KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ កញ្ញា ២០២៦

កូស្លេ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ក្រុមអ្នកសម្តែងកូស្លេនៅ Long Beach Comic Con ឆ្នាំ២០១៤ តំណាងតួអង្គ James T. Kirk, Wonder Woman និង Loki ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កូស្លេ (cosplay) គឺជាសកម្មភាពសិល្បៈនៃការសម្តែង ដែលអ្នកចូលរួម (ហៅថាអ្នក cosplayer) ស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់ និងគ្រឿងម៉ូត ដើម្បីតំណាងតួអង្គជាក់លាក់។ អ្នក cosplayer តែងបង្កើតទំនាក់ទំនងជាវប្បធម៌រង ហើយការប្រើពាក្យនេះទូលំទូលាយអាចអនុវត្តចំពោះការស្លៀកពាក់តួអង្គណាមួយក្រៅឆាក។ វីរៈបុរស និងតួអង្គពីគំនូរជីវចល (anime) រឿងគំនូរ (manga) សៀវភៅរឿងគំនូរ (comic books) ហ្គេមវីដេអូ និងសូម្បីតែតួអង្គដើម សុទ្ធតែជាប្រភពដ៏ពេញនិយម។

វិគីភីឌាក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ពាក្យ «cosplay» ត្រូវបានខ្ចីមកប្រើជាពាក្យស្លោកក្នុងនយោបាយ ដើម្បីសំដៅលើការក្លែងខ្លួន ឬដើរតួដោយមិនស្មោះត្រង់។ បាតុភូតនេះបង្ហាញពីភាពពាក់ព័ន្ធនៃកូស្លេលើសពីព្រំដែននៃសហគមន៍អ្នកគាំទ្រ (fandom) តែម្យ៉ាងឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ស្ពាន Jingūbashi នៅ Harajuku ទីក្រុងតូក្យូ — ទីតាំងជួបជុំដ៏ល្បីសម្រាប់អ្នក cosplayer ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា កូស្លេគឺជាបាតុភូតសកលដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ ប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់នៃវប្បធម៌នេះ ដោយមានទីតាំងដូចជាស្ពាន Jingūbashi ក្បែរស្ថានីយ៍ Harajuku ដែលជាកន្លែងជួបជុំបែប visual kei ចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០។ ព្រឹត្តិការណ៍ល្បីៗដូចជា Comiket នៅតូក្យូ ដែលទាក់ទាញអ្នក cosplayer រាប់ពាន់នាក់ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព Comiket 84 ឆ្នាំ២០១៣) និងពិព័រណ៍ Comic-Con របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ជាទីកន្លែងសំខាន់ផងដែរ។ បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបនិងអាស៊ីផ្សេងៗក៏មានព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា Yukicon នៅហ្វាំងឡង់ ពិធីបុណ្យអន្តរជាតិនៅប៉ូឡូញ និងពិធីនៅកោះតៃវ៉ាន់ (ឧទាហរណ៍ Hakurei Shrine Reitaisai)។

