ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការគណនាលើពពក (Cloud Computing) ត្រូវបានកំណត់និយមន័យដោយអង្គការស្តង់ដារអន្តរជាតិ (ISO) ថាជា "គំរូមួយសម្រាប់ផ្តល់លទ្ធភាពចូលប្រើបណ្តាញទៅកាន់ធនធានដែលអាចធ្វើមាត្រដ្ឋាន និងបត់បែនបាននៃធនធានរូបវន្ត ឬនិម្មិតដែលអាចចែករំលែកបាន ដោយមានការផ្តល់សេវាដោយខ្លួនឯង និងការគ្រប់គ្រងតាមតម្រូវការ" ។ យោងតាមវិគីភីឌា ពាក្យនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសំដៅដល់ "ពពក" (the cloud)។

ជាទូទៅ ការគណនាលើពពកប្រមូលផ្តុំនូវលក្ខណៈសំខាន់ៗចំនួនប្រាំ រួមមាន៖ សេវាកម្មផ្តល់ដោយខ្លួនឯងតាមតម្រូវការ, ការចូលប្រើបណ្តាញទូលំទូលាយ, ការប្រមូលផ្តុំធនធាន, ភាពយឺតយ៉ាវរហ័ស, និងសេវាកម្មដែលអាចវាស់ស្ទង់បាន។ វាអាចត្រូវបានអនុវត្តតាមគំរូផ្សេងៗដូចជា ពពកសាធារណៈ ឯកជន កូនកាត់ និងសហគមន៍។

គំរូសេវាកម្មគឺជាធាតុស្នូល ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា Infrastructure as a Service (IaaS), Platform as a Service (PaaS), និង Software as a Service (SaaS) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។ IaaS ផ្តល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកុំព្យូទ័រជាមូលដ្ឋាន, PaaS ផ្តល់បរិស្ថានអភិវឌ្ឍ និងដំណើរការកម្មវិធី, ខណៈដែល SaaS ផ្តល់កម្មវិធីដែលត្រៀមរួចជាស្រេចសម្រាប់ប្រើប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សេវាកម្មគណនាលើពពកមានវត្តមានសកល ដោយមានមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យរាប់ពាន់នៅទូទាំងពិភពលោក។ យោងតាមវិគីភីឌា តំបន់ភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗរួមមាន អាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលប្រទេសជប៉ុន សិង្ហបុរី និងឥណ្ឌា មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពពករឹងមាំ និងជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់អ្នកផ្តល់សេវាធំៗ។

អ្នកផ្តល់សេវាពពកធំៗ ដែលជួនកាលហៅថា "hybrid cloud giants" រួមមាន Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure, Google Cloud Platform, និង Alibaba Cloud ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះមិនត្រឹមតែផ្តល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជំរុញការអភិវឌ្ឍជំនាញពពកនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗផងដែរ។ នៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាក្នុងស្រុកកំពុងពង្រីកសេវាកម្មពពក ដោយសហការជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាអន្តរជាតិ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការដែលកំពុងកើនឡើង។

កត្តាភូមិសាស្ត្រក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីភាពឯកជនទិន្នន័យផងដែរ។ ដូចដែលរូបភាពបង្ហាញ កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងអតិថិជនត្រូវតែធានាសន្តិសុខ និងភាពឯកជនស្របតាមច្បាប់ក្នុងស្រុក ដូចជា GDPR នៅអឺរ៉ុប ឬច្បាប់ការពារទិន្នន័យនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវិគីភីឌា គំនិតនៃការគណនាលើពពកមានឫសគល់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ នៅពេលដែលកុំព្យូទ័រទំហំធំ (mainframe) ត្រូវបានចែករំលែកតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា time-sharing។ គំនិតនេះបានវិវត្តបន្តិចម្តងៗ ជាមួយការលេចឡើងនៃបណ្តាញទូរគមនាគមន៍ និងកុំព្យូទ័រចែកចាយ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ក្រុមហ៊ុនដូចជា Salesforce បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធីសហគ្រាសតាមរយៈគេហទំព័រ ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃ Software as a Service (SaaS)។

ការផ្លាស់ប្តូរធំគឺនៅឆ្នាំ២០០៦ នៅពេលដែល Amazon បានចេញផ្សាយ Amazon Web Services (AWS) ជាផ្លូវការ ដោយរួមមាន Elastic Compute Cloud (EC2) និង Simple Storage Service (S3)។ សេវាកម្មទាំងនេះបានធ្វើឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍអាចជួលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកុំព្យូទ័រតាមតម្រូវការ ដោយចំណាយត្រឹមតែថ្លៃប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការចាប់កំណើតនៃពពកសាធារណៈទំនើប។

