ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ឱសថក្អក ដែលរួមបញ្ចូលក្នុងក្រុមឱសថផ្ដាសាយ គឺជាក្រុមថ្នាំជាច្រើនមុខដែលគេប្រើប្រាស់ជាលក្ខណៈបុគ្គល ឬរួមផ្សំគ្នា ដើម្បីព្យាបាលរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្ដាសាយទូទៅ និងស្ថានភាពប្រព័ន្ធដង្ហើមផ្នែកខាងលើផ្សេងទៀត។ ប្រភេទថ្នាំទាំងនេះរួមមាន ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ (analgesics) ថ្នាំប្រឆាំងអ៊ីស្តាមីន (antihistamines) និងថ្នាំបញ្ចុះទឹកនាឡិ (decongestants) ជាដើម។

យោងតាម Wikipedia ថ្នាំដែលគេផ្សព្វផ្សាយថាជាថ្នាំរារាំងក្អក (cough suppressants) ឬថ្នាំបញ្ចុះស្លេស្ម (expectorants) មានប្រសិទ្ធភាពតិចតួច ឬមិនច្បាស់លាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយរោគសញ្ញាក្អកឡើយ។ ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្របានបង្ហាញថា ចំពោះកុមារតូច ថ្នាំទាំងនេះអាចបង្កផលប៉ះពាល់មិនល្អដោយមិនផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍គ្រប់គ្រាន់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាម Wikipedia ឱសថក្អកនិងថ្នាំផ្ដាសាយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនិងដាក់លក់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងសកលលោក។ ពួកវាអាចទិញបានដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យផលិតផលទាំងនេះទទួលបានការពេញនិយមពីសំណាក់មនុស្សគ្រប់វ័យ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការលក់ ការផ្សព្វផ្សាយ និងគ្រឿងផ្សំដែលអនុញ្ញាតប្រែប្រួលពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ ដោយអាស្រ័យលើគោលនយោបាយសុខភាពសាធារណៈ។

នៅក្នុងតំបន់ដែលមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុញឹកញាប់ ដូចជាប្រទេសតំបន់ត្រូពិក ការប្រើប្រាស់ថ្នាំក្អកអាចកើនឡើងក្នុងអំឡុងពេលរដូវវស្សា ដោយសារតែអត្រាកើតជំងឺផ្ដាសាយកាន់តែខ្ពស់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការដែលថ្នាំងាយស្រួលទិញដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា អាចបណ្ដាលឲ្យមានការប្រើប្រាស់ខុសឆ្គង និងការប្រើប្រាស់លើសកម្រិត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការព្យាបាលក្អកដោយប្រើថ្នាំមានដើមកំណើតជាយូរយារណាស់មកហើយ ដោយនៅសម័យបុរាណ មនុស្សបានពឹងផ្អែកលើរុក្ខជាតិ និងធាតុធម្មជាតិដូចជាទឹកឃ្មុំ ខ្ញី និងក្រូចឆ្មា ដើម្បីបន្ថយរោគសញ្ញា។ តាម Wikipedia ការអភិវឌ្ឍឱសថក្អកបែបទំនើបបានចាប់ផ្ដើមឡើងក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៍ទី២០ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនឱសថធំៗបានផលិតថ្នាំទម្រង់ជាទឹកស៊ីរ៉ូ និងថ្នាំគ្រាប់ដែលមានសារធាតុគីមីសំយោគយ៉ាងច្បាស់លាស់។

ថ្នាំក្អកដំបូងៗជាច្រើនមានផ្ទុកសារធាតុកូដេន (codeine) ដែលជាអាល់កាឡូអ៊ីដបានមកពីអាភៀន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លុះក្អក។ ក៏ប៉ុន្តែ ការព្រួយបារម្ភអំពីការញៀន និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានបានជំរុញឲ្យអ្នកស្រាវជ្រាវបង្កើតជម្រើសថ្មីៗដូចជា dextromethorphan ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែមិនបង្កឲ្យញៀន ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ យោងតាម Wikipedia បច្ចុប្បន្ននេះ ទីផ្សារឱសថក្អកបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មមួយដ៏ធំដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដោយមានក្រុមហ៊ុនជាច្រើនប្រកួតប្រជែងគ្នា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាម Wikipedia ទីផ្សារឱសថផ្ដាសាយនិងក្អកជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃវិស័យឱសថសកល។ ក្រុមហ៊ុនផលិតថ្នាំបានវិនិយោគថវិកាយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលើការស្រាវជ្រាវ ការផលិតកម្ម និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជន។ ការប្រកួតប្រជែងរវាងម៉ាកថ្នាំដើម (brand-name) និងថ្នាំទូទៅ (generic) ធ្វើឲ្យតម្លៃថ្នាំមានភាពសមរម្យ ប៉ុន្តែគុណភាពអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើប្រទេសផលិត។

ពីទស្សនៈវប្បធម៌ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំក្អកមានលក្ខណៈមិនដូចគ្នានៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅក្នុងសង្គមជាច្រើន មនុស្សនៅតែពេញចិត្តប្រើប្រាស់ឱសថបុរាណ ដូចជាការផឹកទឹករុក្ខជាតិ ឬល្បាយធម្មជាតិ មុននឹងងាកមកប្រើថ្នាំលក់រាយ។ នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ការរួមផ្សំរវាងឱសថបុរាណ និងឱសថទំនើបគឺជាលក្ខណៈវប្បធម៌សុខភាពមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ឥទ្ធិពលទីផ្សារនិងភាពងាយស្រួលកំពុងជំរុញឲ្យប្រជាជនងាកមករកថ្នាំទំនើបកាន់តែច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

តាម Wikipedia ការពិភាក្សាអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃឱសថក្អកនៅតែជាប្រធានបទក្ដៅក្នុងសហគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រ។ ស្ថាប័នសុខភាពជាតិនៅប្រទេសមួយចំនួនបានចេញអនុសាសន៍មិនឲ្យប្រើថ្នាំក្អកចំពោះកុមារអាយុក្រោម ៦ ឆ្នាំ ដោយសារតែហានិភ័យនៃផលប៉ះពាល់ និងអត្ថប្រយោជន៍មិនគ្រប់គ្រាន់។ ការស្រាវជ្រាវបន្តបង្ហាញថាថ្នាំជាច្រើនមិនមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាង placebo នោះទេ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ចំណេះដឹងអំពីដែនកំណត់នៃថ្នាំក្អកជួយឲ្យពួកគេធ្វើការសម្រេចចិត្តបានល្អប្រសើរក្នុងការថែរក្សាសុខភាពគ្រួសារ។ នៅក្នុងទីផ្សារដែលមានជម្រើសថ្នាំច្រើន ការប្រុងប្រយ័ត្ននិងការស្វែងរកព័ត៌មានពីប្រភពដែលទុកចិត្តបានគឺជាកត្តាសំខាន់បំផុត។