ចំពោះប្រជាជន អ្នកចូលរួមមានគ្រប់ភេទ និងវ័យ។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាពដូចជា បុរសម្នាក់ឈ្មោះ Hideaki Kobayashi ដែលល្បីល្បាញដោយសារការ crossplay ជាសិស្សសាលាស្រី (schoolgirl) និងអ្នក crossplayer ម្នាក់មកពី New Zealand ដែលសម្តែងជាតួអង្គ Aria H. Kanzaki។ តារាសម្តែងសំឡេង (voice actresses) របស់ហ្វ្រេនឆាយ Milky Holmes ក៏ធ្លាប់បានស្លៀកពាក់ជាតួអង្គរបស់ខ្លួន ដើម្បីថតរូបត្រាប់តាមអាល់ប៊ុម Abbey Road របស់ក្រុម Beatles នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ទៀតផង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក Skygack — សំលៀកបំពាក់បែបកូស្លេសម័យដើម ថតនៅរដ្ឋ Washington សហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំ១៩១២ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ឫសគល់នៃការស្លៀកពាក់ជាតួអង្គអាចតាមដានទៅបានតាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី២០។ រូបភាពមួយពីឆ្នាំ១៩១២ បង្ហាញអ្នកចូលរួមក្នុងពិធីបំពាក់សំលៀកបំពាក់ម្នាក់ស្លៀកពាក់ជាតួអង្គ «Mister Skygack មកពីភពព្រះអង្គារ» ដែលជាឧទាហរណ៍ដំបូងនៃការស្លៀកពាក់បែបប្រឌិតបែបទំនើប។ នៅឯមហោស្រពរឿងប្រឌិតវិទ្យាសាស្ត្រពិភពលោកលើកដំបូង (World Science Fiction Convention) លោក Forrest J Ackerman និង Morojo បានបង្ហាញខ្លួនក្នុង «futuricostumes» ដែល Morojo ជាអ្នកឌីហ្សាញនិងដេរដោយខ្លួនឯង ដែលជាការបំផុសគំនិតដ៏សំខាន់។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ការស្លៀកពាក់តួអង្គបានចាប់ផ្តើមលេចឡើងនៅក្នុងពិព័រណ៍សៀវភៅរឿងគំនូរ ដូចដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពនៃ San Diego Comic-Con ឆ្នាំ១៩៨២។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ពាក្យ «cosplay» ត្រូវបានប្រើជាលើកដំបូងដោយលោក Nobuyuki Takahashi នៅឆ្នាំ១៩៨៤ បន្ទាប់ពីគាត់បានទស្សនាពិព័រណ៍សៀវភៅរឿងគំនូរនៅ Los Angeles និងកត់សម្គាល់ការស្លៀកពាក់យ៉ាងច្នៃប្រឌិតរបស់អ្នកគាំទ្រ។ ការប្រើពាក្យនេះបានធ្វើឱ្យសកម្មភាពនេះមានឈ្មោះផ្លូវការ ហើយចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ឥទ្ធិពលនៃ anime និង manga បានជំរុញឱ្យកូស្លេពង្រីកទៅជាចលនាវប្បធម៌សកល ដោយមានព្រឹត្តិការណ៍ធំៗរៀងរាល់ឆ្នាំនៅទូទាំងពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្លាក «Cosplay Is Not Consent» ដែលដាក់បង្ហាញនៅ New York Comic Con ឆ្នាំ២០១៤ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កូស្លេមិនត្រឹមតែជាចំណង់ចំណូលចិត្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតជាសាខាសេដ្ឋកិច្ចមួយផងដែរ។ រូបភាពពី Space City Con ឆ្នាំ២០១៤ បង្ហាញអ្នកថតរូបអាជីពកំពុងធ្វើការថតរូបជាមួយអ្នក cosplayer ក្នុងបន្ទប់ក្រូម៉ាគី ដែលជាការងារមួយដែលកើតចេញពីវប្បធម៌នេះ។ អ្នក cosplayer ល្បីៗអាចរកចំណូលបានពីការលក់សំលៀកបំពាក់ ការថតរូប និងការសហការជាមួយម៉ាកយីហោ។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា Comic-Con និង Comiket ក៏រួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ចទីក្រុងដែលរៀបចំពិធីនេះផងដែរ តាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ ការស្នាក់នៅ និងទីផ្សារ។ ជាងនេះទៅទៀត វប្បធម៌រថយន្ត itasha (ការតុបតែងរថយន្តដោយតួអង្គ anime) ក៏ជាឧទាហរណ៍នៃការពង្រីកឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កូស្លេផងដែរ ដូចដែលបង្ហាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៅ Tokyo Big Sight ក្នុងឆ្នាំ២០១៩។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ កូស្លេបានអភិវឌ្ឍក្រមសីលធម៌របស់ខ្លួន ដូចជាចលនា «Cosplay Is Not Consent» ដែលបញ្ជាក់ថាការស្លៀកពាក់តួអង្គមិនមែនជាការអនុញ្ញាតឱ្យប៉ះពាល់ ឬធ្វើបាបអ្នកដទៃឡើយ។ សកម្មភាពនេះលើកស្ទួយការច្នៃប្រឌិត ការបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ និងសាមគ្គីភាព ខណៈដែលវាក៏បានក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ការតវ៉ានយោបាយនិងសង្គមផងដែរ។ វិគីភីឌាក៏បានចង្អុលបង្ហាញពីការប្រើ cosplay ជាស្លោកនយោបាយ ដែលបង្ហាញពីការវិវត្តនៃតួនាទីរបស់វា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការតវ៉ានិស្សិតដោយប្រើកូស្លេជាតួអង្គ Aang ពីរឿង Avatar: The Last Airbender ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ កូស្លេបានពង្រីកវិសាលភាពហួសពីវិស័យកម្សាន្តទៅជាវេទិកាសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរសង្គម និងការបញ្ចេញមតិ។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីក្រុមនិស្សិតកំពុងតវ៉ា ដោយស្លៀកពាក់ជាតួអង្គ Aang ពីរឿង Avatar: The Last Airbender ដើម្បីទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ការប្រើប្រាស់កូស្លេក្នុងបរិបទបែបនេះ ក៏ដូចជាការប្រើពាក្យស្លោក «cosplay» ដើម្បីរិះគន់អ្នកនយោបាយដែលក្លែងខ្លួន បង្ហាញថាវប្បធម៌នេះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងឡើងៗ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីកូស្លេអាចជួយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយនិន្នាការយុវវ័យសកល ដែលកំពុងតែមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងទៅលើតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ជាបាតុភូតដែលមិនគ្រាន់តែជាការស្លៀកពាក់ តែជាភាសានៃការបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណនិងការតស៊ូមតិ កូស្លេនឹងបន្តវិវត្តខ្លួន និងផ្តល់សារបន្ទាប់ពីសារនៅក្នុងពិភពលោកដ៏ស្មុគស្មាញ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ក្រុមកូសភ្លេយ៍នៅចិនលក់ "Feet Juice" តម្លៃ៥០យ័ន បង្កការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង

សន្និបាតអានីមេនៅទីក្រុងក្វាងចូវ បានបណ្តេញក្រុមអ្នកកូសភ្លេយ៍ដែលលក់ទឹកក្រូចឆ្មារត្រាំជើង តម្លៃ៥០យ័ន ដោយយកគំរូពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងបង្កឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង។

3 sources · South China Morning Post, Khaosod, AsiaOne