ប្រធានបទ Topic
ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប៊ីយ៉ាន់តូ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប៊ីយ៉ាន់តូ ចូចូហាឌីគូស៊ូម៉ូ (Prabowo Subianto Djojohadikusumo) គឺជាអ្នកនយោបាយ អ្នកជំនួញ និងអតីតឧត្តមសេនីយ៍យោធាឥណ្ឌូនេស៊ី។ តាមវិគីភីឌា លោកបានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទី៨ នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ បន្ទាប់ពីបានឈ្នះឆ្នោតជាមួយសម្លេងភាគច្រើន។ មុននេះ លោកធ្លាប់ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ ២០២៤ និងជាស្ថាបនិកគណបក្សចលនាឥណ្ឌូនេស៊ីដ៏អស្ចារ្យ (Gerindra)។ លោកក៏ជាប្រធានាធិបតីទី៣ ដែលមានប្រវត្តិយោធា បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតី ស៊ូហារតូ និង ស៊ូស៊ីឡូ បាំបាំង យូដូយ៉ូណូ ហើយជាប្រធានាធិបតីដែលមានវ័យច្រើនជាងគេបំផុត (៧៣ ឆ្នាំ) នៅពេលឡើងកាន់តំណែងជាលើកដំបូង។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ប្រាបូវ៉ូ កើតនៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥១ នៅទីក្រុងចាការតា។ លោកជាកូនប្រុសរបស់លោកបណ្ឌិត ស៊ូមីត្រូ ចូចូហាឌីគូស៊ូម៉ូ (Sumitro Djojohadikusumo) សេដ្ឋវិទូដ៏ល្បី និងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្ម ដែលជាស្ថាបនិកសាលាសេដ្ឋកិច្ចនៅសកលវិទ្យាល័យឥណ្ឌូនេស៊ី។ ម្តាយរបស់លោក គឺលោកស្រី ដូរ៉ា ម៉ារី ស៊ីហ្គា (Dora Marie Sigar) មានដើមកំណើតមកពីតំបន់មីណាហាសា នៅស៊ូឡាវ៉េស៊ីខាងជើង។ ដោយសារឪពុករបស់លោកត្រូវបាននិរទេសដោយរដ្ឋាភិបាលស៊ូការណូ លោកបានធំធាត់នៅបរទេស ដូចជា ចក្រភពអង់គ្លេស ស្វីស និងអូស្ត្រាលី។ លោកបានសិក្សានៅសាលាអន្តរជាតិ ហើយក្រោយមកបានចូលបម្រើកងទ័ពឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៧០។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ប្រវត្តិយោធារបស់ប្រាបូវ៉ូពោរពេញដោយព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ និងភាពចម្រូងចម្រាស។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពីបណ្ឌិត្យសភាយោធា Magelang នៅឆ្នាំ១៩៧៤ លោកបានបម្រើការក្នុងកងកម្លាំងពិសេស Kopassus ហើយត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រតិបត្តិការនៅទីម័រខាងកើត បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៧៥។ លោកក៏បានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានៅខេត្តប៉ាពួផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ និង ៩០ លោកបានឡើងជាមេបញ្ជាការ Kopassus និងក្រោយមកមេបញ្ជាការកងយុទ្ធសាស្ត្រ Kostrad។
វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ប្រាបូវ៉ូត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងការបាត់ខ្លួនសកម្មជននិស្សិតចំនួន ១៣ នាក់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ និងការបង្កហិង្សាក្នុងអំឡុងកុបកម្មខែឧសភា ឆ្នាំដដែល។ ជាលទ្ធផល លោកត្រូវបានបណ្តេញចេញពីយោធាដោយក្រុមប្រឹក្សាយោធា។ បន្ទាប់ពីការបណ្តេញចេញ លោកបានទៅរស់នៅក្រៅប្រទេសមួយរយៈ ហើយបានបង្កើតអាណាចក្រអាជីវកម្ម ដោយកាន់កាប់ក្រុមហ៊ុនធំៗក្នុងវិស័យក្រដាស ប្រេងដូង និងថាមពល ដូចជា PT Kiani Lestari និង PT Tidar Kerinci Agung។
នយោបាយរបស់លោកចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០០៨ ពេលលោកបង្កើតគណបក្ស Gerindra ដែលមាននិន្នាការជាតិនិយម និងផ្តោតលើអធិបតេយ្យភាពសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបានចូលប្រកួតប្រជែងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០១៤ និង ២០១៩ ប៉ុន្តែចាញ់លោក ចូកូ វីដូដូ (Jokowi) ទាំងពីរលើក។ ទោះយ៉ាងណា ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ លោកបានទទួលតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ចូកូវី ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលមួយ។ ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំនោះ លោកបានត្រួតពិនិត្យការធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ព ដោយទិញយន្តហោះចម្បាំង Rafale ពីបារាំង និងដ្រូនពីទួរគី រួមទាំងបង្កើតកងកម្លាំងបម្រុងជាតិដ៏ធំមួយ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ប្រាបូវ៉ូបានឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ជាមួយសម្លេងគាំទ្រប្រហែល ៥៨% ដោយមានលោក ហ្គីប្រាន រ៉ាកាប៊ូមីង រ៉ាកា (Gibran Rakabuming Raka) កូនប្រុសច្បងរបស់ចូកូវី ជាអនុប្រធានាធិបតី។ ការឡើងកាន់តំណែងរបស់លោកត្រូវបានអមដោយការសន្យាធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។ គោលនយោបាយស្នូលរួមមាន កម្មវិធីផ្តល់អាហារថ្ងៃត្រង់ និងទឹកដោះគោឥតគិតថ្លៃដល់កុមារសាលា និងម្តាយមានផ្ទៃពោះ ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចំណាយថវិការដ្ឋយ៉ាងច្រើន។
ក្នុងឆាកអន្តរជាតិ លោកប្រធានាធិបតីបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសមហាអំណាច និងប្រទេសជាមិត្តមួយចំនួន។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា លោកបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនភីង នៃប្រទេសចិន ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៃប្រទេសរុស្ស៊ី ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ុយក្រែន និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ លោកក៏បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលសន្តិភាពតំបន់ហ្គាហ្សានៅអេហ្ស៊ីប ខណៈដែលឥណ្ឌូនេស៊ីស្វែងរកតួនាទីជាអ្នកការទូតសកល។
សម្រាប់កម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន ការផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេ មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង។ គោលនយោបាយការបរទេសសកម្ម និងឯករាជ្យរបស់លោក អាចបើកឱកាសថ្មីៗសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងពហុភាគី ជាពិសេសក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម កសិកម្ម និងការពារជាតិ។ អ្នកសង្កេតការណ៍ខ្លះយល់ថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ឥណ្ឌូនេស៊ីនឹងបន្តដើរតួជាស្ពានរវាងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់តុល្យភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។