កូប៉ិនហាក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងកូប៉ិនហាកគឺជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ហើយក៏ជារដ្ឋធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាកទាំងមូលផងដែរ។ តាមទិន្នន័យពីវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កូប៉ិនហាកមានប្រជាជនរស់នៅក្នុងសាលាក្រុងចំនួន ៦៧១,៦៧៣ នាក់ និងប្រមាណ ១.៤ លាននាក់នៅតំបន់ទីក្រុង។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅភាគច្រើនលើកោះស៊េឡង់ (Zealand) និងមួយផ្នែកតូចនៅលើកោះអាម៉ាហ្គឺ (Amager) ដោយត្រូវបានញែកចេញពីទីក្រុងម៉ាល់មូ (Malmö) របស់ស៊ុយអែដ ដោយច្រកសមុទ្រអឺរ៉េស៊ុន។ ស្ពានអឺរ៉េស៊ុនបានតភ្ជាប់ទីក្រុងទាំងពីរដោយផ្លូវដែកនិងផ្លូវថ្នល់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ដែលបង្កើនការតភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌យ៉ាងសំខាន់។

ក្នុងនាមជាទីក្រុងដែលមានអាយុកាលជាង ៨០០ ឆ្នាំ កូប៉ិនហាកគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ វប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកថាជាគំរូទីក្រុងដែលមានគុណភាពជីវិតខ្ពស់ ការប្រើប្រាស់កង់យ៉ាងទូលំទូលាយ និងគោលនយោបាយបរិស្ថានប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ក្នុងចំណោមទីតាំងសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន មានកំពង់ផែចាស់ Nyhavn សួនធីវ៉ូលី រូបសំណាកនាងមច្ឆា និងសារមន្ទីរសិល្បៈជាច្រើន។ យោងតាមរបាយការណ៍អន្តរជាតិជាច្រើន កូប៉ិនហាកតែងស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលក្នុងចំណោមទីក្រុងដែលគួរឱ្យរស់នៅបំផុតនៅលើពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងកូប៉ិនហាកស្ថិតនៅលើឆ្នេរខាងកើតនៃកោះស៊េឡង់ ហើយមានព្រំដែនធម្មជាតិជាច្រើនរួមមានបឹង និងប្រឡាយដែលបង្កើតជាតំបន់ក្រុងដ៏ស្រស់ស្អាត។ តំបន់ទីប្រជុំជនរបស់វាគ្របដណ្តប់លើដែនដីក្រុងជាច្រើនដូចជា ហ្វ្រេដេរិកស្បឺ (Frederiksberg) និងតំបន់ជាយក្រុងផ្សេងៗ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនប្រជាជនសរុបនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងកើនដល់ជាង ១.៤ លាននាក់។ អាកាសធាតុរបស់ទីក្រុងនេះគឺជាប្រភេទមហាសមុទ្រក្តៅ (oceanic climate) ដែលមានរដូវរងាមិនត្រជាក់ខ្លាំង និងរដូវក្តៅត្រជាក់ស្រួល។ លក្ខណៈនេះអនុគ្រោះដល់វប្បធម៌ជិះកង់ និងសកម្មភាពក្រៅផ្ទះដែលពេញនិយមក្នុងចំណោមអ្នករស់នៅទីនេះ។

តាមវីគីភីឌា ប្រជាជននៅកូប៉ិនហាកនិយាយភាសាដាណឺម៉ាកជាភាសាផ្លូវការ ប៉ុន្តែក៏មានសហគមន៍ជនអន្តោប្រវេសន៍ធំៗដែលប្រើប្រាស់ភាសាផ្សេងៗដូចជា ភាសាអង់គ្លេស ភាសាអារ៉ាប់ និងភាសាតួកគី។ ភាពចម្រុះនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីរបស់ទីក្រុងជាមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិមួយនៅតំបន់ស្កង់ឌីណាវី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តំបន់ឆ្លងដែនអឺរ៉េស៊ុន ដែលរួមបញ្ចូលទាំងកូប៉ិនហាកនិងម៉ាល់មូ បានក្លាយជាតំបន់រួមដែលមានប្រជាជនជាង ៤ លាននាក់ និងជាម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទីក្រុងកូប៉ិនហាកតាមការកត់ត្រារបស់វីគីភីឌា បានចាប់ផ្តើមជាភូមិនេសាទតូចមួយនៅសតវត្សរ៍ទី ១០ ។ នៅឆ្នាំ ១១៦៧ អាចារ្យអាប់សាឡន (Bishop Absalon) បានសាងសង់ប្រាសាទមួយនៅលើកោះតូចមួយដើម្បីការពារកំពង់ផែ ហើយពីនេះទីក្រុងចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម។ ទីក្រុងនេះបានក្លាយជារដ្ឋធានីរបស់ដាណឺម៉ាកនៅឆ្នាំ ១៤១៦ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្តេច Eric នៃ Pomerania ។ ពេញមួយសតវត្សរ៍ទី ១៦ និងទី ១៧ កូប៉ិនហាកបានរងការឡោមព័ទ្ធនិងការវាយប្រហារជាច្រើន ជាពិសេសពីស៊ុយអែដ ហើយវាត្រូវបានពង្រឹងជាបន្ទាយយោធា។

នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ ទីក្រុងបានទទួលរងនូវអគ្គីភ័យធំៗជាច្រើនលើក ដែលបានបំផ្លាញអគារឈើចាស់ៗជាច្រើន ប៉ុន្តែក៏បាននាំឱ្យមានការកសាងឡើងវិញជាមួយស្ថាបត្យកម្មថ្មី។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់កងទ័ពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៨០៧ បានបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពេញមួយសតវត្សរ៍ទី ១៩ កូប៉ិនហាកបានជួបប្រទះនូវយុគមាសនៃវប្បធម៌ដាណឺម៉ាក ដោយមានឥស្សរជនដូចជា Hans Christian Andersen និង Søren Kierkegaard បានរស់នៅទីនេះ។

ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ កូប៉ិនហាកត្រូវបានទាហានអាល្លឺម៉ង់កាន់កាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤០ រហូតដល់ការរំដោះនៅថ្ងៃទី ៤ ឧសភា ១៩៤៥ ។ ក្រោយសង្គ្រាម ទីក្រុងបានឆ្លងកាត់ការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស រួមទាំងការពង្រីកដែនដីក្រុងនិងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប។ ស្ពានអឺរ៉េស៊ុនដែលបានបើកនៅឆ្នាំ ២០០០ គឺជាសញ្ញាណមួយនៃការតភ្ជាប់អន្តរជាតិ និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ទីក្រុងនេះទៅកាន់ស៊ុយអែដនិងអឺរ៉ុប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចក្រុងកូប៉ិនហាកជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ និងសេវាកម្មដ៏សំខាន់របស់តំបន់ស្កង់ឌីណាវី។ តាមវីគីភីឌា ទីក្រុងនេះគឺជាទីតាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនធំៗ រួមមាន Maersk (ដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ) Novo Nordisk (ឱសថ) Carlsberg (ស្រាបៀរ) និងធនាគារធំៗជាច្រើន។ វិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ បច្ចេកវិទ្យាស្អាត និងការរចនាឌីហ្សាញ ក៏ជាផ្នែកសំខាន់នៃសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម (startups) ជាច្រើនបានជ្រើសរើសទីក្រុងនេះដោយសារបរិយាកាសអាជីវកម្មអំណោយផល និងគុណភាពជីវិតខ្ពស់។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ កូប៉ិនហាកគឺជាថ្នាលនៃសិល្បៈនិងស្ថាបត្យកម្ម។ អគារសាលាក្រុង (City Hall) ព្រះរាជវាំង Amalienborg រោងល្ខោនរាជ (Royal Danish Theatre) និងរូបសំណាកនាងមច្ឆាត្រូវបានគេទស្សនាដោយភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ សារមន្ទីរធំៗដូចជា Ny Carlsberg Glyptotek និងវិចិត្រសាលជាតិ (Statens Museum for Kunst) ក៏មានបណ្តុំស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃផងដែរ។ លើសពីនេះ ទីក្រុងនេះក៏មានភោជនីយដ្ឋានដែលមានមីហ្សិនស្តារ (Michelin star) ជាច្រើន ដែលក្នុងនោះ Noma ធ្លាប់បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាភោជនីយដ្ឋានល្អបំផុតក្នុងពិភពលោក។ វប្បធម៌ជិះកង់របស់កូប៉ិនហាកក៏ល្បីល្បាញ ដោយមានផ្លូវកង់រាប់រយគីឡូម៉ែត្រ ហើយជាង ៥០% នៃអ្នកធ្វើដំណើរទៅធ្វើការប្រើប្រាស់កង់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse កូប៉ិនហាកគឺជាករណីសិក្សាដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍទីក្រុងប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ប្រទេសកម្ពុជា និងទីក្រុងធំៗរបស់ខ្លួនអាចទាញមេរៀនពីគំរូនៃការរៀបចំផែនការទីក្រុងដែលផ្តល់អាទិភាពដល់ការដើរ និងការជិះកង់ ក៏ដូចជាការគ្រប់គ្រងទឹកភ្លៀងក្នុងទីក្រុង (cloudburst management) ដែលជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ទីក្រុងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កូប៉ិនហាកបានកំណត់គោលដៅក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេដែលគ្មានកាបូន (carbon neutral) នៅឆ្នាំ ២០២៥ ដោយផ្តោតលើថាមពលកកើតឡើងវិញ និងការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈបៃតង។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ទីក្រុងនេះក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ពេញនិយមសម្រាប់អ្នកដំណើរកម្ពុជាដែលមានលទ្ធភាព ជាពិសេសដោយសារតែការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរអន្តរជាតិ។ វប្បធម៌ស្វាគមន៍ភ្ញៀវ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរជុំវិញទីក្រុងដោយកង់ឬការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ ធ្វើឱ្យកូប៉ិនហាកជាទីក្រុងគំរូដែលទាក់ទាញអ្នកទស្សនា និងអ្នកសិក្សាពីជុំវិញពិភពលោក។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត គឺជាមេរៀនដែលអាចយកទៅអនុវត្តបាននៅទូទាំងពិភពលោក។