សភា (Congress)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ពាក្យ "Congress" ឬ "សភា" សំដៅលើកិច្ចប្រជុំជាផ្លូវការនៃតំណាងមកពីប្រទេស រដ្ឋសមាជិក អង្គការ សហជីពពាណិជ្ជកម្ម គណបក្សនយោបាយ ឬក្រុមផ្សេងៗគ្នា។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើទាំងក្នុងបរិបទស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិជាតិ (ដូចជាសភាសហរដ្ឋអាមេរិក និងសភាជាតិអាហ្សង់ទីន) និងក្នុងបរិបទនៃកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិធំៗ ដែលជួបប្រជុំគ្នាដើម្បីពិភាក្សាបញ្ហារួម។

លក្ខណៈរួមនៃ "Congress" ទាំងអស់គឺ ការប្រមូលផ្តុំតំណាងពហុភាគី ដើម្បីពិភាក្សា ចរចា ឬសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់សមាជិកជាច្រើនភាគី។ ក្នុងបរិបទនយោបាយ វាជាញឹកញាប់សំដៅលើស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិដែលតំណាងឱ្យប្រជាជនក្នុងការបង្កើតច្បាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងវិសាលភាពនៃពាក្យ

ពាក្យ "Congress" មិនមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រកំណត់ឡើយ ព្រោះវាជាគោលគំនិតស្ថាប័ន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅទូទាំងពិភពលោក។ តាម Wikipedia វាត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាងគេនៅអាមេរិកខាងជើង និងអាមេរិកឡាទីន ដែលប្រទេសជាច្រើន ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ម៉ិចស៊ិក និងអាហ្សង់ទីន ប្រើពាក្យ "Congress" ជាឈ្មោះផ្លូវការនៃស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិជាតិរបស់ខ្លួន។

នៅអឺរ៉ុប និងតំបន់ផ្សេងទៀត ស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិច្រើនប្រើពាក្យដូចជា "Parliament" "Assembly" ឬ "Diet" ជំនួសវិញ។ ប៉ុន្តែពាក្យ "Congress" នៅតែប្រើជាទូទៅសម្រាប់កិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិធំៗ ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបនៅក្រុង La Haye ឆ្នាំ ១៩៤៨ ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ពាក្យ "congress" មានដើមកំណើតពីភាសាអង់គ្លេសកណ្តាលយឺត (Late Middle English) ដែលដើមឡើយត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅលើ "ការប្រទះគ្នាក្នុងសមរភូមិ"។ ពាក្យនេះមានឫសគល់ពីភាសាឡាតាំង "congressus" ដែលមានន័យថា ការមកជួបជុំគ្នា ឬការប្រទះគ្នា។

ការប្រើពាក្យនេះក្នុងន័យនយោបាយទំនើបបានកើនឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី១៨ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបង្កើត Continental Congress នៅអាណានិគមអាមេរិកនាទសវត្សរ៍ ១៧៧០ ដែលបានដើរតួជាមូលដ្ឋានសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកក្រោយឯករាជ្យ។ ចាប់ពីពេលនោះមក គំរូ "Congress" ត្រូវបានចម្លងតាមនៅអាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ផ្សេងទៀត។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និងទី២០ ពាក្យ "Congress" ក៏បានរីករាលដាលដើម្បីសំដៅលើកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិសំខាន់ៗ ដូចជា Congress of Vienna ឆ្នាំ ១៨១៥ ដែលបានរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់នយោបាយអឺរ៉ុបឡើងវិញបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុង និងក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបឆ្នាំ ១៩៤៨ ដែលបានដាក់មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការរួបរួមអឺរ៉ុបក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

ការប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីបរិបទនយោបាយ ពាក្យ "Congress" ក៏ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅលើកិច្ចប្រជុំធំៗនៃក្រុមវិជ្ជាជីវៈ វិទ្យាសាស្ត្រ កីឡា និងវប្បធម៌ផងដែរ។ តាម Wikipedia ការប្រកួតអុកចត្រង្គអន្តរជាតិច្រើនត្រូវបានគេហៅថា "chess congress" ដែលជាប្រពៃណីចាស់នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងតំបន់ផ្សេងទៀតនៃពិភពលោក។

កិច្ចប្រជុំវិទ្យាសាស្ត្រ និងវេជ្ជសាស្ត្រអន្តរជាតិក៏ច្រើនប្រើពាក្យនេះដែរ ជាពិសេសនៅអឺរ៉ុប ដែលជាកន្លែងដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញពីប្រទេសផ្សេងៗគ្នា មកប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីចែករំលែកការរកឃើញថ្មីៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងពីពាក្យ "Congress" មានសារៈសំខាន់ ដោយសារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសភាសហរដ្ឋអាមេរិក (US Congress) ដែលជាស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិមួយដែលមានឥទ្ធិពលលើគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងគោលនយោបាយឆ្ពោះទៅកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ានទាំងមូល។

លើសពីនេះ កិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិធំៗ ដូចជាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន កិច្ចប្រជុំកំពូល APEC និងកិច្ចប្រជុំ COP ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ច្រើនមានលក្ខណៈនៃ "congress" ក្នុងន័យដើម គឺការប្រមូលផ្តុំតំណាងពហុភាគី ដើម្បីពិភាក្សាលើបញ្ហារួម។ ការតាមដានដំណើរការទាំងនេះ ជួយឱ្យអ្នកអានយល់កាន់តែច្បាស់អំពីរបៀបដែលការសម្រេចចិត្តអន្តរជាតិត្រូវបានធ្វើឡើង។