ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កាតព្វកិច្ចយោធា ដែលភាសាអង់គ្លេសអាមេរិកាំងហៅថា «the draft» គឺជាការអនុវត្តដែលការចូលរួមសេវាជាតិ ជាពិសេសសេវាយោធា ត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចដោយច្បាប់។ តាម Wikipedia ការអនុវត្តនេះមានដើមកំណើតតាំងពីសម័យបុរាណ ហើយបន្តមាននៅប្រទេសមួយចំនួនរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រោមឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា។

ប្រព័ន្ធទំនើបនៃកាតព្វកិច្ចយោធាជាតិ ដែលគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់បុរសវ័យក្មេង បានចាប់ផ្ដើមក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍បារាំងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៧៩០។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia ប្រព័ន្ធនេះបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃកងទ័ពដ៏ធំ និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កាតព្វកិច្ចយោធាជាប្រព័ន្ធច្បាប់ មិនមែនជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រទេ ដូច្នេះផ្នែកនេះសំដៅលើក្រុមប្រជាជនដែលជាគោលដៅនៃការកេណ្ឌ។ តាម Wikipedia ក្រុមគោលដៅចម្បងនៅក្នុងប្រព័ន្ធដែលប្រជាជាតិអឺរ៉ុបភាគច្រើនយកទៅប្រើ គឺបុរសដែលឈានដល់អាយុជាក់លាក់មួយ។ ពួកគេត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចសកម្មរយៈពេលពី ១ ទៅ ៨ ឆ្នាំ រួចបន្តទៅកាន់កងទ័ពបម្រុង។

រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រពី Wikipedia បានបង្ហាញយុវជនចុះឈ្មោះចូលបម្រើយោធានៅទីក្រុងញូវយ៉ក ថ្ងៃទី ៥ មិថុនា ១៩១៧ ដែលបញ្ជាក់ពីទំហំនៃការចុះឈ្មោះក្នុងក្រុមប្រជាជនទូលំទូលាយ។ តាមចំណារពន្យល់រូបថតពី Wikipedia ប្រទេសន័រវេសបានក្លាយជាសមាជិកអង្គការណាតូដំបូងដែលមានសេវាជាតិជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់ទាំងបុរស និងស្ត្រីនៅឆ្នាំ ២០១៥ ហើយជាប្រទេសដំបូងគេលើពិភពលោកដែលកេណ្ឌស្ត្រីក្នុងលក្ខខណ្ឌដូចគ្នានឹងបុរស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កាតព្វកិច្ចយោធាមានដើមកំណើតតាំងពីសម័យបុរាណកាល។ គំនូរខ្នាតតូចរបស់អូតូម៉ង់ពីឆ្នាំ ១៥៥៨ ដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ បានរៀបរាប់ពីការចុះបញ្ជីក្មេងប្រុសគ្រិស្តសាសនិកសម្រាប់ការប្រមូល «ពន្ធដោយឈាម» ដែលជាទម្រង់មួយនៃការកេណ្ឌយុវជនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ចំណុចរបត់សំខាន់មួយកើតឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៧៩០ នៅពេលដែលបដិវត្តន៍បារាំងបានបង្កើតប្រព័ន្ធកាតព្វកិច្ចយោធាជាតិដែលគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់បុរសវ័យក្មេង។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia ប្រព័ន្ធនេះបានធ្វើឲ្យបារាំងមានកងទ័ពដ៏ធំ និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

ក្រោយមក ប្រជាជាតិអឺរ៉ុបភាគច្រើនបានយកគំរូតាមប្រព័ន្ធនេះ សូម្បីតែនៅពេលសន្តិភាពក៏ដោយ។ ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកេណ្ឌយោធាជាកាតព្វកិច្ចបានក្លាយជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋជាច្រើន ដោយបុរសត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចសកម្ម និងបន្តទៅកងទ័ពបម្រុង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កាតព្វកិច្ចយោធាមានវិមាត្រវប្បធម៌គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ រូបថតពីបណ្ណាល័យ Wikipedia បង្ហាញទាហានជ្រើសរើសហ្វាំងឡង់កំពុងធ្វើសច្ចាប្រណិធានយោធានៅចុងបញ្ចប់នៃវគ្គហ្វឹកហ្វឺនមូលដ្ឋាន ដែលជាពិធីសំខាន់ក្នុងវប្បធម៌យោធា។

រូបថតផ្សេងទៀតពី Wikipedia បានបង្ហាញកាតព្វកិច្ចយោធាក្នុងតួនាទីព្រះរាជឆ្មាំនៅទីក្រុងកូប៉េនហាក ប្រទេសដាណឺម៉ាក និងទាហានឆ្មាំប្រធានាធិបតីក្រិកពាក់សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី។ ចំណុចទាំងនេះបង្ហាញថាកាតព្វកិច្ចយោធាមិនមែនគ្រាន់តែជាការកេណ្ឌកម្លាំងប្រយុទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏មានទំនាក់ទំនងនឹងអត្តសញ្ញាណជាតិផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

កាតព្វកិច្ចយោធានៅតែជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន ព្រោះប្រទេសមួយចំនួនបន្តអនុវត្តប្រព័ន្ធនេះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ក្រោមឈ្មោះផ្សេងៗ តាមការរៀបរាប់របស់ Wikipedia។ រូបថតពីបណ្ណាល័យ Wikipedia បង្ហាញទាហានជ្រើសរើសស៊ុយអែតកំឡុងឆ្នាំ ២០០៨ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងថាប្រព័ន្ធកេណ្ឌទ័ពនៅតែបន្តដំណើរការក្នុងរដ្ឋទំនើបមួយចំនួន។

សម្រាប់អ្នកអានភាសាខ្មែរ ប្រធានបទនេះអាចភ្ជាប់ទៅការពិភាក្សាអំពីសេវាយោធា សមភាពយេនឌ័រ និងគោលនយោបាយការពារជាតិ។ តាមចំណារពន្យល់រូបថតពី Wikipedia គេក៏ឃើញការបណ្តុះបណ្តាលទាហានស្ត្រីនៅអ៊ីស្រាអែល និងការហ្វឹកហ្វឺនទាហានជ្រើសរើសនៅអ៊ីរ៉ង់ ដែលអាចជាចំណុចយោងសម្រាប់ប្រៀបធៀបគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសនានា។