ប្រធានបទ

តន្ត្រីកន់ទ្រី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

គ្រួសារ Carter Family ជាអ្នកត្រួសត្រាយ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា (Wikipedia) តន្ត្រីកន់ទ្រី (Country music) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ខន់ធ្រីអេនវេសថឺន (country and western) ឬហៅកាត់ថាខន់ធ្រី គឺជាប្រភេទតន្ត្រីមួយមានកំណើតចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ តន្ត្រីនេះលេចធ្លោដោយបទចម្រៀងបាឡាដ (ballads) និងបទរាំ (dance tunes) ដែលមានទំនុកច្រៀងបែបប្រពៃណីនិងសំឡេងហាម៉ូនីអមដោយឧបករណ៍ភ្លេងដូចជា បានហ៊្សូ (banjo) ម៉ង់ដូលីន (mandolin) ហ្វីដល (fiddle) ហាម៉ូនីកា (harmonica) និងហ្គីតាជាច្រើនប្រភេទ ទាំងអាកូស្ទីក អេឡិចទ្រីក ឬហ្គីតាដែកមានឧបករណ៍រំឭកសំឡេង (resonator guitar)។ ពីដើមឡើយ តន្ត្រីនេះត្រូវបានគេហៅថា ភ្លេងហ៊ីលប៊ីលី (hillbilly music) តែពាក្យ «តន្ត្រីកន់ទ្រី» ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយឲ្យពេញនិយមក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ ដើម្បីឲ្យមានពាក្យត្រឹមត្រូវមួយ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia។ ខ្លឹមសារនៃបទចម្រៀងច្រើនផ្ដោតទៅលើស្នេហា ការបាត់បង់ មោទនភាពជាតិ និងជីវិតរស់នៅតាមជនបទ ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាប្រភេទតន្ត្រីដ៏មានប្រជាប្រិយបំផុតមួយនៅអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កម្មវិធី National Barn Dance ឆ្នាំ ១៩៤០ ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃតន្ត្រីកន់ទ្រីស្ថិតនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ភ្នំ Appalachia ដែលគ្របដណ្តប់រដ្ឋដូចជា Tennessee, Kentucky និង Virginia ។ ប្រជាជននៅទីនោះ ភាគច្រើនជាកសិករ អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងកម្មករ ដែលបានបង្កើតបទចម្រៀងឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជំនឿសាសនា និងអារម្មណ៍រ៉ូមែនទិក។ យោងតាម Wikipedia ឥទ្ធិពលដ៏សំខាន់មួយទៀតបានមកពីជនអន្តោប្រវេសន៍អ៊ឺរ៉ុប ជាពិសេសអ្នកមានដើមកំណើតនៅកោះប្រីតថេន (British Isles) ដែលបាននាំយកឧបករណ៍ភ្លេងដូចជា ហ្វីដល និងបទភ្លេងប្រពៃណីមកជាមួយ។ ស្របពេលគ្នានេះ សហគមន៍អាហ្វ្រិកអាមេរិកាំងក៏បានរួមចំណែកតាមរយៈភ្លេងប្លូ (blues) និងហ្គូស្ប៉ែល (gospel) ដែលផ្តល់នូវទំនុកច្រៀងដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងចង្វាក់ពិសេសៗ។ ការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងវប្បធម៌ទាំងនេះបានធ្វើឲ្យតន្ត្រីកន់ទ្រីក្លាយជាសិល្បៈតំណាងឲ្យក្រុមមនុស្សចម្រុះនៅក្នុងសង្គមអាមេរិកជនបទ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក Hank Williams ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់តន្ត្រីកន់ទ្រីចាប់ផ្តើមពីការថតសំឡេងពាណិជ្ជកម្មលើកដំបូងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ ដូចដែលបានកត់ត្រាក្នុង Wikipedia។ សិល្បករដូចជា Jimmie Rodgers ដែលហៅថា «បិតាតន្ត្រីកន់ទ្រី» និងក្រុមគ្រួសារ Carter Family បានបន្សល់ទុកនូវកេរ្តិ៍ដំណែលយូរអង្វែង។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ និង ១៩៤០ កម្មវិធីវិទ្យុ Grand Ole Opry ពីទីក្រុង Nashville បានផ្សព្វផ្សាយបទចម្រៀងកន់ទ្រីទូទាំងប្រទេស ហើយបានដាក់មូលដ្ឋានឲ្យ Nashville ក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្មតន្ត្រីនេះ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រភេទរងថ្មីៗដូចជា ហន់គីតង់ (honky-tonk) ដែលរស់រវើកនិងមានព្យាណូបន្ថែម ត្រូវបានតំណាងដោយ Hank Williams។ នៅទសវត្សរ៍៦០ សំឡេង Nashville Sound ដែលមានវង់ភ្លេងទន់ភ្លន់ បានធ្វើឲ្យតារាដូចជា Patsy Cline ល្បីល្បាញ។

នៅទសវត្សរ៍៧០ ចលនា Outlaw Country ដឹកនាំដោយ Willie Nelson និង Waylon Jennings បានប្រឆាំងនឹងបទដ្ឋានរបស់ស្ទូឌីយោធំៗ បង្កើតបានជាសំឡេងបែបរ៉ុកកាន់តែឯករាជ្យ រីឯ Johnny Cash ក៏ជារូបតំណាងដ៏សំខាន់ក្នុងសម័យនេះដែរ។ ក្រោយមកក្នុងទសវត្សរ៍៨០ និង៩០ រចនាប័ទ្មនីអូត្រាឌីស្ហឹនហល (neotraditional) បានវិលត្រឡប់ទៅរកឫសគល់ប្រពៃណីវិញ ដោយមានអ្នកតំណាងដូចជា George Strait។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ការលាយជាមួយតន្ត្រីប៉ុបបានជួយពង្រីកទីផ្សារជាអន្តរជាតិ តាមរយៈ Garth Brooks, Shania Twain និង Faith Hill។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

Shania Twain សម្តែងក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មតន្ត្រីកន់ទ្រីជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង Nashville រដ្ឋ Tennessee ដែលគេហៅថា «ទីក្រុងតន្ត្រី» (Music City)។ តាម Wikipedia វិស័យនេះបានបង្កើតចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារតាមរយៈការលក់អាល់ប៊ុម ការផ្សាយ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដូចជា CMA Fest និងពានរង្វាន់ CMA Awards ព្រមទាំងទេសចរណ៍ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវរាប់លាននាក់ឲ្យមកទស្សនា Country Music Hall of Fame and Museum។ ខាងវប្បធម៌ តន្ត្រីកន់ទ្រីបានបង្កើតរូបភាពតំណាងមួយយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺការស្លៀកស្បែកជើងកវែងកាវប៊យ មួកកាវប៊យ និងខោខូវប៊យ ដែលតំណាងឲ្យភាពជាបុគ្គលឯករាជ្យនិងគុណតម្លៃនៃជីវិតជនបទ។ បទចម្រៀងក៏បានក្លាយជាសំឡេងនយោបាយមួយដែរ ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភរបស់ប្រជាជនកសិករ និងតម្លៃសង្គមបែបអភិរក្ស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Mickey Guyton សម្តែងក្នុងកម្មវិធី Global Music Diplomacy ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ តន្ត្រីកន់ទ្រីកំពុងវិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សដើម្បីឆ្លើយតបនឹងនិន្នាការសង្គមនិងបច្ចេកវិទ្យា។ វេទិកាស្ទ្រីមដូចជា Spotify និងបណ្តាញសង្គមដូចជា TikTok បានជួយផ្សព្វផ្សាយបទចម្រៀងទៅកាន់យុវវ័យនិងទស្សនិកជនសកល។ សិល្បករជំនាន់ថ្មីដូចជា Luke Bryan, Keith Urban (ដើមកំណើតអូស្ត្រាលី) និង Kacey Musgraves បាននាំមកនូវសំឡេងស្រស់ស្រាយនិងទស្សនៈចម្រុះ។ តាម Wikipedia សិល្បការិនី Mickey Guyton ត្រូវបានគេកោតសរសើរជាពិសេសចំពោះការបំបែករបាំងពណ៌សម្បុរក្នុងនាមជាស្ត្រីស្បែកខ្មៅម្នាក់នៅក្នុងវិស័យដែលមានអ្នកស្បែកសច្រើនលើសលប់។ លើសពីនេះ ការពិភាក្សាអំពីបទចម្រៀង «Old Town Road» របស់ Lil Nas X បានបង្ហាញពីភាពរលុងនៃនិយមន័យតន្ត្រីកន់ទ្រីក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការស្វែងយល់អំពីតន្ត្រីកន់ទ្រី មិនត្រឹមតែផ្តល់ការយល់ដឹងអំពីវប្បធម៌អាមេរិកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីរបៀបដែលតន្ត្រីអាចភ្ជាប់មនុស្សតាមរយៈរឿងរ៉ាវធម្មតា និងអារម្មណ៍មិនចេះប្រែប្រួល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

តារាចម្រៀង Dolly Parton លុបចោលកម្មវិធីសម្តែងនៅ Las Vegas ដោយសារបញ្ហាសុខភាព
វប្បធម៌

តារាចម្រៀង Dolly Parton លុបចោលកម្មវិធីសម្តែងនៅ Las Vegas ដោយសារបញ្ហាសុខភាព

តារាចម្រៀង​ប្រជាប្រិយ Dolly Parton អាយុ ៨០ ឆ្នាំ បានប្រកាសលុបចោលកម្មវិធីសម្តែងរបស់ខ្លួននៅទីក្រុង Las Vegas ដោយលើកឡើងថា ត្រូវការពេលវេលាដើម្បីស្តារសុខភាពឱ្យបានរឹងមាំឡើងវិញ។

៥ ឧសភា ២០២៦