គ្រូបង្វឹកកីឡា
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា គ្រូបង្វឹកកីឡា គឺជាបុគ្គលដែលមានតួនាទីក្នុងការដឹកនាំ បង្ហាត់បង្រៀន និងបណ្តុះបណ្តាលក្រុមកីឡា ឬកីឡាករម្នាក់ៗ។ ការងាររបស់ពួកគេមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការអភិវឌ្ឍជំនាញបច្ចេកទេស ការកសាងកម្លាំងកាយសម្បទា ការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ការប្រកួត និងការគ្រប់គ្រងក្រុម។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា គ្រូបង្វឹកក៏ដើរតួជាអ្នកជំរុញទឹកចិត្ត និងជាអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាដល់កីឡាករ ដោយជួយពួកគេឱ្យយកឈ្នះលើបញ្ហាផ្លូវចិត្ត និងសម្រេចបាននូវសមត្ថភាពអតិបរមារបស់ខ្លួន។
គ្រូបង្វឹកមានវត្តមាននៅគ្រប់ប្រភេទកីឡា ចាប់ពីកីឡាជាក្រុមដូចជាបាល់ទាត់ បាល់បោះ រហូតដល់កីឡាបុគ្គលដូចជាហែលទឹក កាយសម្ព័ន្ធ និងកីឡាប្រដាល់។ តាមវិគីភីឌា កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ពួកគេអាចចាប់ពីថ្នាក់មូលដ្ឋាន រហូតដល់កម្រិតជំនាញខ្ពស់បំផុតនៃកីឡាអាជីព។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
គ្រូបង្វឹកមានវត្តមាននៅគ្រប់ទ្វីប និងស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក។ ដោយសារកីឡាមិនមានព្រំដែនភូមិសាស្ត្រ គ្រូបង្វឹកតែងតែធ្វើដំណើរ និងធ្វើការនៅបរទេស ដោយនាំយកវិធីសាស្ត្របង្វឹកពីវប្បធម៌មួយទៅវប្បធម៌មួយទៀត។ តាមវិគីភីឌា គ្រូបង្វឹកជាច្រើនដែលទទួលបានជោគជ័យ ជារឿយៗត្រូវបានជួលដោយក្លឹប ឬសហព័ន្ធកីឡានានាជុំវិញពិភពលោក ដែលបង្កើតជាទីផ្សារការងារសកលសម្រាប់វិជ្ជាជីវៈនេះ។
ចំពោះទម្រង់ប្រជាជន គ្រូបង្វឹកកីឡាភាគច្រើនគឺជាអតីតកីឡាករ ដែលបានប្រមូលបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងការប្រកួត។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ការក្លាយជាគ្រូបង្វឹកតម្រូវឲ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលជាប្រព័ន្ធ និងការប្រឡងយកវិញ្ញាបនប័ត្រពីស្ថាប័នកីឡាដែលគ្រប់គ្រង។ សមាសភាពភេទរបស់គ្រូបង្វឹកមានភាពមិនស្មើគ្នា ដោយបុរសនៅតែមានចំនួនច្រើនជាងស្ត្រី ជាពិសេសនៅក្នុងកីឡាអាជីព បើទោះបីនិន្នាការកំពុងផ្លាស់ប្តូរក៏ដោយ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រវត្តិនៃការបង្វឹកកីឡាអាចតាមដានរហូតដល់សម័យបុរាណ។ តាមវិគីភីឌា ក្រិចបុរាណមានគ្រូបង្វឹកដែលហៅថា "paidotribes" ដែលបង្ហាត់កីឡាករសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក។ នៅរ៉ូមបុរាណ មានគ្រូបង្វឹកសម្រាប់អ្នកប្រយុទ្ធ (gladiators) ផងដែរ។ ទោះយ៉ាងណា ពាក្យ "coach" ដូចដែលយើងប្រើសព្វថ្ងៃនេះ បានចាប់កំណើតនៅប្រទេសអង់គ្លេសក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៩។
យោងតាមការពន្យល់របស់វិគីភីឌា ពាក្យ "coach" មានន័យដើមថា "រទេះសេះ" ដែលជាយានជំនិះសម្រាប់ដឹកមនុស្សពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ។ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Oxford ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៣០ ពាក្យនេះត្រូវបានគេប្រើក្នុងន័យប្រៀបធៀប ដើម្បីសំដៅលើគ្រូបង្ហាត់ឯកជនដែលជួយ "ដឹកនាំ" សិស្សឱ្យប្រឡងជាប់។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ ១៨៦១ ពាក្យនេះត្រូវបានយកទៅប្រើក្នុងកីឡាចែវទូក ហើយក្រោយមកក៏រីករាលដាលដល់កីឡាបាល់ទាត់ និងកីឡាដទៃទៀត។