បន្ទាប់មក Google បានបើក Google App Engine ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ និង Microsoft Azure ក្នុងឆ្នាំ២០១០។ ចាប់ពីពេលនោះមក ឧស្សាហកម្មនេះបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតដូចជា IBM, Alibaba និង Oracle។ ការអភិវឌ្ឍថ្មីៗរួមមាន serverless computing, containerization ដូចជា Docker និង Kubernetes ដែលជួយសម្រួលការអភិវឌ្ឍនិងដំណើរការកម្មវិធីក្នុងបរិស្ថានពពកឱ្យកាន់តែងាយស្រួល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការគណនាលើពពកបានកែប្រែទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលទាំងស្រុង។ តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរពីការវិនិយោគដើមទុនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្ទាល់ (CAPEX) ទៅជាគំរូចំណាយប្រតិបត្តិការតាមការប្រើប្រាស់ពិត (OPEX) សហគ្រាសគ្រប់ទំហំអាចចូលប្រើបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបានដោយមិនចាំបាច់ចំណាយថវិកាធំដុំមុនគេ។ យោងតាមវិគីភីឌា គំរូសេវាកម្មដូចជា IaaS, PaaS, និង SaaS (ដូចក្នុងរូប) ផ្តល់កម្រិតផ្សេងៗនៃការគ្រប់គ្រង និងភាពបត់បែន ដែលអាចឱ្យក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសដំណោះស្រាយសមស្របតាមតម្រូវការអាជីវកម្ម។

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចគឺធំធេង៖ ក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមថ្មី (startups) អាចសាកល្បងគំនិតដោយចំណាយទាប និងពង្រីកសកលយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ឧស្សាហកម្មពពកក៏បានបង្កើតការងារថ្មីៗជាច្រើនដូចជា cloud architect, data engineer និងនាទីជំនាញផ្សេងៗ។ នៅកម្ពុជា វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រើប្រាស់ពពកដើម្បីទំនើបកម្មសេវាសាធារណៈ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។

វប្បធម៌ការងារក៏បានផ្លាស់ប្តូរដែរ។ ឧបករណ៍សហការដែលដំណើរការលើពពកដូចជា Microsoft Teams, Google Workspace បានធ្វើឱ្យការងារពីចម្ងាយ និងការប្រជុំតាមអនឡាញក្លាយជាបទដ្ឋានថ្មី។ នេះបានជំរុញការបង្កើតនូវ "cloud-first culture" ដែលអង្គភាពផ្តល់អាទិភាពលើដំណោះស្រាយពពកមុនពេលពិចារណាលើដំណោះស្រាយក្នុងស្រុក។ នៅកម្ពុជា យុវជនជំនាន់ថ្មីកំពុងទទួលយកវប្បធម៌នេះ ដែលគាំទ្រដោយការរីកចម្រើននៃអ៊ីនធឺណិត និងទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ការគណនាលើពពកគឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការសម្រេចគោលដៅសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ២០២១-២០៣៥ ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពពក និងការជំរុញឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋប្រើប្រាស់សេវាកម្មពពក។ ជាក់ស្តែង គម្រោង CamDX (Cambodia Data Exchange) កំពុងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាពពកដើម្បីសម្រួលការផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យរវាងក្រសួង និងផ្តល់សេវាសាធារណៈឌីជីថលឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

នៅក្នុងវិស័យឯកជន ធនាគារ និងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកំពុងបង្កើនការប្រើប្រាស់ cloud-based banking និង fintech ដើម្បីឈានដល់អតិថិជនកាន់តែច្រើន ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមដូចជាសុវត្ថិភាពតាមអ៊ីនធឺណិត និងអធិបតេយ្យភាពទិន្នន័យ នៅតែជាកង្វល់ចម្បង។ យោងតាមវិគីភីឌា កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអ្នកផ្តល់សេវាពពក និងអតិថិជនត្រូវតែរួមបញ្ចូលយន្តការសុវត្ថិភាព និងការគោរពច្បាប់ទិន្នន័យក្នុងស្រុក។

ស្របពេលដែលក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា AWS និង Microsoft កំពុងពង្រីកវត្តមាននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ កម្ពុជាមានឱកាសទាញយកផលប្រយោជន៍ពីការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ការអភិវឌ្ឍជំនាញឌីជីថល និងការកែលម្អបរិយាកាសច្បាប់នឹងជាកូនសោរដ៏សំខាន់ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពេញលេញពីបដិវត្តន៍ពពកនេះ។