KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៣ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៣ កញ្ញា ២០២៦

សាលក្រម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

គំនូរឈ្មោះ «Waiting for the Verdict» របស់លោក Abraham Solomon ឆ្នាំ ១៨៥៩ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សាលក្រម គឺជាការរកឃើញជាផ្លូវការនៃការពិត ដែលធ្វើឡើងដោយគណៈវិនិច្ឆ័យ លើបញ្ហា ឬសំណួរដែលចៅក្រមបានដាក់ជូនគណៈវិនិច្ឆ័យនោះ។ ក្នុងន័យនេះ សាលក្រមជាលទ្ធផលនៃតួនាទីរបស់គណៈវិនិច្ឆ័យ ដែលជាអ្នកសម្រេចលើការពិត ខណៈដែលចៅក្រមទទួលបន្ទុកកំណត់បញ្ហា ឬសំណួរដែលត្រូវដាក់ជូនគណៈវិនិច្ឆ័យ។ ដូច្នេះ ពាក្យនេះជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយតួនាទីរបស់គណៈវិនិច្ឆ័យនៅក្នុងដំណើរការជំនុំជម្រះ។

ចំណុចសំខាន់មួយទៀត គឺភាពខុសគ្នារវាងសាលក្រម និងសេចក្ដីសម្រេចក្នុងករណីដែលគ្មានគណៈវិនិច្ឆ័យ។ តាម Wikipedia នៅក្នុងការជំនុំជម្រះដែលធ្វើឡើងដោយចៅក្រមផ្ទាល់ សេចក្ដីសម្រេចរបស់ចៅក្រមនៅជិតចុងបញ្ចប់នៃការជំនុំជម្រះ ត្រូវបានគេហៅថា «ការរកឃើញ» ប៉ុណ្ណោះ។ មានន័យថា នៅពេលដែលគ្មានគណៈវិនិច្ឆ័យ ចៅក្រមជាអ្នកសម្រេចលើការពិតដោយខ្លួនឯង ហើយសេចក្ដីសម្រេចនោះមិនត្រូវបានគេហៅថាសាលក្រមទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សាលក្រមជាគំនិតផ្នែកច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធជាពិសេសជាមួយប្រព័ន្ធតុលាការដែលប្រើប្រាស់គណៈវិនិច្ឆ័យ។ តួអង្គសំខាន់ក្នុងដំណើរការនេះ គឺចៅក្រម ដែលមានតួនាទីដាក់បញ្ហា ឬសំណួរជូនគណៈវិនិច្ឆ័យ និងគណៈវិនិច្ឆ័យ ដែលជាអ្នកធ្វើការរកឃើញជាផ្លូវការលើការពិតនៃសំណុំរឿង។ ការបែងចែកតួនាទីនេះ ធ្វើឱ្យសាលក្រមស្ថិតនៅជាប់ជាមួយការងាររបស់គណៈវិនិច្ឆ័យ ជាជាងការងារជាទូទៅរបស់តុលាការ។

តាម Wikipedia ប្រទេសអង់គ្លេស និងវេលស៍ គឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលពាក្យនេះធ្លាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ ដោយការរកឃើញរបស់មន្ត្រីហៅថា coroner ដែលមានតួនាទីស៊ើបអង្កេតករណីមរណភាព ធ្លាប់ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាសាលក្រម។ សម្រាប់អ្នកអានព័ត៌មានអន្តរជាតិ ពាក្យនេះច្រើនបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសំណុំរឿងដែលការរកឃើញលើការពិតត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគណៈវិនិច្ឆ័យ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផ្ទាំងដីឥដ្ឋចារឹកសាលក្រមអំពីឃាតកម្ម ពី Girsu ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ឆ្នាំ ២១១២ ដល់ ២០០៤ មុនគ្រិស្តសករាជ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការកត់ត្រាសេចក្ដីសម្រេចលើការពិតក្នុងសំណុំរឿង មានយូរលង់ណាស់។ វត្ថុបុរាណមួយដែលបង្ហាញពីរឿងនេះ គឺផ្ទាំងដីឥដ្ឋចារឹកអំពីសាលក្រមក្នុងសំណុំរឿងឃាតកម្ម ដែលមានប្រភពពី Girsu ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ មានអាយុកាលពីឆ្នាំ ២១១២ ដល់ ២០០៤ មុនគ្រិស្តសករាជ ហើយបច្ចុប្បន្នត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរ Ancient Orient Museum ក្នុងទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល។ វត្ថុនេះជាសក្ខីកម្មដ៏ចាស់គ្រាំគ្រាមួយ ដែលបង្ហាញថា ការកត់ត្រាសាលក្រមមានវត្តមានតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។

