កូម័រ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា កូម័រ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សហភាពកូម័រ គឺជាប្រទេសកោះមួយនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃឆានែលម៉ូសំប៊ិក ក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ប្រទេសនេះមានកោះធំៗចំនួនបី គឺក្រាន់កូម័រ (Grande Comore) ម៉ូហេលី (Mohéli) និងអាន់ចូវ៉ាន់ (Anjouan)។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ម៉ូរ៉ូនី (Moroni) ស្ថិតនៅលើកោះក្រាន់កូម័រ។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនេះធ្វើឱ្យកូម័រក្លាយជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រលើផ្លូវនាវាចរណ៍អន្តរជាតិ។

កូម័រជាសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក អង្គការហ្វ្រង់កូហ្វូនី អង្គការសហប្រតិបត្តិការសាសនាអ៊ីស្លាម និងគណៈកម្មការមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ប្រទេសនេះក៏ជាសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធរដ្ឋអារ៉ាប់ ហើយជាប្រទេសតែមួយគត់ក្នុងចំណោមសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធនេះដែលស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលខាងត្បូងទាំងស្រុង។ តាមវីគីភីឌា សាសនាផ្លូវការរបស់រដ្ឋគឺសាសនាអ៊ីស្លាម ហើយប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនានេះ។ ភាសាផ្លូវការមានបីគឺ ភាសាកូម័រ ភាសាបារាំង និងភាសាអារ៉ាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រជុំកោះកូម័រស្ថិតនៅចន្លោះទ្វីបអាហ្វ្រិក និងម៉ាដាហ្គាស្ការ ក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ កោះក្រាន់កូម័រជាកោះធំជាងគេ មានលក្ខណៈជាភ្នំភ្លើង និងព្រៃឈើត្រូពិច។ អាកាសធាតុមានលក្ខណៈត្រូពិច ដោយមានរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំង។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិដើមដែលនិយាយភាសាកូម័រ (Shikomori) ជាភាសាប្រចាំថ្ងៃ ខណៈភាសាបារាំងប្រើក្នុងការអប់រំនិងរដ្ឋបាល។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញពីទេសភាពបៃតង និងឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលជាលក្ខណៈពិសេសនៃកោះនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ប្រទេសកូម័របានប្រកាសឯករាជ្យពីបារាំងនៅថ្ងៃទី ៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៥។ មុនពេលនោះ ប្រជុំកោះនេះស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំង ដែលបានចាប់ផ្តើមពីការកាន់កាប់នៅសតវត្សរ៍ទី១៩។ ផែនទីបារាំងឆ្នាំ ១៧៤៧ បង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់អឺរ៉ុបលើតំបន់នេះ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងកោះម៉ាយុត (Mayotte) ដែលបារាំងនៅតែគ្រប់គ្រងរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ ក្រោយឯករាជ្យ កូម័របានឆ្លងកាត់រយៈពេលនៃអស្ថិរភាពនយោបាយ រួមទាំងការធ្វើរដ្ឋប្រហារជាច្រើនលើក។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសនេះបានរក្សាប្រព័ន្ធសហព័ន្ធ ដោយមានការបែងចែកអំណាចរវាងកោះនីមួយៗ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់កូម័រពឹងផ្អែកជាចម្បងលើកសិកម្ម ជលផល និងជំនួយពីពហុភាគីនិងប្រទេសរួមការងារ។ ដំណាំវ៉ានីឡាជាផលិតផលនាំចេញដ៏សំខាន់ ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតចម្ការពីវីគីភីឌា។ កូម័រក៏មានវិស័យនេសាទសម្បូរបែប និងការនាំចេញគ្រឿងទេសមួយចំនួនផងដែរ។

វប្បធម៌កូម័រមានល្បាយចម្រុះពីឥទ្ធិពលអារ៉ាប់ អាហ្វ្រិក និងបារាំង។ ភាសាកូម័រ (Shikomori) មានឫសគល់មកពីភាសាស្វាហ៊ីលី និងអារ៉ាប់។ សាសនាអ៊ីស្លាមដើរតួនាទីកណ្តាលក្នុងជីវភាពរស់នៅ ដោយមានវិហារអ៊ីស្លាមជាច្រើន និងពិធីបុណ្យសាសនាយ៉ាងអធិកអធម។ ទូកដាវ (dhow) ក៏ជានិមិត្តរូបនៃប្រពៃណីពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រដែលមានតាំងពីបុរាណ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅថ្នាក់នយោបាយ កូម័របានឆ្លងកាត់កំណែទម្រង់ជាច្រើនដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព។ តាមវីគីភីឌា លោក Ikililou Dhoinine ដែលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ ២០១៦ គឺជាឧទាហរណ៍នៃការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី។ បច្ចុប្បន្ន កូម័រកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច រួមមានអត្រាអត់ការងារខ្ពស់ និងកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប៉ុន្តែខ្លួនកំពុងព្យាយាមទាក់ទាញវិនិយោគពីបរទេស ជាពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse កូម័រតំណាងឱ្យរដ្ឋកំពុងអភិវឌ្ឍតូចមួយដែលកំពុងប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ក្នុងនាមជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការតំបន់ កូម័រកំពុងស្វែងរកការគាំទ្រអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ។ ការតាមដានការវិវត្តនៅកូម័រអាចផ្តល់មេរៀនអំពីភាពធន់នៃប្រទេសកោះតូច និងសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសកល។