ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ពាក្យថា ហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុ គឺជាពាក្យគ្របដណ្តប់សម្រាប់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុដូចជា ឥណទាន ជំនួយ ឬការបែងចែកថវិកាក្នុងស្រុក សម្រាប់ការកាត់បន្ថយ ការសម្របខ្លួន ឬការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ហិរញ្ញវត្ថុទាំងនេះអាចមកពីប្រភពឯកជន និងសាធារណៈ ហើយត្រូវបានបញ្ជូនតាមរយៈអន្តរការីផ្សេងៗដូចជា ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគី ឬភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍។ ភ្នាក់ងារទាំងនោះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសសម្រាប់ការផ្ទេរធនធានពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ទៅកាន់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដោយគិតគូរពីកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញាអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។

អង្គការសហប្រជាជាតិបានរាយការណ៍ថា ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានរំពឹងថានឹងប្រមូលថវិកាយ៉ាងតិច ១០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំសម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុត្រឹមឆ្នាំ ២០២០។ គោលដៅនេះនៅតែជាចំណុចស្នូលនៃការចរចាអាកាសធាតុអន្តរជាតិបច្ចុប្បន្ន ហើយការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅមានគម្លាតនៅឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

នៅក្នុងបរិបទនៃហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រមានសារៈសំខាន់ដោយសារភាគច្រើននៃមូលនិធិហូរចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នៅអឌ្ឍគោលខាងជើង ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់ត្រូពិក និងអឌ្ឍគោលខាងត្បូង ដែលតែងតែប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ យោងតាម Wikipedia ភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគី ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលលំហូរនេះ។ ឧទាហរណ៍ មូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង (GCF) បានផ្តល់ថវិកាដល់គម្រោងនៅអាហ្វ្រិក អាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន។ អ្នកពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗរួមមានរដ្ឋាភិបាល វិនិយោគិនឯកជន អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍មូលដ្ឋានដែលទទួលផលដោយផ្ទាល់។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះតម្រូវឱ្យមានកិច្ចសហការពីគ្រប់ភាគី ដើម្បីធានាថាថវិកាបានទៅដល់គម្រោងដែលត្រូវការបំផុត ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលងាយរងគ្រោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

អង្គការសហប្រជាជាតិបានរាយការណ៍ថា មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការអនុម័តអនុសញ្ញាក្របខ័ណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (UNFCCC) នៅឆ្នាំ ១៩៩២។ អនុសញ្ញានេះបានទទួលស្គាល់ថាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មានទំនួលខុសត្រូវប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ហើយត្រូវតែជួយប្រទេសក្រីក្រក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងផលវិបាក។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ ពិធីសារក្យូតូបានបង្កើតយន្តការអភិវឌ្ឍន៍ស្អាត (CDM) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍វិនិយោគក្នុងគម្រោងកាត់បន្ថយការបំភាយនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាថ្នូរនឹងឥណទានកាបូន។ ក្រោយមក កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងកូពែនហាកឆ្នាំ ២០០៩ បានណែនាំគោលដៅថវិកា ១០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥។

កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសគឺជាចំណុចរបត់មួយ ដោយបានកំណត់គោលដៅរួមសម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុពីប្រភពសាធារណៈនិងឯកជន និងបានបង្កើតក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់ការប្តេជ្ញាចិត្តថ្នាក់ជាតិ (NDCs)។ តាមរបាយការណ៍របស់ Wikipedia ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានតម្រូវឱ្យផ្តល់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីជួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍កាត់បន្ថយ និងសម្របខ្លួន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក មូលនិធិដូចជា មូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង (GCF) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងថវិកាទាំងនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុបានជំរុញកំណើនទីផ្សារមូលបត្របៃតង (green bonds) និងការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើងវិញដូចជា ទួរប៊ីនខ្យល់ និងបន្ទះសូឡា។ យោងតាម Wikipedia ការវិនិយោគឯកជនក្នុងវិស័យអាកាសធាតុកំពុងកើនឡើង ប៉ុន្តែក្នុងល្បឿនយឺតជាងការរំពឹងទុក (ដូចរូបភាពក្នុងផ្នែកបន្ទាប់បង្ហាញ)។ ទន្ទឹមគ្នានេះ វប្បធម៌នៃការវិនិយោគក៏កំពុងផ្លាស់ប្តូរ ដោយក្រុមហ៊ុននានាចាប់ផ្តើមបញ្ចូលកត្តាបរិស្ថាន សង្គម និងអភិបាលកិច្ច (ESG) ទៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ កាលពីមុន ការវិនិយោគផ្តោតតែលើប្រាក់ចំណេញ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ មានសម្ពាធពីសាធារណជន និងអ្នកប្រើប្រាស់ ឱ្យគិតគូរពីផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កម្ពុជាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះបំផុតពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាពិសេសគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ ដូច្នេះ ហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការកសាងសមត្ថភាពសម្របខ្លួន និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៅកម្ពុជា។ ដើម្បីសម្រេចតាមគោលដៅអាកាសធាតុជាតិ (NDC) កម្ពុជាត្រូវការកម្រៃហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងច្រើនពីប្រភពអន្តរជាតិ ដូចជាមូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង GCF ជាដើម។

ក្នុងឆ្នាំថ្មីៗ វេទិកាអាកាសធាតុពិភពលោកដូចជា COP28 បានផ្តោតសំខាន់លើការបង្កើនហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុ។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានរាយការណ៍ថា គម្លាតរវាងការសន្យានិងការអនុវត្តនៅមានទំហំធំ ហើយបើគ្មានការបង្កើនមូលនិធិទេ គោលដៅកំណត់ការកើនសីតុណ្ហភាពឱ្យក្រោម ១,៥ អង្សាសេនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសអាចនឹងមិនអាចសម្រេចបាន។ កម្ពុជា ក្នុងនាមជាសមាជិកអាស៊ាន ក៏កំពុងស្វែងរកជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីអនុវត្តផែនការជាតិរបស់ខ្លួនផងដែរ។