ការប្រើប្រាស់ពាក្យនេះក៏មានការផ្លាស់ប្ដូរតាមកាលវេលាដែរ។ តាម Wikipedia នៅអង់គ្លេស និងវេលស៍ ការរកឃើញរបស់ coroner ធ្លាប់ត្រូវបានគេហៅថាសាលក្រម ប៉ុន្តែចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ មក ត្រូវបានគេហៅថា «សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន» វិញ។ ដូច្នេះ នៅក្នុងប្រព័ន្ធនេះ ការរកឃើញរបស់ coroner ត្រូវបានហៅដោយពាក្យផ្សេងពីសាលក្រម តាំងពីពេលនោះមក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រៅពីអត្ថន័យផ្លូវច្បាប់ សាលក្រមក៏មានវិមាត្រវប្បធម៌ផងដែរ។ ការរង់ចាំឱ្យគណៈវិនិច្ឆ័យប្រកាសការរកឃើញរបស់ខ្លួន គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់នៅក្នុងដំណើរការជំនុំជម្រះ ហើយប្រធានបទនេះត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងស្នាដៃសិល្បៈ ដូចជាគំនូរឈ្មោះ «Waiting for the Verdict» ដែលគូរដោយលោក Abraham Solomon ក្នុងឆ្នាំ ១៨៥៩។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងពីអត្ថន័យជាក់លាក់នៃពាក្យ «សាលក្រម» មានប្រយោជន៍ក្នុងការតាមដានព័ត៌មានតុលាការនៅទូទាំងពិភពលោក។ ព័ត៌មានអំពីសំណុំរឿងដែលមានគណៈវិនិច្ឆ័យ ច្រើនតែប្រើពាក្យនេះ ហើយការយល់ដឹងឱ្យបានត្រឹមត្រូវជួយឱ្យអ្នកអានបែងចែករវាងសាលក្រមរបស់គណៈវិនិច្ឆ័យ និងសេចក្ដីសម្រេចផ្សេងទៀតរបស់តុលាការ។

លើសពីនេះ ករណីនៅអង់គ្លេស និងវេលស៍ បង្ហាញថា ពាក្យដែលគេប្រើសម្រាប់ការរកឃើញផ្នែកច្បាប់អាចមានការផ្លាស់ប្ដូរតាមកាលវេលា ដែលធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ពាក្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវក្លាយជារឿងសំខាន់សម្រាប់អ្នកអានព័ត៌មាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

តុលាការ ស្រីលង្កា កាត់ទោស បុរស ១៥ នាក់ ក្នុងករណី វាយប្រហារ ថ្ងៃបុណ្យអ៊ីស្ទើរ ២០១៩

តុលាការ ជាន់ខ្ពស់ ស្រីលង្កា កាត់ទោស ១៥ នាក់ ពាក់ព័ន្ធ នឹង ការវាយប្រហារ ដោយ គ្រាប់បែកអត្តឃាត លើ ព្រះវិហារ និង សណ្ឋាគារ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ខណៈ ប្រភពព័ត៌មាន ផ្ដល់ តួលេខ ខុសគ្នា អំពី ចំនួនអ្នកស្លាប់ និង រយៈពេលទោស។

14 sources · BBC News, NPR, New York Times