ក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ២០ វិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្វឹកបានវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាមួយនឹងការបង្កើតសហព័ន្ធកីឡា ការប្រកួតអន្តរជាតិ និងការវិវត្តន៍នៃវិទ្យាសាស្ត្រកីឡា។ តាមវិគីភីឌា បច្ចុប្បន្ននេះ គ្រូបង្វឹកគឺជាអ្នកជំនាញដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងមានសមាគមវិជ្ជាជីវៈផ្ទាល់ខ្លួន។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច តួនាទីរបស់គ្រូបង្វឹកមានភាពចម្រុះគ្នា។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញថា គ្រូបង្វឹកនៅកម្រិតសហគមន៍ ឬសាលារៀនច្រើនតែជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ឬទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលទាប។ ផ្ទុយទៅវិញ គ្រូបង្វឹកនៅក្នុងកីឡាអាជីព ជាពិសេសនៅក្នុងលីកធំៗដូចជាកីឡាបាល់ទាត់អង់គ្លេស កីឡាបាល់បោះ NBA ឬកីឡាបាល់ទាត់អាមេរិក NFL អាចរកបានប្រាក់ខែរាប់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ព្រមទាំងប្រាក់រង្វាន់ផ្សេងៗ។ ការចំណាយលើគ្រូបង្វឹកគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃថវិការបស់ក្លឹបកីឡា។
ផ្នែកវប្បធម៌ គ្រូបង្វឹកមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសង្គម។ ពួកគេច្រើនតែត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃភាពជោគជ័យ វិន័យ និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ។ តាមវិគីភីឌា នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ រឿងរ៉ាវអំពីគ្រូបង្វឹកត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបំផុសគំនិត និងបង្ហាញពីតម្លៃនៃការខិតខំ។ គ្រូបង្វឹកក្រុមជាតិក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជាវីរបុរសជាតិនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ តួនាទីរបស់គ្រូបង្វឹកបានពង្រីកវិសាលភាពថែមទៀត ដោយសារការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រ។ តាមវិគីភីឌា គ្រូបង្វឹកសម័យថ្មីប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជាកាមេរ៉ាវិភាគចលនា ឧបករណ៍ GPS តាមដានកាយសម្បទា និងកម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្តដែលមានមូលដ្ឋានលើព័ត៌មានច្បាស់លាស់។ លើសពីនេះ ការបង្វឹកផ្នែកចិត្តសាស្ត្រ និងការគ្រប់គ្រងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់កីឡាករក៏កំពុងក្លាយជាផ្នែកសំខាន់នៃការងារគ្រូបង្វឹកដែរ។
សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីតួនាទីរបស់គ្រូបង្វឹកគឺមានសារៈសំខាន់ នៅក្នុងបរិបទដែលកីឡាកម្ពុជាកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ទោះបីវិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានជាក់លាក់អំពីគ្រូបង្វឹកនៅកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏និន្នាការពិភពលោកបង្ហាញថា ការវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍគ្រូបង្វឹក គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ភាពជោគជ័យក្នុងកីឡាជាតិ។ ដូច្នេះ ប្រធានបទនេះនៅតែជាចំណុចពាក់ព័ន្ធសម្រាប់សហគមន៍កីឡាកម្ពុជា។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។