ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ (Consumer electronics) ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកក្នុងផ្ទះ គឺជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលមានគោលបំណងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃក្នុងគ្រួសារ។ ឧបករណ៍ទាំងនេះរួមមានសម្រាប់ការកម្សាន្ត (ដូចជាទូរទស្សន៍ ប្រព័ន្ធសំឡេង) ទំនាក់ទំនង (ដូចជាទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ កុំព្យូទ័រយួរដៃ) ការិយាល័យនៅផ្ទះ (ដូចជាម៉ាស៊ីនព្រីន) និងកម្សាន្តចិត្ត។ កាលពីអតីតកាល ផលិតផលទាំងនេះត្រូវបានគេហៅថា "ទំនិញខ្មៅ" (black goods) នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសអាមេរិក ដោយសារតែឧបករណ៍ជាច្រើនដាក់ក្នុងប្រអប់ពណ៌ខ្មៅ ឬងងឹត។ ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីសម្គាល់វាពី "ទំនិញស" (white goods) ដែលមានបំណងសម្រាប់កិច្ចការផ្ទះដូចជា ម៉ាស៊ីនបោកគក់ និងទូរទឹកកក។ នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសអង់គ្លេស គេច្រើនហៅថា "ទំនិញត្នោត" (brown goods) ដោយអ្នកផលិតនិងអ្នកលក់។ តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ មក ការបែងចែកនេះបានបាត់បង់នៅក្នុងហាងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកធំៗ ដែលឥវ៉ាន់របស់ពួកគេរួមមានឧបករណ៍កម្សាន្ត ទំនាក់ទំនង ការិយាល័យនៅផ្ទះ និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះទាំងអស់ ដូចដែលបានរៀបរាប់ក្នុង Wikipedia ។ ឧបករណ៍ទំនើបតែងតែរួមបញ្ចូលមុខងារជាច្រើនក្នុងឧបករណ៍តែមួយ ដែលធ្វើឲ្យកាន់តែពិបាកក្នុងការបែងចែកប្រភេទ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់មានលក្ខណៈសកល ដោយមានវត្តមាននៅគ្រប់ទ្វីប។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមហ៊ុនផលិតធំៗជាច្រើនមានទីតាំងរោងចក្រនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ជាពិសេសប្រទេសចិន កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងវៀតណាម ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតសំខាន់សម្រាប់ស្មាតហ្វូន កុំព្យូទ័រ និងទូរទស្សន៍។ ទោះជាយ៉ាងណា ការរចនា និងស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) ជារឿយៗធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ និងជប៉ុន។ ប្រជាជនរាប់ពាន់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទាំងនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃជីវិតទំនើប។ នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការជ្រៀតចូលនៃទូរស័ព្ទដៃ និងអ៊ីនធឺណិតបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលជួយបង្រួមគម្លាតឌីជីថល (digital divide)។ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា កំពុងឃើញការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌សង្គម ដូចដែលបានកត់សម្គាល់ក្នុងរបាយការណ៍ឧស្សាហកម្ម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ឫសគល់នៃគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់អាចតាមដានទៅដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ជាមួយនឹងការបង្កើតវិទ្យុ និងហ្គ្រែម៉ូហ្វូន។ ពាក្យ "ទំនិញខ្មៅ" និង "ទំនិញត្នោត" បានកើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០ ដើម្បីបែងចែកឧបករណ៍កម្សាន្តពីឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ និង ១៩៦០ ការបង្កើតត្រង់ស៊ីស្ទ័រ (transistor) និងសៀគ្វីរួម (integrated circuit) បានបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនេះ ដោយធ្វើឱ្យទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុមានតម្លៃថោកនិងប្រើប្រាស់បានទូលំទូលាយ។ ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ បាននាំមកនូវកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន (PC) ពីក្រុមហ៊ុនដូចជា IBM និង Apple រួមជាមួយឧបករណ៍ចល័តដូចជា Walkman របស់ Sony ដែលបានផ្លាស់ប្តូររបៀបស្តាប់តន្ត្រី។ ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ បានឃើញការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃទូរស័ព្ទចល័ត និងអ៊ីនធឺណិត ដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ស្មាតហ្វូន។ នៅឆ្នាំ ២០០៧ ការចេញលក់ iPhone របស់ Apple បានកំណត់និយមន័យថ្មីសម្រាប់ទូរស័ព្ទដៃ ដោយរួមបញ្ចូលកាមេរ៉ា កម្មវិធីរុករកអ៊ីនធឺណិត និងឧបករណ៍ចាក់តន្ត្រីក្នុងឧបករណ៍តែមួយ។ យោងតាម Wikipedia ការបាត់បង់ភាពខុសគ្នារវាងប្រភេទឧបករណ៍បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងហាងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកធំៗ តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់គឺជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ដែលមានទំហំទីផ្សារពិភពលោករាប់ពាន់លានដុល្លារ។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា Samsung, Apple, Sony និង LG បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងកំណត់និន្នាការទីផ្សារ។ ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលបានបង្កើតការងាររាប់លាន ប៉ុន្តែក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាការងារប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ផងដែរ។ វប្បធម៌របស់មនុស្សសម័យទំនើបត្រូវបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង៖ ស្មាតហ្វូនបានក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ទំនាក់ទំនងសង្គម ការងារពីចម្ងាយ និងការកម្សាន្តគ្មានព្រំដែន។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម និងសេវាកម្មស្ទ្រីមមីង ដែលដំណើរការលើឧបករណ៍ទាំងនេះ បានបង្កើតរូបភាពថ្មីនៃវប្បធម៌សកល និងជួយសម្រួលដល់ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក។ ទោះយ៉ាងណា ការប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក៏បានបង្កើតបញ្ហាប្រឈមធំៗផងដែរ ជាពិសេសកាកសំណល់អេឡិចត្រូនិក (e-waste)។ យោងតាម Wikipedia កាកសំណល់ទាំងនេះច្រើនតែមានសារធាតុពុលដូចជា សំណ និងបារត ហើយមានតែមួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានកែច្នៃឡើងវិញត្រឹមត្រូវ ដែលបង្កហានិភ័យដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពសាធារណៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់កំពុងឈានចូលសម័យថ្មីមួយដែលត្រូវបានជំរុញដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗដូចជា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ឧបករណ៍ឆ្លាតវៃ (smart devices) និងអ៊ីនធឺណិតនៃវត្ថុ (IoT)។ ឧបករណ៍ដូចជា ឧបករណ៍ជំនួយសំឡេងឆ្លាតវៃ ទូរស័ព្ទបត់បាន (foldable phones) និងប្រព័ន្ធផ្ទះឆ្លាតវៃ កំពុងទទួលបានប្រជាប្រិយភាព។ យោងតាម Wikipedia ការសង្កត់ធ្ងន់លើនិរន្តរភាពកំពុងជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុននានារចនាផលិតផលដែលមានអាយុកាលប្រើប្រាស់យូរជាងមុន ងាយស្រួលជួសជុល និងកែច្នៃឡើងវិញ រួមទាំងគំនិតផ្តួចផ្តើម "សិទ្ធិក្នុងការជួសជុល" (right to repair)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និន្នាការទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ ដោយសារទីផ្សារក្នុងស្រុកកំពុងពង្រីក ហើយយុវជនកាន់តែច្រើនពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការងារ ការសិក្សា និងការកម្សាន្ត។ ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីកាកសំណល់អេឡិចត្រូនិក និងការជំរុញគោលនយោបាយកែច្នៃឡើងវិញ អាចជួយឱ្យកម្ពុជាគ្រប់គ្រងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ខណៈដែលប្រទេសនេះកំពុងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់ខ្លួន។