ប្រធានបទ

ទីក្រុងកូឡូញ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

វិហារកូឡូញ និងស្ពាន Hohenzollernbrücke នាពេលព្រលប់ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទីក្រុងកូឡូញ (Cologne) គឺជាទីក្រុងធំបំផុតទីបួននៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងរដ្ឋ North Rhine-Westphalia។ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ១,១ លាននាក់នៅក្នុងដែនក្រុង ហើយមានជាង ៣,១ លាននាក់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង កូឡូញ-បុន (Cologne Bonn urban region)។ កូឡូញក៏ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង Rhine-Ruhr ដែលជាតំបន់ទីក្រុងធំទីពីរក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប បើគិតតាមទំហំផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅលើឆ្នេរខាងឆ្វេងនៃទន្លេ Rhine ចម្ងាយប្រហែល ៣៥ គីឡូម៉ែត្រភាគអាគ្នេយ៍ពីទីក្រុង Düsseldorf ដែលជាទីរួមរដ្ឋ North Rhine-Westphalia និង ២២ គីឡូម៉ែត្រភាគពាយព្យពីទីក្រុង Bonn ដែលធ្លាប់ជាអតីតរាជធានីនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ខាងលិច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបថតផ្កាយរណបនៃទីក្រុងកូឡូញ ថ្ងៃទី ៧ ឧសភា ២០២០ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទីក្រុងកូឡូញមានទីតាំងនៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដោយទទួលឥទ្ធិពលពីអាកាសធាតុសមុទ្រ។ ទន្លេ Rhine ហូរកាត់កណ្តាលទីក្រុង ដោយបែងចែកតំបន់ក្រុងជាពីរផ្នែក គឺផ្នែកខាងឆ្វេងដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រវត្តិសាស្ត្រ និងផ្នែកខាងស្តាំដែលជាតំបន់លំនៅដ្ឋាន និងឧស្សាហកម្ម។ ទីក្រុងមានស្ពានជាច្រើន ដូចជាស្ពាន Hohenzollernbrücke និងស្ពាន Deutzer ដែលភ្ជាប់តំបន់ទាំងពីរ។ គួរកត់សម្គាល់ថា នៅឆ្នាំ ១៩៣០ កូឡូញបានជួបប្រទះទឹកជំនន់ដ៏ធំមួយ ដូចដែលបានថតទុកក្នុងរូបថតបណ្ណសារ Bundesarchiv។ ទីក្រុងកូឡូញត្រូវបានបែងចែកជា ៩ ខណ្ឌ (បង្ហាញក្នុងផែនទី Wikipedia) ហើយមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាង ១ លាននាក់។ រូបថតផ្កាយរណប Sentinel-2 បញ្ជាក់ពីការរីកលូតលាស់របស់ទីក្រុង ដែលរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់ឧទ្យាន និងអគារខ្ពស់ៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនូរជញ្ជាំងសម័យរ៉ូម៉ាំងពីសតវត្សទី ៣ ដែលរកឃើញនៅកូឡូញ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទីក្រុងកូឡូញមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែប ដោយបានចាប់កំណើតពីអាណានិគមរ៉ូម៉ាំងមួយដែលបង្កើតឡើងនៅសតវត្សទី ១ ដោយមានឈ្មោះថា Colonia Claudia Ara Agrippinensium។ ភស្តុតាងបុរាណវត្ថុដូចជា កម្រាលម៉ូសាយ Dionysus និងគំនូរជញ្ជាំងពីវិមានរ៉ូម៉ាំង ត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរ Römisch-Germanisches Museum។ នៅសម័យកណ្តាល កូឡូញបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនិងសាសនាដ៏សំខាន់ ដោយមានកំពែងរឹងមាំ។ រូបគំនូរពីឆ្នាំ ១៤១១ និងទេសភាពពីឆ្នាំ ១៥៣១ បង្ហាញពីទីក្រុងដែលរក្សាបាននូវប្រាសាទនិងអគារបុរាណជាច្រើន។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមសាមសិបឆ្នាំ (Thirty Years' War) ឆ្នាំ ១៦៣២ តំបន់ Deutz ត្រូវបានវាយប្រហារដោយកងទ័ពស៊ុយអែត។ រហូតដល់ដើមសតវត្សទី ១៩ ផែនទីឆ្នាំ ១៨០០ បានបង្ហាញថាកំពែងក្រុងនៅសេសសល់ជាមួយនឹងទ្វារក្រុងចំនួន ១៦ ដែលសព្វថ្ងៃនៅមានបីគឺ Eigelsteintor, Hahnentor និង Severinstor។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ទីក្រុងកូឡូញត្រូវបានទម្លាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ថ្នាក់ខូចខាតស្ទើរទាំងស្រុង ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតឆ្នាំ ១៩៤៥។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទីក្រុងត្រូវបានកសាងឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានការដើរលើខ្សែពួររបស់ Margret Zimmermann ពីលើគំនរបាក់បែកក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦ ជានិមិត្តរូបនៃការងើបឡើងវិញ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សារមន្ទីរ Ludwig ដែលមានការប្រមូលស្នាដៃសិល្បៈសម័យទំនើប ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia កូឡូញគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៅអាល្លឺម៉ង់ ដោយសារវាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង Rhine-Ruhr ដែលមាន GDP ធំទី ២ ក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ វិស័យសេវាកម្ម ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងធានារ៉ាប់រងដើរតួយ៉ាងសំខាន់។ សាលពិព័រណ៍ Koelnmesse គឺជាទីតាំងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិធំៗ។ ទីក្រុងក៏មានអគារទំនើបៗដូចជា KölnTriangle, Justizzentrum និង Cologne Tower ដែលជានិមិត្តរូបនៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច។ ផ្នែកវប្បធម៌ កូឡូញល្បីល្បាញដោយសារវិហារកាតូលិកដ៏ធំសម្បើម គឺវិហារកូឡូញ (Kölner Dom) ដែលជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មហ្គោធិកដ៏អស្ចារ្យ។ លើសពីនេះ មានវិហារបែបរ៉ូម៉ាំងជាច្រើនដូចជា St. Gereon, Groß St. Martin និង St. Kunibert ដែលនៅសេសសល់ពីសម័យបុរាណ។ ទីក្រុងក៏មានសារមន្ទីរលំដាប់អន្តរជាតិ ដូចជា សារមន្ទីរ Ludwig (សិល្បៈសម័យទំនើប) និងសារមន្ទីរ Römisch-Germanisches (ប្រវត្តិសាស្ត្ររ៉ូម៉ាំង)។ ម្ហូបអាហារក្នុងស្រុករួមមាន Sauerbraten (សាច់គោបំពងឬស្ងោរ) និងម្ហូបគ្រឿងសមុទ្រផ្សេងៗដូចជាគ្រំ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការថតពីលើអាកាសទីក្រុងកូឡូញ ឆ្នាំ ២០១៣ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទទំនើប ទីក្រុងកូឡូញនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍។ តាម Wikipedia តំបន់ Rhine-Ruhr មាន GDP ធំទី ២ ក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ខ្លាំងក្លា។ វិហារកូឡូញ និងសារមន្ទីរជាច្រើនទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្ម Koelnmesse បន្តជាវេទិកាសម្រាប់ការច្នៃប្រឌិត និងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse កូឡូញអាចជាឧទាហរណ៍នៃទីក្រុងដែលស្តារខ្លួនឡើងវិញពីការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងអភិវឌ្ឍជាមជ្ឈមណ្ឌលសកលដោយមិនបោះបង់បេតិកភណ្ឌរបស់ខ្លួន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។