥។ នៅឆ្នាំ ២០១៨ សម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស្កូបានបញ្ជាឱ្យគាត់រស់នៅក្នុងជីវិតអធិស្ឋាន និងការសារភាពកំហុស។ ក្រោយមក គាត់ត្រូវបានរកឃើញថាមានកំហុសពីបទឧក្រិដ្ឋផ្លូវភេទប្រឆាំងមនុស្សពេញវ័យ និងអនីតិជន ព្រមទាំងការរំលោភអំណាច។ គាត់ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីគណៈបព្វជិតនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៩។ គាត់ជាមន្ត្រីព្រះវិហារជាន់ខ្ពស់បំផុតក្នុងយុគសម័យទំនើបដែលត្រូវបានដកពីគណៈបព្វជិត និងជាកាឌីណាល់ដំបូងគេដែលត្រូវបានដកពីគណៈបព្វជិតដោយសារការប្រព្រឹត្តខុសផ្លូវភេទ។

ករណីនៅប្រទេសឈីលីក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ក៏ជាករណីមួយដែលនាំឱ្យមានការកាត់ទោស និងការលាលែងពីតំណែងជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ការរាយការណ៍អំពីករណីបែបនេះត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ហើយបញ្ហានេះនៅតែជាប្រធានបទដែលទាក់ទងនឹងសំណួរអំពីការការពារកុមារ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ថាប័ននៅទូទាំងពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ករណីនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលស្ថាប័នធំៗដោះស្រាយការចោទប្រកាន់ តាមរយៈនីតិវិធីផ្លូវអាជ្ញា ការប្តឹងផ្តល់ផ្លូវរដ្ឋប្បវេណី និងការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុង។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ព្រះចៅអធិការថៃត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីកិបកេងប្រាក់វត្ត និងរឿងអាស្រូវផ្លូវភេទ

ប៉ូលិសថៃបានឃាត់ខ្លួនព្រះចៅអធិការវត្តមួយអង្គ ព្រះជន្ម ៦៦ ព្រះវស្សា នៅខេត្តអយុធ្យា ព្រមទាំងជំនួយការស្ត្រីម្នាក់ ដោយសង្ស័យកិបកេងប្រាក់វត្តរាប់លានដុល្លារ ខណៈវីដេអូបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទ បង្កឱ្យមានរឿងអាស្រូវថ្មីក្នុងវិស័យសាសនាថៃ។

6 sources · BBC News, The Guardian, DAP News